Komisja sejmowa ds. rolnictwa zaaprobowała w czwartek modyfikację treści prezydenckiej preambuły do projektu ustawy dotyczącej wstrzymania zbytu ziemi należącej do państwa. Z kolei wyraziła sprzeciw wobec usunięcia z regulacji prawnych możliwości zbywania działek rolnych do 5 ha bez akceptacji ministra rolnictwa.
Mowa o przepisach, które przewidują zamrożenie obrotu ziemią państwową do roku 2036. Przedstawiono trzy wersje projektów ustaw w tym zakresie – prezydencki, rządowy oraz PiS. Wszystkie z nich zawierały postulat przedłużenia zakazu o dalszych 10 lat. W trakcie pierwszego etapu analizy tych projektów, jako nadrzędny przyjęto projekt prezydencki pod tytułem „o zmianie niektórych ustaw w celu ochrony polskiego rolnictwa”.
Prezydent w swoim projekcie zaproponował modyfikację preambuły do ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 roku o kształtowaniu struktury rolnej. Jak objaśnił szef Kancelarii Prezydenta RP, Zbigniew Bogucki, jest to „akt prawny stanowiący fundament polskiego rolnictwa”.
Prezydencka preambuła odnosi się do aktualnej sytuacji, w tym do „niebezpieczeństwa wynikającego z napływu produktów rolnych spoza obszaru Unii Europejskiej”. Podczas obrad sejmowych parlamentarzyści orzekli, że preambuła powinna odznaczać się bardziej uniwersalnym charakterem. W drugim czytaniu zarówno posłowie koalicji, jak i reprezentanci PiS zaproponowali jej korektę.
W czwartkowy wieczór poparcie komisji zyskała poprawka KO, za którą zagłosowało 18 posłów, 14 było przeciwnych, a 1 osoba wstrzymała się od głosu.
Wersja preambuły zaproponowana przez KO brzmi następująco: „Kierując się zasadą, że gospodarstwa rodzinne, zgodnie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, stanowią podstawę ustroju rolnego Rzeczypospolitej Polskiej, dążąc do wzmocnienia ochrony i trwałego rozwoju tych gospodarstw, mając na względzie potrzebę zapewnienia właściwego zagospodarowania ziemi rolnej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w trosce o bezpieczeństwo żywnościowe obywateli, a także pragnąc wspierać zrównoważone rolnictwo i działalność rolniczą oraz sprzyjać rozwojowi obszarów wiejskich, jako element spójnej polityki rolnej państwa, uchwala się niniejszą ustawę”.
W wyniku przegłosowania poprawki KO, zmiana preambuły zaproponowana przez PiS i popierana przez przedstawicieli prezydenta nie została poddana głosowaniu; komisja zarekomendowała jej odrzucenie.
Następna poprawka PiS, również z poparciem kancelarii prezydenta, dotyczyła usunięcia zapisu, zaproponowanego przez PSL i zaakceptowanego podczas pierwszego czytania projektu w komisji. Dotyczy to umożliwienia rolnikom indywidualnym nabywania nieruchomości należących do Skarbu Państwa o powierzchni do 5 ha bez zgody ministra rolnictwa (zgodnie z obowiązującymi przepisami bez takiej zgody można dokonać zbycia nieruchomości do 2 ha).
W czwartek Bogucki zaznaczył, że poprawka PSL zgłoszona podczas pierwszego czytania projektu wykracza poza zakres projektu wniesionego przez prezydenta i „powinna stanowić przedmiot odrębnej inicjatywy ustawodawczej”. Dodał, że biuro legislacyjne zgłosiło w tej kwestii „zastrzeżenie konstytucyjne”. Sprzeciw wobec tej zmiany wyrazili także posłowie PiS, argumentując, że ułatwia ona sprzedaż ziemi z zasobu państwowego nieruchomości rolnych.
Autor poprawki, Jarosław Rzepa (PSL), odparł, że rezygnacja z wymogu zgody ministra rolnictwa przyspieszy proces decyzyjny o 6 miesięcy. Poinformował, że w latach 2016-2025 wnioski dotyczące uzyskania zgody na sprzedaż nieruchomości rolnej o powierzchni od 2 ha do 5 ha stanowiły 35% wszystkich wniosków, ale dotyczyły jedynie około 5% łącznej powierzchni nieruchomości, przy czym 98% wniosków zostało rozpatrzonych pozytywnie. Przekonywał, że zgłoszona przez niego poprawka nie stanowi żadnego „odblokowania” obrotu ziemią państwową.
Wniosek PiS o usunięcie zmiany został odrzucony w głosowaniu w komisji, poparło go 16 posłów, a 17 było przeciwnych. Komisja zarekomendowała zatem Sejmowi odrzucenie tej poprawki.
Aktualnie do kwietnia 2026 roku obowiązuje zakaz zbywania gruntów z zasobu Skarbu Państwa. Preferowaną formą użytkowania ziemi jest dzierżawa. (PAP)
awy/ malk/ mick/