Polskę nawiedzają niespotykane fale chłodów, sięgające nawet -28 stopni Celsjusza. Zatem prawo ściśle określa wymagania, jakie należy zagwarantować pracownikom w okresie zimowym. W skrajnie ciężkich okolicznościach zatrudniony w trakcie mrozu ma możliwość powstrzymania się od wykonywania obowiązków zawodowych.
Kiedy temperatura spada poniżej punktu zamarzania, powinności pracodawców w obszarze bezpieczeństwa oraz higieny pracy stają się szczególnie ważne. Niebezpieczeństwo wyziębienia organizmu, odmrożeń czy spadku koncentracji dotyczy wszystkich, jednakże najbardziej narażone są osoby w podeszłym wieku, pracownicy z problemami krążeniowymi, kobiety spodziewające się dziecka i karmiące oraz osoby młodociane. W związku z tym ustawa dokładnie precyzuje uwarunkowania, które trzeba zapewnić pracownikom w porze zimowej. Poniżej przedstawiamy najistotniejsze reguły.
Dopuszczalna temperatura minimalna w miejscu pracy
Zapewnienie właściwej temperatury to obowiązek pracodawcy przez cały rok, lecz w czasie silnych mrozów regulacje prawne są szczególnie istotne.
Minimalne temperatury w pomieszczeniach:
- 18°C — w biurach i podczas lekkiej pracy fizycznej,
- 14°C — w przestrzeniach, gdzie wykonywana jest cięższa praca fizyczna,
- wyjątek: chłodnie i inne lokalizacje, gdzie jest to wymogiem technologicznym pracy.
Jak zaznacza Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki, niska temperatura może stanowić poważne ryzyko dla zdrowia i życia pracownika — oziębienie organizmu jest równie niebezpieczne, co jego przegrzanie.
W razie niespełnienia norm — prawo pracownika do wstrzymania się od pracy
Jeśli warunki pracy:
- łamią przepisy BHP,
- stanowią zagrożenie dla zdrowia lub życia,
pracownik posiada pełne prawo, by nie wykonywać swoich obowiązków, informując o tym przełożonego.
Za ten okres utrzymuje prawo do pensji.
To ważne narzędzie ochrony pracownika — reakcja na pierwsze symptomy wychłodzenia (dreszcze, zesztywniałe dłonie, problemy z czuciem) może uchronić przed poważnymi następstwami zdrowotnymi.
Zabezpieczenie lokali zimą — co powinien zapewnić pracodawca?
Pracodawca winien zadbać o to, żeby:
- pomieszczenia były zabezpieczone przed dopływem chłodnego powietrza,
- systemy wentylacyjne oraz klimatyzacyjne nie powodowały przeciągów,
- nawiew nie kierował zimnego powietrza bezpośrednio na miejsce pracy.
Wszystkie te czynniki wpływają na mikroklimat pracy i ograniczają ryzyko zachorowań bądź wyziębienia.
Specjalne kategorie osób
Ciężarnym kobietom przepisy zabraniają pracy w środowisku zimnym, jeżeli wskaźnik PMV spada poniżej –1. Znaczy to, że muszą one pracować w okolicznościach neutralnych termicznie, bez narażania na zimno.
W przypadku pracowników młodocianych, nie mogą oni pracować:
- w temperaturze poniżej 14°C,
- przy wilgotności przekraczającej 65 proc.
- w warunkach powodujących ciągłe przemakanie ubrania.
To grupa szczególnie podatna na wyziębienie i wymagająca zaostrzonych norm bezpieczeństwa.
Praca na dworze zimą — ochrona musi być skuteczna
Osoby wykonujące zadania na otwartej przestrzeni wymagają specjalnego zabezpieczenia — i to nawet wówczas, gdy nie panuje mróz, ale temperatura jest niska, występuje wiatr lub opady.
Pracodawca winien chronić je przed:
- deszczem i śniegiem,
- silnym wiatrem,
- niską temperaturą,
- spadającymi obiektami (np. sople, śnieg z dachów).
Obowiązki pracodawcy względem pracujących na zewnątrz:
- zapewnienie odzieży chroniącej przed zimnem dopasowanej do charakteru pracy,
- udostępnienie miejsca do ogrzania się, przebrania i zjedzenia posiłku, w temperaturze nie niższej niż 16°C,
- zapewnienie możliwości podgrzania posiłków,
- zagwarantowanie posiłków profilaktycznych i napojów,
- jeśli brak pomieszczenia — zapewnienie bezpiecznego źródła ciepła w bliskiej odległości od miejsca pracy.
Dodatkowe przerwy i skrócony czas pracy — kiedy można je wprowadzić?
W trudnych zimowych warunkach pracodawca może wprowadzić dodatkowe płatne przerwy, aby pracownicy mogli się rozgrzać i zregenerować.
Możliwe jest także skrócenie dnia roboczego. Jak podkreśla Marcin Stanecki z PIP, przepisy prawa pracy są na tyle uniwersalne, że pozwalają dostosować organizację pracy do warunków pogodowych — i opłaca się z tego skorzystać, gdy zimno stanowi zagrożenie dla zdrowia.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.