Obecnie trwają prace nad aż czterema projektami nowelizacji tej samej ustawy – Ordynacji podatkowej. Wszystkie te modyfikacje są niezwykle istotne dla podatników, a znaczna część ma zacząć obowiązywać jeszcze w trakcie 2026 roku. Obejmują one modyfikacje w przedawnieniu zobowiązań podatkowych, zwrotach nadpłat, opłacaniu podatku za inną osobę (nowy, wyższy próg), a także w interpretacjach indywidualnych oraz raportowaniu schematów podatkowych.
Rząd nie zdołał zatwierdzić obszernego projektu nowelizacji Ordynacji podatkowej przed końcem 2025 roku. Zatem zmiany są procedowane w roku 2026, lecz zostały rozdzielone na kilka projektów. Najprawdopodobniej taka strategia wynika z działań prezydenta Karola Nawrockiego, który już kilkukrotnie zawetował zmiany w podatkach, które zostały przegłosowane w roku 2025. Podział na kilka projektów zwiększa rządowe szanse na akceptację ze strony prezydenta, a potencjalne weto jednego projektu nie uniemożliwi wdrożenia modyfikacji przewidzianych w następnym.
Analizujemy wszystkie cztery projekty, wyjaśniamy, co zawierają, na jakim są etapie prac legislacyjnych i kiedy nowelizacje mają zacząć obowiązywać.
Czytaj też: Małżonkowie zszokowani zwrotami PIT. Sprawdź, zanim zrobi to fiskus
Co się zmieni w kwestii przedawnienia podatków?
Jeden z najistotniejszych projektów dotyczy nowelizacji w obszarze przedawnienia podatków. Mowa o zmianach w Ordynacji podatkowej oraz Kodeksie karnym skarbowym (nr projektu — UD367, druk sejmowy 2288). Projekt znajduje się aktualnie w Sejmie i został skierowany do pierwszego czytania.
Te zmiany zostały wyodrębnione z projektu, który Ministerstwo Finansów procedowało jesienią 2025 roku (nr z wykazu UD196). W związku z tym, resort podzielił zeszłoroczny projekt na dwa.
Projekt (druk 2288) zakłada przede wszystkim zniesienie art. 70 par. 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w sprawie którego od ponad dekady toczą się i wciąż trwają spory w sądach. Ten przepis stanowi o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia w przypadku wszczęcia postępowania karnego skarbowego. Problem polega na tym, że nierzadko organy podatkowe wykorzystują tę regulację nie w celu ukarania podatnika (za wykroczenie lub przestępstwo skarbowe), lecz tylko po to, by zawiesić przedawnienie i ukończyć równolegle prowadzone postępowanie podatkowe.
Do tej zmiany zostaną dopasowane zmiany w kodeksie karnym skarbowym w obszarze terminu ustania karalności czynu (art. 44 par. 2 Kodeksu karnego skarbowego).
Projekt przewiduje jednak wprowadzenie nowej podstawy zawieszenia biegu terminu przedawnienia. Wystarczy, że szef KAS zainicjuje postępowanie podatkowe lub przejmie postępowanie prowadzone przez inny organ, motywowane dążeniem do zastosowania klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania, a przedawnienie podatku ulegnie zawieszeniu.
Ponadto projekt zakłada, że dokonanie wpisu hipoteki przymusowej (na nieruchomości) lub ustanowienie zastawu skarbowego będzie skutkowało zawieszeniem biegu terminu przedawnienia. Aktualnie zobowiązania zabezpieczone w ten sposób nie ulegają przedawnieniu w ogóle.
Odmiennie będzie również liczony termin przedawnienia w sytuacjach opodatkowania dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych.
Projekt przewiduje także inne modyfikacje w przedawnieniach, np. będzie istniała możliwość przedłużenia okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego, jeśli podatnik dokona korekty deklaracji na krótko przed upływem terminu przedawnienia.
Ustawa ma wejść w życie 1 października 2026 roku (z pewnymi wyjątkami).
Polskie urzędy wchodzą w cyfrowy świat | Onet Rano
Następny pakiet zmian w Ordynacji podatkowej – MDR, nadpłaty i inne
W Sejmie znajduje się również drugi rządowy projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej (druk sejmowy 2287). Zawiera on wszystkie rozwiązania, które MF konsultowało jesienią 2025 roku, a które nie są związane z przedawnieniem.
Projekt (druk 2287) zakłada m.in.:
— wprowadzenie uproszczeń dotyczących schematów podatkowych (MDR), w tym zniesienie obowiązku raportowania krajowych schematów,
— uściślenie, że w kwestiach MDR nie ma możliwości składania wniosków o interpretację indywidualną (obecnie NSA orzeka, że Dyrektor KIS ma obowiązek interpretować przepisy dotyczące MDR);
— udogodnienia związane z płatnościami podatków – inna osoba będzie mogła uiścić podatek za kogoś innego, czyli za innego podatnika, jeżeli kwota podatku nie przekroczy 5 tys. zł (obecny limit wynosi 1 tys. zł);
— ograniczenie pewnych formalności, np. w sytuacji, gdy nadpłata podatku wynika z korekty deklaracji i nie przekracza 10 tys. zł, podatnik nie będzie musiał składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Organ sam ma rozliczyć taką nadpłatę. Jednakże, jeśli nadpłata przekroczy 10 tys. zł, podatnik będzie obligatoryjnie zobowiązany wyjaśnić, dlaczego składa korektę deklaracji;
— urząd skarbowy będzie uprawniony do skorygowania drobnych błędów w deklaracji podatkowej do kwoty 10 tys. zł (obecnie – 5 tys. zł) bez konieczności prowadzenia zbędnej korespondencji z podatnikiem.
Projekt przewiduje także m.in. zmiany dotyczące zwrotu opłaty skarbowej, jak również oprocentowania zwrotu tej opłaty. Szerszy dostęp do akt podatkowych uzyskają Rzecznik Praw Obywatelskich oraz Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców.
Ta ustawa również ma wejść w życie 1 października 2026 roku (z pewnymi wyjątkami).
Co ma ulec zmianie w interpretacjach indywidualnych?
Kolejny projekt zmian w Ordynacji podatkowej (nr z wykazu – UDER91) stanowi deregulację. Rząd zaakceptował go 3 marca 2026 roku. Projekt zakłada, że interpretacje indywidualne wydawane przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast w sprawach dotyczących podatku od nieruchomości będą publikowane w jednym miejscu, w bazie EUREKA. W tej samej bazie, w której udostępniane są obecnie wszystkie inne interpretacje indywidualne (np. w obszarze VAT, PIT, CIT).
Zmiana ta ułatwi życie podatnikom, ponieważ będą mogli oni z łatwością porównać stanowiska różnych gmin i miast w odniesieniu do konkretnych kwestii spornych związanych z podatkiem od nieruchomości, np. czy dany obiekt budowlany jest budynkiem, czy budowlą. Aktualnie podatnicy napotykają trudności w tym zakresie, ponieważ interpretacje są publikowane na stronach internetowych poszczególnych gmin i miast (a jest ich blisko 2,5 tysiąca).
Projekt został zatwierdzony przez rząd i teraz zostanie przekazany pod obrady Sejmu.
Ustawa ma wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia jej ogłoszenia.
Jakie modyfikacje zajdą w odpowiedzialności członków zarządu za zobowiązania podatkowe spółek?
Czwarty projekt nowelizacji Ordynacji podatkowej (nr z wykazu – UC138) ma dotyczyć zmian w zakresie odpowiedzialności członków zarządu za długi podatkowe spółek. Projekt ten znajduje się na wczesnym etapie, w fazie założeń.
Zasadniczo ma on na celu znowelizowanie art. 116 Ordynacji podatkowej oraz wdrożenie do Ordynacji podatkowej tez zawartych w dwóch wyrokach Trybunału Sprawiedliwości UE. Chodzi o:
— wyrok z lutego 2025 roku w sprawie C-277/24 (Adjak) – zgodnie z nim członek zarządu, który odpowiada za zaległości podatkowe, ma prawo do kwestionowania ustaleń faktycznych i prawnych, jakich dokonał organ podatkowy oraz
— wyrok z kwietnia 2025 roku w sprawie C-278/24 (Genzyński) – zgodnie z nim odpowiedzialność członków zarządu jest ograniczona do zobowiązań podatkowych, których egzekucja od spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Członek zarządu lub były członek zarządu może uniknąć tej odpowiedzialności, jeśli przedstawi odpowiednie dowody.
Rząd planuje zatwierdzić ten projekt na przełomie I i II kwartału bieżącego roku.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo Business Insider Polska
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.