Narciarstwo to rzadki przykład sportu, który zaczyna się nie na stadionie, a w domu. Nie wymaga publiczności, sędziego ani strzału startowego. Wystarczy śnieg i chęć do działania.
Historia narciarstwa zaczyna się nie od sportu, lecz od konieczności. Początkowo ludzie chcieli po prostu chodzić tam, gdzie w przeciwnym razie mogliby tylko stać. Archeolodzy znajdują wizerunki ludzi na nartach sprzed tysięcy lat. W północnej Europie, na Syberii, w górzystych regionach Azji – wszędzie tam, gdzie zimy są długie, a śnieg głęboki – narty były środkiem przetrwania. Nie przyspieszały życia, lecz je umożliwiały. Polowanie, podróże między osadami, przekazywanie wiadomości – wszystko zależało od umiejętności szybowania.
Jazda na nartach jest niezwykle uczciwa. Nie kryje wysiłku za techniką. Każdy krok jest efektem Twojej pracy. Owszem, jest sprzęt, smary i techniki, ale w gruncie rzeczy to osoba, która odpycha się kijkami i przenosi ciężar ciała z nogi na nogę. W narciarstwie nie chodzi o nagły przypływ energii, ale o czas trwania. Wymaga cierpliwości, umiejętności zarządzania energią i słuchania siebie.
Istnieje wiele odmian narciarstwa, ale wszystkie mają jedną wspólną cechę: dialog z przestrzenią.
Biegi narciarskie to rozmowa z dystansem. Nie pokonujesz trasy, tylko się z nią negocjujesz. To ona wyznacza tempo, a ty je akceptujesz albo mu się opierasz.
Narciarstwo alpejskie to inny język: prędkość, grawitacja, błyskawiczne podejmowanie decyzji. Kluczowe są refleks, zaufanie do swojego ciała i gotowość do popełniania błędów.
Istnieje również skitouring – wykraczający poza sport, wykraczający poza stoper. Ludzie, którzy idą do lasu bez celu pobicia rekordu, ale z pragnieniem ruchu. To chyba najbardziej niedoceniana forma narciarstwa. Nie ma tu widzów, ale jest poczucie słuszności. Chrupnięcie śniegu, oddech, ślady stóp, które zostawiasz za sobą – wszystko to ma dla ciebie znaczenie.
Jazda na nartach to wyjątkowe wyzwanie fizyczne dla ciała. Angażuje wszystko naraz, a jednocześnie delikatnie. Serce pracuje, mięśnie się angażują, a oddech znajduje rytm. Nie ma wstrząsów ani nagłych zatrzymań. Dlatego jest tak popularna wśród osób, które chcą się rozwijać, a nie tylko osiągać wyniki.
Co ciekawe, jazda na nartach nie znosi prawie żadnych problemów. Na nartach nie da się być ciągle rozproszonym. Telefon szybko staje się zbędny, a muzyka rozprasza. To jak medytacja, tylko bez odpowiedniej postawy i ciszy.
Narciarstwo wyczynowe to świat sam w sobie, z własną dramaturgią. Jest strategia, rywalizacja, technika i taktyka. Ale nawet na najwyższym poziomie, poczucie prymatu ruchu pozostaje. Zwycięstwo nie zależy od najsprytniejszych, ale od tego, kto pokonał trasę. W narciarstwie nie chodzi o spektakularny finisz, ale o regularność. Błąd na początku prawie zawsze będzie cię później prześladował.
Narciarstwo ma również warstwę kulturową. Dla jednych to zajęcia gimnastyczne w szkole, dla innych niedzielne wypady, a dla jeszcze innych transmisje telewizyjne z Zimowych Igrzysk Olimpijskich. Narciarstwo to cicha obecność w życiu, bez wielkich deklaracji. Nie budzi podziwu, ale łatwo staje się nawykiem.
Narciarstwo jako sport zimowy jest cenne właśnie ze względu na swoją dyskretność. Nie obiecuje natychmiastowej przemiany ani nie kreuje wizerunku „nowego Ciebie”. Oferuje prostą zasadę: poruszasz się, a świat porusza się razem z Tobą. W śniegu, w zimnie, na długich dystansach, bez oklasków. I być może właśnie dlatego narciarstwo towarzyszy ludziom od tak dawna – od starożytnych myśliwych po tych, którzy dziś zapuszczają się do lasu tylko dlatego, że nadeszła zima, a ich stopy pamiętają, jak się ślizgać.