Osoby z niepełnosprawnościami oraz ich bliscy mają możliwość umniejszenia podstawy opodatkowania w deklaracji PIT o koszty poniesione na lekarstwa zaordynowane przez lekarza specjalistę i nabyte w roku 2025. Niemniej jednak, potrącić można jedynie pewną wysokość wydatków, co objaśniamy poprzez przykłady i kalkulacje. Należy również spełnić określone kryteria.
Koszty poniesione w roku 2025 na medykamenty można uwzględnić w rozliczeniu podatkowym za ubiegły rok (wymagane jest złożenie deklaracji do 30 kwietnia 2026 r.). Taką sposobność oferuje ulga rehabilitacyjna. Jednakże, konieczne jest spełnienie warunków wyszczególnionych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 26 ust. 1 pkt 6 i ust. 7a pkt 12).
Przede wszystkim, możliwość obniżenia podatku o wydatki na leki przysługuje osobie niepełnosprawnej lub osobie, która utrzymuje osobę niepełnosprawną (na przykład rodzicowi niepełnosprawnego dziecka).
Ważne jest, że w sytuacji, gdy jesteś emerytem lub rencistą i nabywasz lekarstwa przepisane przez specjalistę, to nie masz prawa do odliczenia kosztów ich zakupu w PIT, jeżeli nie posiadasz dokumentu potwierdzającego niepełnosprawność.
Czytaj też: Małżonków zaskoczyły zwroty PIT. Sprawdź, zanim zrobi to urząd skarbowy
W jaki sposób realizujemy odliczenia za leki?
Wydatki na leki podlegają odliczeniu od dochodu (w przypadku osób rozliczających się na zasadach ogólnych) lub przychodu (w przypadku osób rozliczających się ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych).
Oznacza to, że faktyczny zysk nie jest bardzo duży. Przykładowo, jeśli podatnik, który spełnił warunki skorzystania z ulgi, wydał na lekarstwa 200 zł w jednym miesiącu, to ma prawo do odliczenia 100 zł od swojego dochodu lub przychodu. Załóżmy, że dotyczy to dochodu, co przekłada się na oszczędność podatkową w wysokości 12 zł (100 zł × 12 proc., ponieważ tyle wynosi stawka PIT). Naturalnie, jeśli podatnik co miesiąc ponosi takie same wydatki na lekarstwa, to w skali roku mówimy o 120 zł oszczędności w podatku.
Jakie wymogi należy spełnić, by móc odliczyć koszty leków?
Przede wszystkim, niezbędne jest posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności lub bycie osobą, która finansowo wspiera osobę niepełnosprawną.
Po drugie, chodzi o koszty leków, które są zdefiniowane w ustawie – Prawo farmaceutyczne. Po trzecie, można odliczyć wydatki na leki “w kwocie stanowiącej różnicę między faktycznie poniesionymi kosztami w danym miesiącu a kwotą 100 zł” (szczegółowo wyjaśniamy to poniżej).
Po czwarte, można odliczyć wydatki na lekarstwa, pod warunkiem że lekarz specjalista zaświadczy, iż osoba z niepełnosprawnością powinna stosować te leki stale lub okresowo. Innymi słowy, chodzi wyłącznie o lekarstwa przepisane przez lekarza specjalistę.
Po piąte, można uwzględnić jedynie te koszty, które nie zostały zrefundowane w jakiejkolwiek formie. Przykładowo, jeśli zostały sfinansowane ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych lub świadczeń socjalnych, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub Narodowego Funduszu Zdrowia, to nie można ich odliczyć w deklaracji PIT.
Dodatkowo, wydatki te muszą być potwierdzone dowodami zakupu, takimi jak paragony, rachunki lub faktury (to również tłumaczymy poniżej).
Wszystkie te warunki muszą być spełnione równocześnie. Odliczeniu podlega kwota przekraczająca 100 zł miesięcznie, czyli tylko nadwyżka.
Jaką kwotę można odliczyć i jaki zysk przynosi to w PIT?
Podatnik ma prawo do odliczenia różnicy pomiędzy wydatkami poniesionymi na lekarstwa w konkretnym miesiącu a kwotą 100 zł. Istotne jest, że w każdym miesiącu analizujemy wydatki poniesione na leki i sprawdzamy, czy przekraczają one próg 100 zł. Wyjaśniamy to na przykładzie w poniższej tabeli.
Osoba z niepełnosprawnością lub osoba sprawująca nad nią opiekę poniosła w roku 2025 następujące wydatki. W każdym miesiącu weryfikujemy, czy istnieje nadwyżka powyżej 100 zł, ponieważ jedynie ta część może być odliczona w PIT.
| Miesiąc | Rzeczywisty wydatek | Czy występuje nadwyżka powyżej 100 zł | Kwota do odliczenia |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 90 zł | Nie | 0 zł |
| Luty | 110 zł | Tak | 10 zł |
| Marzec | 170 zł | Tak | 70 zł |
| Kwiecień | 220 zł | Tak | 120 zł |
| Maj | 200 zł | Tak | 100 zł |
| Czerwiec | 300 zł | Tak | 200 zł |
| Lipiec | 90 zł | Nie | 0 zł |
| Sierpień | 150 zł | Tak | 50 zł |
| Wrzesień | 180 zł | Tak | 80 zł |
| Październik | 180 zł | Tak | 80 zł |
| Listopad | 180 zł | Tak | 80 zł |
| Grudzień | 180 zł | Tak | 80 zł |
| SUMA | 2050 zł – tyle podatnik zapłacił za leki | 870 zł – tyle może odliczyć w PIT |
Wnioski?
Z tabeli wynika, że w ciągu całego roku 2025 podatnik wydał 2050 zł na lekarstwa przepisane przez lekarza specjalistę, ale w deklaracji PIT będzie mógł odliczyć jedynie 870 zł. Przekłada się to na oszczędność podatkową w wysokości 104,4 zł (870 zł × 12 proc., ponieważ taki jest podatek PIT).
Jak udokumentować wydatki na lekarstwa?
Wydatki poniesione na lekarstwa przepisane przez lekarza specjalistę muszą być poparte odpowiednią dokumentacją. Jeśli w rozliczeniu PIT uwzględnisz wydatki na leki, musisz być przygotowany na ewentualną kontrolę ze strony urzędu skarbowego, który może zażądać przedstawienia stosownych dokumentów. Urzędnicy mogą chcieć sprawdzić, czy podatnik miał prawo do odliczenia tych kosztów.
Konieczne jest zatem posiadanie dokumentów potwierdzających poniesione wydatki, takich jak faktura, rachunek, dowód wpłaty z poczty lub potwierdzenie wykonania przelewu bankowego.
Z tych dokumentów musi jasno wynikać, kto, kiedy, komu, jaką kwotę oraz za co zapłacił.
Najlepiej, aby z faktury wynikało, na czyje imię i nazwisko została ona wystawiona (czyli powinno to być imię i nazwisko osoby, która zamierza skorzystać z ulgi na zakup lekarstw).
Podatnicy powinni także zachować recepty lub ich kopie wydane przez lekarza specjalistę.
Z kolei, w sytuacji, gdy z ulgi korzysta na przykład rodzic osoby z niepełnosprawnością (osoba, która utrzymuje osobę niepełnosprawną), to faktura, rachunek czy paragon mogą być wystawione albo na dane osoby z niepełnosprawnością (na przykład dziecka), albo na dane jej opiekuna (na przykład rodzica).
Ministerstwo Finansów zwraca uwagę na to, że odliczeniu podlega również wydatek poniesiony przez osobę z niepełnosprawnością lub jej opiekuna poza granicami kraju.
W jaki sposób uwzględnić ulgę na leki w deklaracji PIT?
Ulgę należy wykazać w zeznaniu:
- PIT-36,
- PIT-37 lub
- PIT-28
i dołączyć do niego formularz PIT/O (informację o dokonanych odliczeniach).
W załączniku należy podać kwotę odliczenia (sekcja B pkt 6 formularza – ulga rehabilitacyjna).
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo Business Insider Polska
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu w całości. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.