Zgodnie z ustawą zasadniczą, Narodowy Bank Polski nie ma możliwości finansowania z własnych środków budżetu krajowego - oznajmił dla PAP Piotr Kuczyński z Domu Inwestycyjnego Xelion, w odniesieniu do zapowiadanego „polskiego SAFE 0 proc.”
Prezydent Karol Nawrocki i prezes NBP Adam Glapiński obwieścili w środę „polski SAFE 0 proc.”, który miałby stanowić alternatywę dla europejskiego programu pożyczek na obronę. Jeszcze w środę wyślę do premiera oraz szefa MON zaproszenie na rozmowę; w razie konieczności wyjdę z inicjatywą legislacyjną - zadeklarował prezydent.
Adam Glapiński był pytany, z jakich zasobów rezerwowych bank centralny planuje sfinansować „SAFE 0 proc.”
- Z żadnej części rezerw (...) nie jesteśmy w stanie skorzystać, w tym sensie, że jakaś część rezerw zostanie przekazana, ponieważ jest to niezgodne z prawem. (...) Nadejdzie czas na szczegóły, które będziemy komunikować - rzekł Glapiński.
- Przykładowo dochód, w przeważającej mierze, w 95 proc. transferujemy rządowi. On jest wykorzystywany w konkretnym celu. W tym wypadku zakładamy, że w celu właśnie umacniania polskiej obronności - dodał Glapiński. Jak wspomniał, „środki, które zostaną stworzone, zostaną przekazane tak, jak nakazuje prawo rządowi, Funduszowi Wsparcia Sił Zbrojnych”. - I to już jest kwestia innych organów decyzyjnych, jak zostaną wykorzystane. Naszym zadaniem byłoby tylko, aby te środki przekazać. Na tym nasza funkcja się kończy. Będziemy nad tym debatować wspólnie z ekspertami, specjalistami, decydentami od pana premiera Kosiniaka-Kamysza i od pana ministra finansów Andrzeja Domańskiego. I wtedy poinformujemy opinię publiczną o tych już ustalonych postanowieniach - obwieścił prezes NBP.
Jak sfinansować wojsko bez naruszania Konstytucji? Kancelaria Prezydenta odkrywa plany
W prezydenckiej propozycji programu "SAFE 0 proc." nie chodzi o pokrywanie długu publicznego przez Narodowy Bank Polski w związku z nakładami na uzbrojenie, lecz o skierowanie na ten cel wpływów z rezerw dewizowych NBP - wynika z oświadczenia rzecznika prezydenta, Rafała Leśkiewicza, w Polsat News.
czytaj dalej »
PAP spytała specjalistę od rynków finansowych z Domu Inwestycyjnego Xelion Piotra Kuczyńskiego, w jaki sposób prezes Narodowego Banku Polskiego mógłby „wykreować środki” na program SAFE 0 proc.
- Art. 220 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej mówi kategorycznie, że NBP nie ma prawa finansować za pomocą swoich zasobów budżetu państwa. Gdyby NBP użył swoich aktywów do wspierania wojska, to byłoby bez wątpienia finansowanie z innych funduszy, które winien zasilić budżet państwa. W związku z tym teoretycznie uczynić tego, zgodnie z konstytucją, prezes Glapiński nie może - skomentował ekspert.
- Prezes Glapiński wspominał o pewnej ustawie, lecz ustawa nie może stać w sprzeczności z konstytucją. Nie wiem więc, jak należałoby to zrealizować; wiem jednak, że tego typu koncepcje ukazują się na świecie - zaakcentował Kuczyński.
Zasygnalizował, że premier Włoch Giorgia Meloni w minionym roku musiała się intensywnie tłumaczyć w Europejskim Banku Centralnym, ponieważ jej partia wniosła poprawkę do budżetu, mówiącą, że złoto posiadane przez Bank Centralny Włoch jest własnością narodu włoskiego.
Przeczytaj także
Złote rezerwy NBP na "polskie SAFE"? Szef Kancelarii Prezydenta o idei Nawrockiego
- Na pozór brzmi to niewinnie, lecz chodziło o to, aby złoto mogło być użyte do zasilania budżetu państwa - skonstatował ekspert.
Dodał, że również profesor Grzegorz Kołodko, polski ekonomista i polityk, profesor nauk ekonomicznych, a także b. minister finansów niejednokrotnie wspominał, że można by było spożytkować polskie złoto do finansowania potrzeb obronnych Polski.
- Jak to zrobić, aby było to zgodne z prawem? O to należy dopytywać prawników. Oni z pewnością coś wymyślą - powiedział Kuczyński.
Podkreślił, że jak dotąd „wygląda to tak, jakby prezydent dostał prezent od prezesa Glapińskiego pod nazwą «oferujemy program SAFE 0 proc., wobec tego mogę zawetować SAFE». - Czy tak jest w istocie, tego nie wiem - zaakcentował Kuczyński.
Premier Włoch Giorgia Meloni spotkała się z krytyką ze strony Europejskiego Banku Centralnego w związku z tym, że parlamentarzyści z jej koalicji wnieśli poprawkę do projektu budżetu. Uznaje ona, że włoskie rezerwy złota są zarządzane przez bank centralny, ale są własnością narodu włoskiego. 23 grudnia Senat Włoch zaakceptował ową poprawkę do budżetu.
Art. 220 ust. 2 Konstytucji RP mówi, że budżet państwa nie może przewidywać pokrywania deficytu budżetowego poprzez zaciągnięcie zobowiązania w centralnym banku państwa. (PAP)
ab/ pad/ js/