Granty finansowane z budżetu państwa, przeznaczone na wznoszenie lokali mieszkalnych o charakterze społecznym, mają być przekazywane bezpośrednio, bez udziału jednostek samorządu terytorialnego. Dodatkowo, inwestorzy będą mieli możliwość skorzystania z preferencyjnych pożyczek oferowanych przez BGK – wynika to z projektu ustawy, którego założenia zostały w miniony wtorek udostępnione w spisie prac legislacyjnych rządu.
Celem projektu ustawy o społecznych zasobach mieszkaniowych oraz o wsparciu inwestycji mieszkaniowych jest ułatwienie realizacji potrzeb lokalowych gospodarstw domowych o skromnych i przeciętnych dochodach. Jak zaznaczyło Ministerstwo Rozwoju i Technologii, będące autorem projektu, proponowane zmiany mają na celu powiększenie spoistości i efektywności narzędzi prawnych oraz finansowych, przede wszystkim poprzez wsparcie dla rozwoju spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM).
„Niedostatek mieszkań dostępnych cenowo stanowi trudność zwłaszcza dla młodych ludzi w Polsce. Zamierzamy ostatecznie ustalić zasady, na których będą oni mieli ułatwiony dostęp do wynajmu lokalu mieszkalnego o charakterze społecznym. W tym celu między innymi korygujemy system dofinansowania budownictwa społecznego i komunalnego przez włączenie spółdzielni mieszkaniowych, a także upraszczamy procedury dotacji ze środków publicznych. Dzięki tym rozwiązaniom system wsparcia budownictwa społecznego stanie się bardziej logiczny, sprawiedliwy i wydajny” – oznajmił wiceminister Tomasz Lewandowski z MRiT, cytowany w komunikacie.
Ministerstwo zakłada, że proponowana w projekcie modyfikacja modelu finansowania przedsięwzięć w obszarze budownictwa społecznego umożliwi w ciągu dekady osiągnięcie poziomu inwestycji mieszkaniowych o wartości ponad 200 mld zł.
Zgodnie z projektem, środki z budżetu państwa na wznoszenie mieszkań o charakterze społecznym zostaną przekierowane do spółek TBS/SIM oraz do spółdzielni mieszkaniowych pomijając gminy, co ma na celu ułatwienie procesu ich alokacji. Dotacje na przedsięwzięcia mieszkaniowe będą mogły być wspomagane korzystnymi kredytami oferowanymi przez BGK. Oprocentowanie tych pożyczek będzie stałe i wyniesie, w zależności od typu inwestycji, 1 lub 2 proc. Inwestor będzie mógł uzyskać kredyt na 50 lat, a nie jak obecnie – na 30. Kredyty oraz dotacje będą przyznawane w oparciu o jeden wniosek, zamiast dwóch oddzielnych jak dotychczas.
„Nowy schemat pozwoli na zachowanie dotychczasowej intensywności wsparcia, jednocześnie podnosząc jego efektywność. Dzięki zmianom, kwota środków z budżetu państwa zaplanowana na dany rok umożliwi dofinansowanie dwa razy większej liczby inwestycji” – podkreśliło MRiT.
Równocześnie zachowane zostanie wsparcie dla gmin w tworzeniu zasobów komunalnych. Jego wartość będzie jednak zależała od sytuacji finansowej samorządu oraz działań w zakresie prowadzenia lokalnej polityki mieszkaniowej. Dotacje otrzymają również – jak miało to miejsce dotychczas – uczelnie publiczne budujące oraz remontujące akademiki.
Projekt przewiduje umocnienie roli gmin w nadzorowaniu jednostek zarządzających zasobami mieszkań społecznych. Samorządy uzyskają nowe kompetencje do zawierania i sprawdzania umów z podmiotami inwestującymi w budownictwo społeczne. Będą również uprawnione do stosowania środków nadzoru w przypadku stwierdzenia niedotrzymywania przez nie zobowiązań względem lokatorów.
Proponowane zmiany wprowadzają możliwość ustanawiania rad najemców w społecznym zasobie czynszowym, które będą reprezentować interesy lokatorów, w tym wyrażać opinie na temat zmian wysokości stawek czynszów, jak również planów remontowych i inwestycyjnych. Ich reprezentanci będą mogli także uczestniczyć – bez prawa głosu – w zebraniach rad nadzorczych.
„Wprowadzony zostanie ponadto system weryfikacji dochodowej najemców społecznych zasobów czynszowych. Projekt zakłada, że osoby o wyższych dochodach będą pokrywać koszty najmu w sposób proporcjonalnie wyższy niż osoby spełniające kryteria dochodowe. Jednocześnie najemcy, których dochody zmniejszą się po osiągnięciu wieku emerytalnego, będą mogli liczyć na znaczne obniżki” – podało ministerstwo.
Zmniejszeniu ulegnie także wkład własny wnoszony przez lokatorów mieszkań o charakterze społecznym (tzw. partycypacja), który obecnie może sięgać do 30 proc. kosztów budowy wynajmowanego lokalu. Projekt przewiduje, że będzie to maksymalnie 10 proc. kosztów. Dodatkowo, projekt zakłada pulę mieszkań przeznaczonych dla osób, które nie przekroczyły 35 roku życia, w przypadku których taki wkład nie będzie w ogóle wymagany. (PAP)
gkc/ mrr/