Z odliczenia na dziecko w PIT korzysta więcej niż trzy miliony podatników. I robi pomyłki. Ministerstwo Finansów precyzuje, jakie. Oznajmia również, że analizuje deklaracje rodziców oraz opiekunów prawnych dzieci.
Odliczenie prorodzinne to najpopularniejsza preferencja w PIT. Urząd skarbowy przygląda mu się zatem nierzadko z bliska.
Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na zapytania Business Insidera oświadczyło, że nieprawidłowości związane z korzystaniem z tzw. odliczenia na dziecko są znacznie bardziej powszechne niż np. w sytuacji wspólnego rozliczenia małżeństw. Resort informuje też, że weryfikuje odliczenie i wylicza, jakie błędy popełniają rodzice oraz opiekunowie prawni w składanych PIT-ach.
Czytaj też: Samotni rodzice pytają urząd skarbowy o PIT. To nie są łatwe sprawy
Co kontrolują urzędnicy, jeśli chodzi o odliczenie na dziecko
“W przypadku tzw. odliczenia na dziecko, pracownicy urzędów skarbowych badają, czy osoby, które w złożonym zeznaniu podatkowym zastosowały odliczenie, spełniają kryteria wynikające z przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych” — tłumaczy Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania Business Insidera.
Resort dodaje, że “czynności te są efektem rezultatów przeprowadzonych analiz, które są opracowywane przez konkretne jednostki organizacyjne Krajowej Administracji Skarbowej”.
O jakie papiery pytają urzędnicy KAS, jeśli chodzi o odliczenie na dziecko
“W razie wątpliwości urząd skarbowy może poprosić podatnika o dostarczenie, np. kopii aktu urodzenia dziecka albo zaświadczenia o dalszym kształceniu się pełnoletniego dziecka” — informuje ministerstwo.
Sprawa dotyczy zatem dwóch przypadków.
Po pierwsze, kiedy dziecko się urodziło, ale urząd skarbowy jeszcze nie ma takiej wiedzy. Najprawdopodobniej chodzi o narodziny dzieci pod koniec roku. Odliczenie prorodzinne przysługuje bowiem rodzicom/opiekunom prawnym za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik sprawował władzę, pełnił rolę albo sprawował pieczę. Inaczej mówiąc, jeśli na przykład dziecko przyszło na świat w październiku 2025 r., to odliczenie przysługuje za trzy miesiące (październik, listopad i grudzień). Jeśli to pierwsze dziecko, odliczenie jest możliwe, pod warunkiem że dochód rodzica lub rodziców nie przekroczył progów.
Obowiązują następujące progi dochodowe:
- 112 tys. zł w sytuacji małżonków pozostających przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim,
- 112 tys. zł w sytuacji podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko,
- 56 tys. zł w sytuacji osób, które nie są w związku małżeńskim, a także małżonków, którzy byli w związku małżeńskim przez fragment roku podatkowego.
W przypadku dwójki i większej liczby dzieci nie ma progu dochodowego.
Po drugie, urząd może zażądać dokumentu o kontynuowaniu edukacji przez pełnoletnie dziecko. Odliczenie prorodzinne przysługuje bowiem nie tylko na dzieci małoletnie, ale również pełnoletnie:
- bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi regulacjami pobierały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny albo rentę socjalną,
- do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, jeżeli te dzieci nie osiągnęły dochodów, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegających opodatkowaniu według skali podatkowej lub jako kapitały pieniężne albo wpływów, zaliczanych do odliczenia dla młodych (do ukończenia 26 roku życia) i odliczenia na powrót, w łącznej wartości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej, czyli kwoty 22 546,92 zł brutto (w 2025 r.).
Jakie pomyłki robią rodzice/opiekunowie, korzystający z odliczenia na dzieci?
Ministerstwo Finansów zaznacza też, że wśród najczęstszych błędów popełnianych przez podatników w przypadku odliczenia na dziecko są:
— korzystanie z odliczenia przez dwie osoby na te same dzieci/dziecko,
— przekroczenie przez dziecko wieku, do którego przysługuje odliczenie,
— osiągnięcie przez dziecko dochodów powyżej ustawowego progu.
Jak uniknąć pomyłek przy odliczeniu na dziecko
Każdej z powyższych pomyłek można uniknąć. Trzeba pamiętać jednak o poniższych regułach.
Jeśli chodzi o pierwszą pomyłkę, kluczowy jest art. 27f ust. 4 ustawy o PIT. Wynika z niego, że:
— odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców będących w związku małżeńskim,
— kwotę odliczenia podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,
— jeśli podatnicy nie doszli do porozumienia, a wspólnie sprawują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (opieka naprzemienna), lub gdy miejsce pobytu dziecka jest takie samo jak miejsce pobytu obojga rodziców — to kwotę odliczenia dzielą między sobą po równo.
— w pozostałych przypadkach pełne odliczenie (100 proc.) stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce pobytu w rozumieniu kodeksu cywilnego.
Jeśli chodzi o drugą wskazaną pomyłkę, to wystarczy pamiętać, że odliczenie przysługuje na dzieci:
— bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi regulacjami pobierały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny albo rentę socjalną,
— do ukończenia 25. roku życia uczące się w szkołach, jeżeli każde z dzieci nie osiągnęło w 2025 r. dochodów przekraczających 22 546,92 zł (z pewnymi wyjątkami).
Jeśli chodzi o trzecią pomyłkę, rodzic musi nadzorować poziom dochodów dziecka. Nie mogą one przekroczyć dwunastokrotności kwoty renty socjalnej, czyli kwoty, która w 2025 r. wynosiła 22 546,92 zł brutto.
Przypomnijmy też, że organy podatkowe mają prawo wymagać konkretnych dokumentów od rodziców lub opiekunów prawnych na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o PIT. Wynika z niego, że: na żądanie organów podatkowych, podatnik jest zobowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do określenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o wyznaczeniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustanowieniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Ile można odliczyć od podatku w ramach odliczenia prorodzinnego
Wartość odliczenia od podatku nie zmieniła się w tym roku. Odliczenie za 2025 r. wynosi:
- na pierwsze dziecko — 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł rocznie,
- na drugie dziecko — 92,67 zł miesięcznie, czyli 1 112,04 zł rocznie,
- na trzecie dziecko — 166,67 zł miesięcznie, czyli 2 000,04 zł rocznie,
- na czwarte i każde następne dziecko — 225,00 zł miesięcznie, czyli 2 700,00 zł rocznie.
Zasadniczo, odliczenie odejmujemy od podatku. Jeśli jednak np. pracodawca w ciągu roku pobierał zaliczki na PIT w prawidłowej wysokości, a podatnik wykaże odliczenie w zeznaniu rocznym PIT, to będzie mógł dostać zwrot podatku. Dla wielu rodziców oznacza to, że otrzymują zwroty w wysokości kwoty odliczenia za cały rok, czyli 1 112,04 zł za jedno dziecko, 1 112,04 zł za drugie dziecko itd. Kwota zwrotu będzie wynikać z deklaracji rocznej PIT.
W ubiegłym roku (za 2024 r.) podatnicy w ramach odliczenia prorodzinnego odjęli łącznie 4,7 mld zł. Przeciętna suma przypadająca na podatnika wyniosła 1 594 zł.
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.