Według raportu NASK, który został przeanalizowany przez Polski Instytut Ekonomiczny (PIE), blisko połowa zatrudnionych w polskich urzędach wykorzystuje narzędzia generatywnej inteligencji sztucznej w codziennej pracy. 16% urzędników wyraża obawy, że ich posada może zostać przejęta przez AI.
Z analiz PIE wynika, że 46% osób pracujących w jednostkach administracji publicznej wykorzystuje narzędzia AI do generowania treści w celach zawodowych. Wykorzystanie sztucznej inteligencji jest częstsze na stanowiskach kierowniczych oraz wśród specjalistów na stanowiskach technicznych, choć różnice te nie są znaczące, jak zauważyli analitycy.
Z raportu wynika, że młodsi pracownicy częściej posługują się narzędziami AI, lepiej oceniają swoje umiejętności w tym obszarze i w większym stopniu obawiają się negatywnego wpływu AI na ich obecne stanowisko.
PIE poinformował, że 16% ankietowanych obawia się, że ich obecna praca może zostać zautomatyzowana przez tę technologię w ciągu najbliższych pięciu lat. Z kolei 36% urzędników uważa, że AI istotnie wpłynie na rynek pracy w administracji publicznej. 29% pracowników technicznych (czyli osób zatrudnionych na stanowiskach związanych z cyfryzacją, jak informatycy czy programiści) przewiduje, że AI pozytywnie wpłynie na ich sytuację zawodową. Identyczne zdanie wyraziło 16% pracowników nietechnicznych (czyli osób realizujących zadania administracyjno-merytoryczne).
Według ekspertów PIE, pracownicy techniczni należą do grupy zawodów najbardziej narażonych na wpływ AI, a jednocześnie w stosunkowo małym stopniu dostrzegają ryzyko zastąpienia ich pracy. Częściej postrzegają zmiany związane z upowszechnianiem AI jako korzystne dla ich kariery. Instytut sugeruje, że może to być związane ze sposobem, w jaki te osoby wykorzystują AI. „Pracownicy techniczni poszukują w ten sposób dokumentacji lub wskazówek do realizacji zadań technicznych, częściej również korzystają z możliwości edukacyjnych oferowanych przez duże modele językowe. Oceniają oni, że w ten sposób efektywnie podnoszą swoje kwalifikacje, co w dłuższej perspektywie stanowić będzie ochronę przed zastąpieniem przez bardziej zaawansowane systemy sztucznej inteligencji” – stwierdzili analitycy.
Zdaniem PIE, wyniki raportu NASK wskazują na znaczny potencjał implementacji AI w administracji publicznej, m.in. ze względu na chęć uczenia się wśród urzędników (87% ankietowanych wyraziło gotowość udziału w kursach). PIE uważa, że stosunkowo niski poziom obaw o utratę pracy powinien również sprzyjać szerszemu wdrażaniu tej technologii.
Jednocześnie ankietowani wyrazili nadzieję na ograniczenie liczby powtarzalnych i rutynowych czynności dzięki AI. „Najważniejszym oczekiwaniem respondentów jest ułatwienie poruszania się w zawiłościach przepisów i dokumentów” – podkreślili analitycy. Dodali, że sztuczna inteligencja daje zatem szansę na przezwyciężenie jednej z głównych przeszkód w usprawnianiu krajowej administracji.
Raport NASK został opracowany na podstawie badania ilościowego (CAWI) i jakościowego (FGI), przeprowadzonego między 20 października a 7 listopada 2025 roku. Badanie objęło 6 tys. 93 odpowiedzi z 1 tys. 361 urzędów centralnych i samorządowych. Respondentami byli pracownicy na stanowiskach technicznych, nietechnicznych i kierowniczych. (PAP)
mbl/ drag/