1 marca 2026 r. weszły w życie nowe regulacje dotyczące obligatoryjnego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialności cywilnej dla ekspertów podatkowych. Akt prawny, który funkcjonował na polskim rynku przez przeszło dwie dekady, wprowadza zróżnicowane poziomy ochrony finansowej, zależnie od formy realizowanej działalności – pomimo uwag ze strony korporacji zawodowej. Przyglądamy się, jakie konkretnie zmiany nastąpiły dla doradców podatkowych.
Zmiany w OC doradców podatkowych od 1 marca 2026 r.
Z dniem 1 marca 2026 r. weszły w życie zapisy nowego zarządzenia Ministra Finansów i Gospodarki w kwestii obligatoryjnego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotów realizujących doradztwo podatkowe. Do 28 lutego 2026 r. bazą prawną były regulacje z 2003 roku, które ustalały jednolitą minimalną kwotę gwarancyjną – ekwiwalent 10 000 euro dla każdego przypadku chronionego. Nowe normy odstępują od prostego modelu, podwyższając progi i czyniąc je zależnymi od formy wykonywanej działalności, co ma być bardziej adekwatne do aktualnych realiów gospodarczych.
Pomimo, że nowe zarządzenie już obowiązuje, to większe sumy ubezpieczenia pojawią się w polisach z opóźnieniem. W okresie od 1 marca do 31 grudnia 2026 r. najniższa kwota gwarancyjna wciąż wynosi 10 000 euro dla wszystkich podmiotów, co ma umożliwić doradcom i ubezpieczycielom sprawne przystosowanie się do nowych wymogów prawnych.
Reklama
Zobacz także
Wybrane dla Ciebie: 10% zniżki na szkolne ubezpieczenie NNW, z kodem 02346
Nowe sumy gwarancyjne i wyłączenia odpowiedzialności
OC doradców podatkowych bazuje na minimalnych kwotach gwarancyjnych zależnych od formy wykonywania profesji doradcy podatkowego. Bazowa suma dla doradców prowadzących działalność indywidualną zwiększyła się pięciokrotnie, do 50 tys. EUR, a jeszcze surowsze wymogi zostały postawione podmiotom zatrudniającym specjalistów lub obsługującym największe grupy kapitałowe. Ministerstwo finansów argumentuje, że szersza skala działalności tworzy większe ryzyko ewentualnych szkód, a nowy podział ma lepiej zabezpieczać interesy podatników korzystających z profesjonalnego wsparcia.
Minimalne kwoty gwarancyjne dla jednego zdarzenia dla doradców podatkowych prezentują się następująco:
- 50 000 euro – dla doradców realizujących profesję we własnym imieniu lub w formie spółek nieposiadających osobowości prawnej.
- 60 000 euro – dla spółek doradztwa podatkowego, które zatrudniają doradców lub są stroną umowy cywilnoprawnej zawartej z doradcą.
- 50 000 euro – dla doradców podatkowych zatrudnionych w firmach nieuprawnionych do doradztwa, które nie muszą przygotowywać sprawozdania finansowego, w których wykonują czynności na rzecz pracodawcy lub strony umowy cywilnoprawnej.
- 75 000 euro – dla doradców zatrudnionych w spółkach zobowiązanych do sporządzania skonsolidowanych raportów finansowych, gdzie czynności doradcze realizowane są na rzecz spółki objętej sprawozdaniem.
Polisa OC nie pokryje szkód wyrządzonych przez doradcę jego najbliższej rodzinie, w tym współmałżonkowi czy rodzeństwu, z ochrony wyłączone są również kary umowne oraz szkody wynikające z działań wojennych i terroryzmu. W przypadku zbiegu tytułów ubezpieczenia, czyli sytuacji, gdy doradca podatkowy prowadzi działalność w różnych formach jednocześnie, obowiązuje maksymalna suma ubezpieczenia.
KRDP z negatywną opinią o nowych przepisach
Krajowa Rada Doradców Podatkowych negatywnie oceniła nowelizację regulacji o OC dla tej grupy zawodowej, argumentując, że pięciokrotne podniesienie bazowej sumy nie jest uzasadnione rynkowo, powinno bowiem uwzględniać poziom występujących szkód (jak w przypadku komorników sądowych) oraz nie stanowić nadmiernego obciążenia dla ubezpieczonych. Z danych zaprezentowanych przez KRDP (udostępnionych przez Wartę) wynika, że przeciętna wartość szkody podatkowej w ostatnich latach była niska – w 2024 r. wynosiła 9 494 zł, a w połowie 2025 r. obniżyła się do poziomu 5 698 zł. Izba zaakcentowała, że średnia szkoda w żadnym badanym roku nie przekroczyła 20 000 zł, co było znacznie poniżej znowelizowanej sumy gwarancyjnej.
Ministerstwo finansów w sprawozdaniu z konsultacji odrzuciło argumentację KRDP, wskazując, że szkodliwość w doradztwie podatkowym wykazuje obecnie tendencję zwyżkową, co wynika z dużej zmienności prawa, w tym konsekwencji wprowadzenia "Polskiego Ładu", aktywności organów skarbowych i oczekiwań kientów. Ministerstwo zauważyło dodatkowo, że wiele szkód podatkowych ujawnia się dopiero po kilku latach od błędu, stąd rozmiar szkód możliwy jest do określenia po 5-6 latach. Dodatkowym argumentem było upodobnienie statusu doradcy podatkowego do zawodów adwokata i radcy prawnego dzięki nowelizacji Ustawy o doradztwie podatkowym a także brak aktualizacji sum ubezpieczenia przez ponad 20 lat pomimo coraz szerszego katalogu czynności wykonywanych przez doradców.
– Coraz szerszy zakres czynności doradztwa podatkowego, szerszy katalog podmiotów, na rzecz których będą one wykonywane, większy stopień skomplikowania przepisów podatkowych, a także innych, których znajomość będzie wymagana od doradców podatkowych w związku z nowelizacją (…), przesądzają o konieczności podwyższenia dotychczas obowiązującej minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia OC doradców podatkowych. Ponadto wskazać także należy, że obowiązująca dotychczas wysokość minimalnej sumy gwarancyjnej ubezpieczenia OC, ustalona pierwotnie jeszcze w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 24 lipca 2002 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podmiotów wykonujących doradztwo podatkowe (Dz.U. Nr 120, poz. 1023) i obowiązująca faktycznie od 29 lipca 2002 r., została ustalona dla czynności doradztwa podatkowego obejmujących, zgodnie z obowiązującą wówczas treścią ustawy o doradztwie podatkowym, w zakresie udzielania podatnikom, płatnikom i inkasentom porad, opinii i wyjaśnień – jedynie sprawy z zakresu ich obowiązków podatkowych. Do czynności tych nie należało wówczas chociażby, wprowadzone dopiero w 2010 r., udzielanie porad, opinii i wyjaśnień z zakresu obowiązków celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami. Co więcej, w dacie ustalania wysokości minimalnej sumy gwarancyjnej (2002 r. i 2004 r.), w zakres czynności doradztwa podatkowego nie wchodziło także reprezentowanie podatników, płatników i inkasentów w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych, tj. czynności, które jak często wskazuje samorząd zawodowy, są – obok udzielania porad i opinii – kluczowym przedmiotem usług doradcy podatkowego (a zarazem punktem łączącym ten zawód z zawodem radcy prawnego i adwokata). – czytamy w sprawozdaniu z konsultacji i opiniowania projektu zarządzenia.
Branża ubezpieczeniowa zwolennikiem jednej sumy ubezpieczenia
Polska Izba Ubezpieczeń na etapie konsultacji zwróciła uwagę na techniczne trudności w implementacji nowego systemu i sugerowała wprowadzenie jednej, podwyższonej sumy dla całej branży doradczej. W finalnej wersji zarządzenia ten postulat nie został przyjęty, a ubezpieczyciele widzą trudności dla branży powiązane z nowymi regulacjami:
Wielowariantowe minimalne sumy gwarancyjne OC doradców podatkowych, zależne od formy wykonywania profesji, będą potrzebować szczególnie dokładnej analizy potrzeb klienta i procesu rekomendacji właściwej sumy gwarancyjnej. Kluczowe staje się poprawne ustalenie statusu zawodowego doradcy, zwłaszcza jeśli w trakcie trwania ochrony dojdzie do zmiany formy wykonywania profesji doradcy podatkowego. – pisze Monika Olszewska na Blogu PIU.
Ministerstwo Finansów przychyliło się do postulatu zarówno ubezpieczycieli, jak i KRDP o wydłużeniu vacatio legis, dzięki czemu nowe sumy gwarancyjne w OC doradców podatkowych zaczną obowiązywać od 1 stycznia 2027 r., a rynek będzie mógł przystosować ofertę do nowych przepisów. Brak obligatoryjnego OC łączy się z brakiem możliwości prowadzenia działalności jako doradca podatkowy i sankcjami ze strony korporacji zawodowej.