Sędziowie wyłonieni przez stronnictwo rządzące mają szansę zdominować skład Trybunału Konstytucyjnego. Jednakże, po drodze widnieje potencjalna zawada w osobie prezydenta Karola Nawrockiego.
W piątek, 13 marca, Sejm wyłonił sześciu arbitrów Trybunału Konstytucyjnego. To właśnie oni będą uczestniczyć w sporze dotyczącym zaprzysiężenia z prezydentem Karolem Nawrockim. Uprzednio parlamentarzyści przyjęli rezolucję w sprawie działań “koniecznych do zagwarantowania, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu utworzonego na mocy prawa, niezależnego i obiektywnego”.
Trybunał Konstytucyjny składa się z piętnastu sędziów, których wybiera Sejm na dziewięcioletnią kadencję. Tak stanowi art. 194 konstytucji. Obecnie w TK występuje sześć nieobsadzonych stanowisk. Dodatkowo, kolejne dwa etaty zostaną zwolnione w bieżącym roku; we wrześniu upłyną kadencje sędziów Andrzeja Zielonackiego i Justyna Piskorskiego, natomiast w styczniu 2027 r. odejdzie sędzia Jarosław Wyrembak. Zatem, sędziowie desygnowani przez koalicję rządową mogą posiąść większość jeszcze w tej kadencji, pod warunkiem dopuszczenia ich do TK.
Zobacz też: To politycy doprowadzili do kryzysu i to oni powinni go rozwiązać, ale nie mają prawa odwoływać sędziów. RPO o wyzwaniach na 2026 r.
Kandydaci koalicji na sędziów TK
Sejm wyłonił sześciu nowych sędziów Trybunału Konstytucyjnego zaaprobowanych przez wszystkie ugrupowania koalicyjne (w porządku alfabetycznym).
Magdalena Bentkowska, prawniczka, w przeszłości stała po stronie kardiochirurga Mirosława G. w głośnym procesie sądowym przeciwko Zbigniewowi Ziobrze. Absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Marii Curie — Skłodowskiej w Lublinie, beneficjentka stypendium De Paul University w Chicago, odbywała praktyki w amerykańskich kancelariach prawnych. W latach 2016-2023 broniła pro bono w procesach politycznych, a w 2023 r. pełniła rolę konsultanta prawnego w zakresie prawidłowości przeprowadzenia wyborów parlamentarnych.
Marcin Dziurda, radca prawny, urodzony w 1973 r., absolwent i profesor Uniwersytetu Warszawskiego, ukończył prawo i dziennikarstwo, prowadzi wykłady w Katedrze Postępowania Cywilnego na Wydziale Prawa i Administracji. W latach 2005-2006 jako pełnomocnik Rady Ministrów zorganizował Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, której przewodził w latach 2006-2012. Od 2017 do 2023 r. był członkiem Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego.
Anna Korwin-Piotrowska, przewodnicząca Sądu Okręgowego w Opolu desygnowana przez ministra Adama Bodnara w 2024 r. W 2017 r. z funkcji wiceprzewodniczącej tego sądu została odwołana faksem. Zaskarżyła odwołanie, a sprawa trafiła do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, jednak w styczniu 2022 r. zawarła ugodę z Polską. Członek założyciel, a od 2024 r. przewodnicząca zarządu głównego Stowarzyszenia Sędziów.
Krystian Markiewicz, urodzony w 1976 r., sędzia i profesor Uniwersytetu Śląskiego, gdzie zdobył wykształcenie prawnicze, obronił doktorat, a następnie habilitację. W latach 2016-2025 pełnił funkcję prezesa Stowarzyszenia Sędziów Polskich Iustitia. Specjalizuje się w prawie cywilnym, w latach 2012-2015 brał udział w pracach Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego przy ministrze sprawiedliwości. Rozpoczął karierę w 2003 r. w Sądzie Rejonowym w Katowicach. W latach 2007-2009 był asystentem sędziego Sądu Najwyższego, aktualnie jest sędzią katowickiego Sądu Okręgowego.
Dariusz Szostek, urodzony w 1973 r., radca prawny i profesor Uniwersytetu Śląskiego, gdzie ukończył Wydział Prawa i Administracji. Tytuł doktora habilitowanego uzyskał na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. Specjalizuje się w cyberbezpieczeństwie i innowacyjnych technologiach, w tym sztucznej inteligencji. Pełni funkcję eksperta ministra nauki i szkolnictwa wyższego ds. cyberbezpieczeństwa, eksperta Obserwatorium Sztucznej Inteligencji Parlamentu Europejskiego, zasiada w Radzie Naukowej Instytutu Łączności. Współtwórca koncepcji e-sądu, inicjator elektronicznego potwierdzenia odbioru. Jak informuje Prezydium Sejmu, “doświadczenie Pana Profesora umożliwi Trybunałowi mierzenie się ze współczesnymi wyzwaniami w dziedzinie nowych technologii”.
Maciej Taborowski, adwokat i profesor w Instytucie Nauk Prawnych Polskiej Akademii Nauk, urodzony w 1978 r. Specjalista w zakresie prawa Unii Europejskiej oraz prawa międzynarodowego. Występował przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejskim Trybunałem Praw Człowieka w Strasburgu, Trybunałem Konstytucyjnym, Sądem Najwyższym i Naczelnym Sądem Administracyjnym. W latach 2019-2022 pełnił funkcję zastępcy Rzecznika Praw Obywatelskich, od 2023 r. wiceprzewodniczący Rady Nadzorczej TVP. Prywatnie w latach 2011-2014 był mężem dziennikarki Magdy Mołek.
Swoich kandydatów zgłosiło także Prawo i Sprawiedliwość, jednak Sejm ich odrzucił:
- profesor dr hab. Artur Kotowski z Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
- dr Michał Skwarzyński z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego w Lublinie.
Zobacz też: Trybunał Konstytucyjny reaguje na orzeczenie TSUE. Decyzja jest podważana
Walka o zajęcie stanowiska
Aby objąć urząd sędziego TK, każdy z nich winien złożyć wobec prezydenta przysięgę:
Ślubuję uroczyście przy wykonywaniu powierzonych mi obowiązków sędziego Trybunału Konstytucyjnego służyć wiernie Narodowi, stać na straży Konstytucji, a powierzone mi obowiązki wypełniać bezstronnie i z najwyższą starannością.
Tak stanowi ustawa o statusie sędziów Trybunału Konstytucyjnego uchwalona w 2016 r. przez PiS. Niemniej jednak, taki wymóg obowiązywał także w poprzedzającej ją ustawie.
W 2015 r. prezydent Duda nie przyjął ślubowania od sędziów wybranych przez Sejm większością głosów PO. W rezultacie sędziów wybranych na ich miejsce przez PiS uznano za dublerów. Jeszcze za kadencji prezydenta Andrzeja Dudy rozważano składanie ślubowania przez… megafon przed Pałacem Prezydenckim czy drogą pisemną, w obecności notariusza, które następnie — po podpisaniu — trafiłoby do prezydenta.
Obecnie te koncepcje powracają na wypadek, gdyby prezydent Karol Nawrocki nie przyjął ślubowania od nowych sędziów TK.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.