Fluktuacja personelu w branży produkcyjnej i magazynowej staje się jednym z poważniejszych problemów operacyjnych dla przedsiębiorstw. Z niedawnego raportu CTP “Dobrostan pracowników od rotacji do retencji” wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat miejsce zatrudnienia zmieniło 43% magazynierów i 25% pracowników produkcji, a jeszcze więcej deklaruje skłonność do takiego działania. — O wyborach pracowników coraz częściej decydują aspekty inne niż finansowe, takie jak komfort i organizacja przestrzeni roboczej — zaznacza Piotr Flugel, Dyrektor Zarządzający CTP Polska.
CTP to jeden z wiodących posiadaczy i deweloperów parków biznesowych w Europie. Firma tworzy i zarządza siecią nowoczesnych nieruchomości przemysłowych i logistycznych w Europie Środkowo-Wschodniej, współpracując z firmami z sektora produkcyjnego, e-commerce i operatorami logistycznymi. W Polsce realizuje projekty m.in. w Warszawie, Opolu i na Śląsku, a jej model bazuje na długofalowym zarządzaniu obiektami i ich rozwoju wraz z najemcami.
Czy w aktualnych okolicznościach stabilność operacyjna nabiera większego znaczenia niż sama lokalizacja inwestycji?
Piotr Flugel, Managing Director w CTP Polska: Obecnie funkcjonujemy w otoczeniu pełnym zmian. Trudno przewidzieć, jaki wpływ obecne napięcia geopolityczne będą miały na nastroje inwestorów. Polski rynek cechuje się tym, że przeważająca część kapitału inwestowanego w nieruchomości pochodzi z zagranicy, dlatego w sytuacjach niepewności pojawia się pytanie, jak zareagują globalni gracze. Byliśmy już świadkami scenariusza, w którym część decyzji została po prostu wstrzymana (pierwsza fala pandemii COVID-19 — przyp. red.).
Z naszego punktu widzenia Polska i szerzej Europa Środkowo-Wschodnia wciąż pozostają regionem o dużym potencjale. Dzięki doświadczeniom ostatnich lat firmy są również bardziej odporne na zakłócenia w łańcuchach zaopatrzenia. W związku z tym stabilność operacyjna faktycznie zyskuje dzisiaj na wartości. Dla wielu klientów istotne jest nie tylko to, gdzie można szybko wznieść obiekt, ale również czy partner będzie w stanie ukończyć projekt zgodnie z harmonogramem pomimo turbulencji rynkowych.
CZYTAJ WIĘCEJ: Dlaczego Polska przyciąga inwestorów długoterminowych? Tajniki nowej mapy parków biznesowych [WYWIAD]
Zatem atutem staje się obecnie nie tylko położenie, ale także wiarygodność inwestora?
Z pewnością. W CTP nie finansujemy się na poziomie pojedynczego projektu, lecz jako cała grupa, dlatego sami ustalamy, gdzie lokujemy kapitał. To zapewnia naszym klientom większą pewność — jeśli decydujemy się na projekt, nie rezygnujemy z niego tylko dlatego, że na rynku pojawiło się więcej niepokoju. Ma to szczególne znaczenie dzisiaj, gdy część firm pamięta sytuacje sprzed kilku lat, kiedy to podpisane umowy nie zawsze szły w parze z faktycznym finansowaniem inwestycji. W takich momentach solidność inwestora staje się dla najemcy równie istotna, co lokalizacja czy infrastruktura.
Z raportu CTP wynika, że w ciągu dwóch lat 43% magazynierów i 25% pracowników produkcji zmieniło pracodawcę, a jeszcze więcej myśli o takim kroku. Czy rotacja w sektorze “blue collar” stanowi obecnie realne ryzyko strategiczne dla firm produkcyjnych i logistycznych?
Uważam, że to przede wszystkim oznaka szerszej transformacji społecznej. Ludzie zarabiają więcej niż kilkanaście lat temu, korzystają z różnych usług, podróżują i widzą, jak wyglądają nowoczesne miejsca pracy — na przykład współczesne biura z przestronnymi wnętrzami i strefami relaksu.
A następnie trafiają do hali, gdzie warunki pracy praktycznie nie zmieniły się od lat. Zdarza się, że zamiast uruchomić ogrzewanie, pracodawca kupuje pracownikom okrycia wierzchnie. To oczywiście ekstremalny przypadek, ale dobrze obrazuje rozmiar problemu.
Czyli pracownicy zaczynają porównywać te dwa światy?
Ludzie dostrzegają, że otoczenie wokół nich się zmienia i naturalnie oczekują, że miejsce zatrudnienia również będzie ewoluować. Nie chodzi tylko o zarobki. Z naszego raportu wynika, że część pracowników jest gotowa otrzymywać nieco mniejsze wynagrodzenie, jeśli w zamian otrzyma lepsze warunki pracy. Największą fluktuację obserwuje się tam, gdzie praca jest najmniej specjalistyczna — przede wszystkim w magazynach. W produkcji sytuacja wygląda inaczej, ponieważ firmy częściej inwestują w personel i zależy im na jego zatrzymaniu. W logistyce przez lata wiele inwestycji realizowano tam, gdzie ziemia była najtańsza i najłatwiej było uzyskać pozwolenia.
W konsekwencji pracownicy często muszą dojeżdżać do pracy godzinę w jedną stronę, często bez dostępu do dobrej komunikacji miejskiej. W pewnym momencie zaczynają więc poszukiwać zatrudnienia bliżej domu lub w branży, w której codzienne warunki pracy są po prostu bardziej komfortowe. Dla firm, które myślą perspektywicznie, będzie to coraz większe wyzwanie. Pracownik zwraca uwagę przede wszystkim na swoją codzienność — na to, ile czasu spędza w pracy i w jakich warunkach ją wykonuje. Wystarczy spojrzeć na nowoczesne mieszkania czy przestrzeń publiczną. Ludzie inwestują w swoje domy, korzystają z coraz lepiej zaprojektowanych usług i miejsc. Wychodzą z ładnego mieszkania, idą zadbaną ulicą, a następnie trafiają do pracy, gdzie przestrzeń wygląda dokładnie tak samo jak dwadzieścia lat temu.
I pojawia się bardzo proste pytanie: dlaczego mam pracować w miejscu, które jest nieestetyczne lub niewygodne, skoro reszta mojego życia wygląda już zupełnie inaczej?
Kilka lat temu podobna tendencja była widoczna głównie wśród pracowników biurowych. Czy dzisiaj te dwa światy zaczynają się do siebie zbliżać?
Myślę, że tak. Wiele korzyści, które kiedyś stanowiły przewagę firmy, dziś jest po prostu standardem. Opieka medyczna, karta sportowa czy ubezpieczenie są czymś oczywistym. Kandydaci często nawet nie pytają, czy firma je oferuje — zakładają, że to jest w pakiecie.
Dlatego firmy stają dziś przed nowym zadaniem i muszą odpowiedzieć sobie na pytanie: co jeszcze możemy zaoferować? Coraz częściej chodzi o infrastrukturę wokół miejsca pracy. My na przykład tworzymy w naszych parkach przestrzenie wspólne i różnorodne udogodnienia dla pracowników. W niektórych lokalizacjach pojawiają się rozwiązania takie jak przychodnia czy inne usługi dostępne na miejscu.
Jeżeli pracodawca zatrudnia kilkaset osób, to zapewnienie im dostępu do gabinetu medycyny pracy czy podstawowej profilaktyki na miejscu to istotna oszczędność czasu. To realna wartość dodana, która buduje lojalność zespołu i przynosi wymierne korzyści samej firmie.
Czyli firmy zaczynają kalkulować, że inwestycja w lepsze warunki pracy może być mniej kosztowna niż ciągła wymiana pracowników?
W przypadku dużych operacji logistycznych stabilność zespołu jest kluczowa. Jeżeli składam zamówienie dziś, a jutro paczka ma być już w drodze, cały system musi funkcjonować bardzo sprawnie. Wysoka rotacja to skutecznie utrudnia. Dlatego firmy myślące długofalowo inwestują w zaplecze socjalne i przestrzeń dla zatrudnionych. Chodzi o to, żeby przerwa w pracy dawała realną szansę na odpoczynek. Powstają strefy relaksu, miejsca do wspólnego spożywania posiłków, tarasy lub tereny zielone.
W magazynach zatrudniających 600 czy 800 osób rotacja może oznaczać konieczność rekrutowania kilkudziesięciu nowych osób tygodniowo. To ogromny nakład pracy organizacyjnej, dlatego dla wielu firm utrzymanie pracownika jest po prostu tańsze niż ciągłe zatrudnianie nowych. W praktyce oznacza to inwestycje nie tylko w wynagrodzenia, ale również w transport do pracy, infrastrukturę wokół budynku czy usługi dostępne na miejscu.
CTP działa w modelu długoterminowym jako właściciel i operator parków. Czy takie podejście ułatwia projektowanie miejsc, które mają funkcjonować przez lata, a nie tylko do momentu sprzedaży inwestycji?
Zdecydowanie. Około 70% nowych umów podpisujemy z dotychczasowymi najemcami, więc utrzymanie klientów jest dla nas kluczowe. Dlatego, kupując grunt, od razu myślimy szerzej niż tylko o pierwszym budynku; istotne jest to, czy firma będzie mogła rozwijać się w tej samej lokalizacji.
Jeśli przedsiębiorstwo się rozrasta, nie chcemy, żeby musiało przenosić produkcję w inne miejsce, ponieważ wiąże się to z utratą części personelu i dodatkowymi kosztami. W dużych parkach ważną rolę odgrywają także przestrzenie wspólne i usługi, które tworzą coś w rodzaju lokalnego ekosystemu. Obok dużych najemców pojawiają się mniejsze firmy usługowe, z których korzystają pracownicy.
Myślimy o takich miejscach w perspektywie pięciu, dziesięciu lub piętnastu lat. Dlatego inwestujemy w dodatkową infrastrukturę, taką jak strefy ogólnodostępne czy tzw. Clubhausy. W wieloetapowych projektach są one intensywnie wykorzystywane i pomagają tworzyć środowisko, w którym firmy mogą zwiększać skalę prowadzonej działalności.
A jeśli rozwój firmy okazuje się szybszy, niż zakładano na początku współpracy — czy możliwe jest pozostanie w tym samym miejscu i zwiększenie skali działalności?
To w zasadzie podstawa naszego modelu. Zakładamy, że będziemy rośli razem z naszymi klientami. W wielu przypadkach nowe rynki otwieraliśmy właśnie dlatego, że nasi klienci pytali, czy możemy przenieść się za nimi do kolejnego kraju. Dzięki temu przedsiębiorstwa wiedzą, że mogą rozwijać swój biznes na podstawie sprawdzonych modeli współpracy. Taka jakość usług ma swoją wartość, ale w zamian klienci zyskują stabilność i partnera, który jest gotowy do wspólnej ekspansji.
Czy w wynikach raportu znajdziemy zatem coś, co Pana naprawdę zaskoczyło?
Ujrzeliśmy na papierze potwierdzenie zjawisk, które obserwujemy na rynku już od pewnego czasu. Bardzo wymowne było dla mnie jednak to, że część pracowników deklaruje gotowość zaakceptowania nieco niższego wynagrodzenia w zamian za lepszą atmosferę i przyjazne środowisko pracy. To pokazuje wyraźną zmianę pokoleniową. Dla wielu osób praca fizyczna przestaje być wyłącznie miejscem zarabiania pieniędzy. Staje się istotnym elementem codzienności, który — tak jak pozostałe aspekty życia — powinien być w miarę możliwości komfortowy.
Pozostałe wnioski płynące z badania wydają się dość naturalne. Jeśli ktoś przez cały dzień przebywa w zaciemnionym obiekcie, z ograniczonym dostępem do światła dziennego, trudno się dziwić, że zaczyna porównywać takie warunki z innymi standardami. Na rynkach zachodnich nowoczesne magazyny projektuje się obecnie tak, aby zapewnić o wiele lepsze oświetlenie, optymalną izolację i atrakcyjne otoczenie. Właśnie ten standard przenosimy na polski rynek.
Dlatego nasz raport traktuję przede wszystkim jako argument dla najemców, którzy wciąż się wahają. Jeżeli firma woli skupić swój kapitał na rozwoju podstawowej działalności, może po prostu nawiązać współpracę z odpowiednim deweloperem — takim, który od samego początku projektuje budynki z myślą o dobrostanie i komforcie pracowników. Tego ludzie na rynku pracy naprawdę dziś oczekują.
A patrząc kilka lat do przodu: czy przewaga konkurencyjna w przemyśle będzie coraz bardziej wynikała z jakości środowiska pracy, czy jednak większą rolę odegra automatyzacja?
Nie ma tu jednej odpowiedzi, ponieważ rynek może rozwijać się w dwóch kierunkach jednocześnie. Z jednej strony znaczenie komfortu pracy będzie rosło, szczególnie tam, gdzie firmy chcą budować długoterminowe zespoły i gdzie ważny jest wizerunek marki. Jeśli firma dba o jakość produktu lub doświadczenie klienta, wcześniej czy później zaczyna też zwracać uwagę na to, jak wygląda zaplecze operacyjne.
Z drugiej strony bardzo szybko postępuje automatyzacja — zwłaszcza w e-commerce i wszędzie tam, gdzie procesy są powtarzalne i można je łatwo zaprogramować. W takich obiektach zapotrzebowanie na pracę człowieka będzie spadać, a kluczowy stanie się dostęp do odpowiedniej mocy energetycznej, elastyczność logistyczna oraz sprawność technologiczna całej infrastruktury.
Już teraz obserwujemy magazyny, w których liczba pracowników jest minimalna, a większość operacji odbywa się automatycznie. Koszty wdrażania takich rozwiązań zauważalnie maleją, więc ta transformacja będzie postępować. Możliwe zatem, że rynek zacznie się rozwarstwiać: z jednej strony powstaną lokalizacje mocno nastawione na ludzi i jakość środowiska pracy, z drugiej — obiekty, w których najważniejsze będą infrastruktura i technologia.
Dodatkowym czynnikiem będzie także demografia. Jeśli na rynku zacznie brakować rąk do pracy, automatyzacja przyspieszy jeszcze bardziej. Dlatego technologia i wellbeing wcale nie muszą się wykluczać — to dwa równoległe kierunki rozwoju, a ich znaczenie będzie zależało od konkretnej branży i modelu biznesowego danego najemcy.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google. Materiał reklamowy na zlecenie marki CTP Udostępnij artykuł Newsletter Bądź na bieżąco z informacjami ze świata biznesu i finansów Zapisz się
Najpopularniejsze w BUSINESS INSIDER
Biznes
Jakie recepty na kryzys paliwowy mają ludzie prezydenta? Apel w sprawie Orlenu
dzisiaj 13:36 
Tylko u nas Biznes
Nie tylko SAFE, z tego unijnego źródła też popłyną miliardy na obronność. Znamy nazwę spółki
dzisiaj 06:43 
Biznes
USA grożą UE utratą dostępu do surowca energetycznego. "Są inni nabywcy"
wczoraj 18:02 
Biznes
Umowa z Mercosurem wchodzi w życie. Jest komunikat Komisji Europejskiej
wczoraj 15:04 
Materiał promocyjny
AI nie zastąpi programistów. Zmieni jednak to, kto będzie naprawdę potrzebny w IT
wczoraj 13:48 
Materiał promocyjny
Nowa era Ochotniczych Hufców Pracy: Profesjonalizm, innowacje i kapitał ludzki przyszłości
wczoraj 12:27 
Materiał promocyjny
Biometan zwiększa szansę na niezależność energetyczną Polski
wczoraj 12:08 
Materiał promocyjny
Odporność to za mało. Polski biznes musi nauczyć się zarabiać na kryzysach klimatycznych i energetycznych
wczoraj 10:00 
Materiał promocyjny
Dezinformacja nowym ryzykiem operacyjnym. Fałszywe narracje o klimacie i energii uderzają w wyniki firm
wczoraj 10:00 
Biznes
Akif Capital rozwija globalną strategię Euromatch: proces licencyjny w Brazylii i nowe zgłoszenie w Meksyku
wczoraj 01:00 
Biznes
Inwestorzy są gotowi zapłacić za to fortunę. "Przenośny magazyn wartości"
niedziela 17:07 
Biznes
Złowieszcze prognozy cen ropy od wielkiej linii lotniczej. Będzie cięcie liczby lotów
sobota 15:14 
Biznes
Orlen podnosi ceny diesla. Historyczny rekord cen paliw coraz bliżej
sobota 13:38 
Tylko u nas Biznes
Tak Polacy robią zakupy – opowiada prezes jednej z największych sieci w Polsce
sobota 09:17 
Biznes
Elon Musk stawia na fotowoltaikę z Chin. Gigantyczna transakcja Tesli
piątek 20:59 
Biznes
To jedno z najbardziej wyczekiwanych wydarzeń na świecie. Może przynieść rekordowe przychody
piątek 13:35 
Materiał promocyjny
Nawet 600 euro odszkodowania za lot. Dlaczego większość pasażerów odpada już na starcie
czwartek 00:00 
Biznes
Od danych do decyzji – jak wykorzystać technologię w biznesie
środa 16:40