Zaledwie 1% inwestorów w waluty wirtualne reguluje swoje zobowiązania podatkowe. Wkrótce te dane ulegną zmianie. Bowiem Prezydent RP zatwierdził w poniedziałek nowelizację, która zakłada, że urząd skarbowy uzyska informacje o wszystkich transakcjach, nawet jeśli zostały one zrealizowane na platformach wymiany zagranicznych. Na tej podstawie urząd skarbowy będzie miał uprawnienia, aby domagać się opłaty podatku wraz z naliczonymi odsetkami i sankcjami. Pociągnięcie do odpowiedzialności tych, którzy nie uiścili należności z tytułu obrotu kryptowalutami, stanie się znacznie prostsze.
Prezydent podpisał zmianę do ustawy o wymianie danych podatkowych z innymi krajami. Implementuje ona do krajowego systemu prawnego dyrektywy DAC8 i DAC9. Aktualizacja zakłada, że polski urząd skarbowy będzie automatycznie otrzymywał wiadomości o operacjach kryptowalutowych od giełd, kantorów lub operatorów portfeli kryptowalutowych, jak również dane o ich klientach. Państwa członkowskie UE (i nie tylko) będą automatycznie wymieniać się tymi informacjami. W jakim celu? Chodzi o walkę z praktykami takimi jak: oszustwa podatkowe, unikanie płacenia podatków i uchylanie się od nich.
Urząd skarbowy będzie otrzymywał informacje każdego roku. Będzie mógł z łatwością sprawdzić, czy podatek od transakcji kryptowalutowych został zapłacony.
Czytaj też: Rozlicz PIT od krypto za 2025 r. Nie unikniesz, będzie nowe prawo
Co zmieni ustawa o transferze informacji podatkowych?
Jak donosiliśmy w Business Insiderze, obecnie urząd skarbowy opiera się głównie na zeznaniach podatkowych składanych przez podatników, czyli inwestorów kryptowalutowych. Problem polega na tym, że tylko 1% podatników dokonuje rozliczeń z kryptowalut. Analogiczna sytuacja ma miejsce w innych państwach, dlatego też zmiany zostały wprowadzone na poziomie Unii Europejskiej — dyrektywa DAC8. W Polsce wdraża ją nowelizacja z 13 lutego 2026 r. ustawy o wymianie informacji podatkowych z innymi państwami (nr druku sejmowego 2106). Prezydent Karol Nawrocki zatwierdził ją w poniedziałek. Jest możliwe, że nowelizacja zacznie obowiązywać jeszcze w tym tygodniu. Ma ona bowiem wejść w życie następnego dnia po publikacji w Dzienniku Ustaw.
Co ważne, dane o rachunkach kryptowalutowych mają być również przekazywane krajom spoza UE. Jak zaznaczało Ministerstwo Finansów podstawą dla tej wymiany są podpisane 14 listopada 2024 roku przez ministra finansów wielostronne umowy właściwych organów (Multilateral Competent Authority Agreement, MCAA). Obecnie takie porozumienia podpisało 55 krajów.
— W rezultacie zostanie wprowadzony całkowicie nowy mechanizm gromadzenia i przekazywania danych, który w rzeczywistości zlikwiduje lub znacznie ograniczy anonimowość podatkową w obszarze kryptoaktywów — wyjaśniał nam już wcześniej Rafał Sidorowicz, doradca podatkowy i starszy menedżer MDDP.
Jeśli korzystasz z platformy wymiany kryptowalut lub kantoru na terenie UE, to bez względu na to, czy platforma ta jest zarejestrowana w Polsce, Estonii, Francji, czy Holandii, to informacje o Twoich transakcjach trafią do polskiego urzędu skarbowego. W taki sposób ma funkcjonować automatyczny transfer informacji między państwami członkowskimi UE.
Jakie dane o kryptowalutach otrzyma urząd skarbowy
Z ustawy wynika, że urząd skarbowy otrzyma wiadomości od platform wymiany i kantorów kryptowalut oraz operatorów portfeli kryptowalutowych, zarejestrowanych na obszarze UE. Będą one przekazywać informacje o użytkownikach indywidualnych i podmiotach gospodarczych, a także o transakcjach.
Do urzędu skarbowego trafią następujące informacje:
— dane identyfikacyjne, to znaczy: imię, nazwisko, adres zamieszkania, państwo rezydencji podatkowej oraz numer identyfikacji podatkowej, a w przypadku osób fizycznych również data oraz miejsce urodzenia, oraz
— szczegóły dotyczące przeprowadzanych operacji — rodzaj kryptoaktywów, ilość jednostek, data transakcji oraz wartość brutto wyrażona w walucie fiducjarnej (złoty, dolar, euro itp.).
Jakie będą konsekwencje zmian dla inwestorów kryptowalutowych
Nowelizacja oznacza, że inwestorzy korzystający z kont i platform wymiany kryptowalut w UE nie będą mogli uniknąć płacenia podatków. Jeżeli podatnik nie dokona rozliczenia transakcji kryptowalutowych, to urząd skarbowy będzie miał możliwość to zweryfikować. Przypominamy, że opodatkowana jest wymiana kryptowalut na tradycyjne waluty (jak np. złote, euro czy dolary), a także płatność kryptowalutami za dobra lub usługi.
W przypadku niezapłacenia podatku (19%) od dochodu uzyskanego z kryptowalut, urząd skarbowy będzie mógł ściągnąć zaległy podatek wraz z odsetkami. Nie wyklucza się również kar finansowych skarbowych.
Pierwszym rokiem raportowanym (za który konieczne będzie przekazanie organom podatkowym danych o transakcjach kryptowalutowych) będzie rok 2026. Pierwszy transfer informacji nastąpi w roku 2027.
Jak informowaliśmy w Business Insiderze, eksperci podkreślają, że nie warto unikać zapłaty 19% podatku od kryptowalut, ponieważ kary mogą być znacznie surowsze. Już samo niedopełnienie obowiązku złożenia rocznego zeznania PIT jest zagrożone karami karnoskarbowymi. Może to być wykroczenie, a w niektórych przypadkach przestępstwo skarbowe (jeśli niezapłacony podatek osiągnie odpowiednio wysoką wartość).
Ponadto, jeśli podatnik osiągnął wysokie dochody z obrotu kryptowalutami i nie wykaże ich w rocznym zeznaniu, a następnie zakupi za te środki np. mieszkanie itp., to urząd skarbowy może rozpocząć dochodzenie, skąd podatnik pozyskał środki na takie zakupy. Jeżeli organ podatkowy przeprowadzi dochodzenie i uzna, że podatnik nie ujawnił źródeł swoich przychodów, to zgodnie z obowiązującymi przepisami ma prawo nałożyć 75-procentowy podatek na te nieujawnione źródła. Dodatkowo w takiej sytuacji podatnik może ponieść odpowiedzialność karnoskarbową.
Jakie będą konsekwencje implementacji dyrektywy DAC9
Nowelizacja, którą podpisał Prezydent RP, wdraża również do krajowych regulacji dyrektywę DAC9. Jest ona związana z podatkiem wyrównawczym (tzw. GloBE), który dotyczy opodatkowania największych korporacji międzynarodowych, w tym również firm z sektora big tech (o obrotach przekraczających 750 milionów euro rocznie). Ich celem jest ograniczenie przenoszenia dochodów do rajów podatkowych oraz zagwarantowanie, że dochody każdej grupy zostaną opodatkowane przynajmniej na poziomie 15 procent.
Dyrektywa DAC9 określa między innymi standardowy formularz deklaracji dotyczącej podatku wyrównawczego (określany jako GloBE Information Return, czyli GIR). Ma on być spójny we wszystkich krajach Unii Europejskiej.
Nowelizacja wprowadza także przepisy regulujące automatyczną wymianę informacji na temat opodatkowania wyrównawczego. Określa ona m.in. zakres i terminy przekazywania informacji, kraje, z którymi wymiana ma się odbywać, jak również zasady współpracy z innymi państwami.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu w całości. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.