Obywatele bloków w grodzieckim rejonie śląska niebawem mogą utracić schronienie – nie przez nieszczęście lub ogień, lecz z powodu braku legalnego usuwania nieczystości. Z tej przyczyny dozór budowlany wykluczył budynki z eksploatacji. Bloki te niegdyś przynależały do Instytutu Zootechniki, który odsprzedał je lokatorom, jednakże bez parceli ze zbiornikiem na fekalia. Relacja "Interwencji".
Mieszkańcy Grodźca obawiają się pozbawienia dachu nad głową na skutek problemów z utylizacją ścieków
Grodziec, niewielka wieś w województwie śląskim. Mieszkańcy kilku tamtejszych budynków w najbliższym czasie mogą stracić swój dom, bowiem nadzór budowlany odebrał im prawo do korzystania z budynków. Aby móc w nich przebywać, najpierw muszą zagwarantować prawidłowy system pozbywania się nieczystości z budynków.
– Wszyscy odczuwamy strach, ponieważ nie mamy się gdzie udać. Otrzymaliśmy wiadomość, że powinniśmy skalkulować, co bardziej nam się opłaci: zbudowanie szamba, gdzie nie mamy przestrzeni, czy wynajęcie tymczasowego miejsca zamieszkania po eksmisji. Sytuacja jest tragiczna, wszyscy tutaj są w takiej sytuacji – wyznaje jeden z mieszkańców.
– Ten kłopot nie dotyczy jedynie wspólnoty czy tych mniejszych budynków, ale również domów jednorodzinnych. Wszyscy zostaliśmy poddani kontroli nadzoru budowlanego i aktualnie oczekujemy na osąd – zaznacza okoliczna mieszkanka.
Pani Irena zamieszkuje w bloku w Grodźcu od 47 lat. Wkrótce może się okazać, że straci swój lokal. – Gmina nie zapewni nam żadnych lokali zastępczych, ponieważ nie jesteśmy pokrzywdzeni przez jakiekolwiek wybuchy gazu lub inne nieszczęścia. Będziemy walczyć, aby nas nie przesiedlono – dodaje.
“Interwencja”. Mieszkańcy Grodźca mogą być pozbawieni dachu nad głową
Budynki przynależały do Instytutu Zootechniki, który w latach 90. upłynnego wieku zbył je swoim pracownikom. Wszystkie posiadały podłączenie do zakładowej stacji uzdatniania ścieków. Do 2008 roku lokatorzy uiszczali opłaty za usuwanie ścieków Instytutowi Zootechniki. – Wszystko było podłączone do tej oczyszczalni, nikt wówczas nie wspominał, że mamy postawić jakiekolwiek szambo. Funkcjonowało to już od lat 60., kiedy te budynki powstały i były podłączone – podkreśla jedna z lokatorek.
– Nabyłam mieszkanie stosunkowo niedawno, bo w 2023 roku. Nie miałam wówczas świadomości, że w tle rozgrywa się taka utarczka, teraz okazuje się, że może zajdzie konieczność przeprowadzki – uzupełnia kolejna.
Po likwidacji zakładu zootechniki zlikwidowano także zbiornik na fekalia, a lokatorzy zostali pozbawieni możliwości legalnej utylizacji ścieków. – Zamknieto obiekt, nikt od 2008 roku nie pojawił się tam, to ruina, wyrosły drzewa – wyjaśnia jedna z mieszkanek.
Obecnie zbiornik jest przepełniony. Nikt go nie oczyszcza, a nieczystości wpadają do potoku. – My zamieszkujemy w mniejszym budynku i także rozważaliśmy, że może zrobimy szambo. Lecz nie da się, bo tędy biegnie rura, tam biegnie rura, nie ma na nie przestrzeni – oznajmia jedna z lokatorek.
Reporterzy “Interwencji” chcieli zasięgnąć informacji u wójta gminy Jasienica, Janusza Pierzyny, czy może udzielić pomocy lokatorom. Wójt odbywa aktualnie spotkanie z radnymi.
– Ci ludzie mogą stać się bezdomni i zwrócą się do państwa o pomoc?
– A dlaczego mieliby być bezdomni, nie rozumiem.
– No bo będą musieli na przykład zrezygnować ze swoich domów, jeżeli nadzór wykluczy z użytkowania te budynki.
– Mamy organ państwa, jeżeli te grunty stanowiły majatek Skarbu Państwa, we władaniu Instytutu, to również stroną sprawy jest budżet, Skarb Państwa.
– Ale jak przyjdą emeryci do pana? Macie wystarczająco dużo mieszkań socjalnych, by im je zapewnić?
– Nie, nie dysponuję.
– Bloki to teren, który został nabyty od zootechniki, stanowi własność prywatną. Podczas transakcji należało zaznaczyć, co jest nasze. Gmina nie jest uprawniona do inwestowania w prywatne działki – komentuje Beata Łącz, radna gminy Jasienica.
W celu uzyskania komentarza w tej kwestii ekipa “Interwencji” zwróciła się do Instytutu Zootechniki w Krakowie, który jest posiadaczem terenu, a także zbiornika. Oto fragment odpowiedzi:
“Na właścicielach mieszkań spoczywał obowiązek zadbania o zbiornik bezodpływowy (szamba) oraz troszczenie się o jego opróżnianie, o czym wszyscy nabywcy wiedzieli. Instytut informował zarówno Gminę, jak i lokatorów, że osadnik znajdujący się na dzierżawionej parceli jest nieczynny oraz że lokatorzy pomimo tego bezprawnie z niego korzystali (…) Instytut w dalszym ciagu obstaje przy propozycji nieodpłatnego przekazania Gminie Jasienica parceli”.
– Trzeba było, sprzedając te nieruchomości, również oddać tą oczyszczalnię w ręce lokatorów i lokatorzy by o to dbali – konstatuje Janusz Pierzyna, wójt gminy Jasienica.
Gmina nie zamierza przejąć parceli. “Interwencja” pozyskała odpowiedź
Obecnie gmina działki, w takim stanie, nie chce przyjąć. Kanalizacji gminnej również w tym miejscu nie będzie, ponieważ przebywa tam zbyt mała liczba osób. Mieszkańcy muszą samodzielnie uporać się z problemem. – Otrzymuję teraz pismo, że mam na własną rękę budować kanalizację, ale nie rozumiem, w jaki sposób miałabym to zrobić. Jeżeli gmina nie może sobie z tym poradzić, to w jaki sposób lokatorzy mieliby tego dokonać – mówi jedna z mieszkanek.
Poniżej kompletna treść oświadczenia Instytutu Zootechniki w Krakowie przesłana ekipie “Interwencji”.
“Szanowna Pani Redaktor,
W odpowiedzi na zapytanie z 17 marca 2026 r., dotyczącą kwestii utylizacji ścieków komunalnych w miejscowości Grodziec, w imieniu Instytutu Zootechniki – Państwowego Instytutu Badawczego przekazuję odpowiedzi na zadane pytania.
Czy parcela, na której zlokalizowany jest zbiornik, wciąż pozostaje własnością Instytutu Zootechniki?
Instytut Zootechniki – Państwowy Instytut Badawczy jest użytkownikiem wieczystym objętej zapytaniem działki nr 83/70 w Grodźcu, gmina Jasienica.
W jaki sposób teren jest zabezpieczony?
Obszar działki jest otoczony płotem. Od strony zachodniej, od ulicy Winnica, znajduje się brama wjazdowa. Na ogrodzeniu umieszczono tablice informacyjne o następującej treści: “Na mocy decyzji z dnia 30 czerwca 2008 obiekt został wyłączony z eksploatacji. Odprowadzanie ścieków na teren obiektu po tym terminie jest nielegalne i wiąże się z odpowiedzialnością karną”.
Czy zbiornik jest oczyszczany?
Osadnik znajdujący się na działce od wielu lat jest nieużytkowany. Infrastruktura znajdująca się na działce pochodzi z lat 60. XX wieku. Po jego wybudowaniu osadnik służył potrzebom Instytutu, w tym mieszkaniom zakładowym Zootechnicznego Zakładu Doświadczalnego w Grodźcu. W owym czasie Instytut realizował wszelkie niezbędne czynności, w tym również opróżniał go.
Między innymi, ze względu na fakt, że w latach dziewięćdziesiątych infrastruktura znajdująca się na działce nr 87/70 wymagała renowacji, Instytut przedsięwziął kroki w zakresie sprzedaży mieszkań zakładowych znajdujących się w Grodźcu. Mieszkania ze względu na stan osadnika zostały sprzedane na korzystnych warunkach, bez przeprowadzania przetargu, w okresie 1995 – 2000. W ramach transakcji nabywca lokalu mieszkalnego nabywał udział w terenie, na którym wzniesiono budynek mieszkalny.
Należy w tym miejscu podkreślić, że na właścicielach mieszkań spoczywał obowiązek zadbania o zbiornik bezodpływowy (szamba) oraz jego opróżnianie, o czym wszyscy nabywcy wiedzieli. Między innymi dlatego działki, na których posadowione są wielorodzinne budynki mieszkalne w Grodźcu mają stosunkowo dużą powierzchnię (0,21 ha – 0,41 ha), co umożliwia zlokalizowanie takich obiektów.
Niestety pomimo zamkniencia osadnika znajdującego się na działce nr 83/70 lokatorzy osiedla bez zgody Instytutu podejmowali na własną rękę działania polegające na kierowaniu nieczystości do zamknietego osadnika. W rezultacie nieczystości zmieszane z deszczem wielokrotnie wypływały z osadnika, zanieczyszczając sąsiadujący obszar.
Organy administracji, posiadając informację o tym, że Instytut zawiadamiał zarówno Gminę, jak i lokatorów, że osadnik znajdujący się na dzierżawionej działce jest nieczynny oraz że lokatorzy pomimo tego bezprawnie z niego korzystali, nie nakładały sankcji na Instytut, nie podejmując jednocześnie żadnych działań, aby wesprzeć lokatorów w zakresie zagwarantowania legalnej utylizacji ścieków komunalnych.
Czy Instytut zgłaszał się z propozycją przekazania (odstąpienia) tej działki gminie?
Od ponad 20 lat trwa wymiana korespondencji pomiędzy Instytutem a Gminą Jasienica w sprawie osadnika. W jej przebiegu wielokrotnie ze strony Instytutu pojawiała się propozycja bezpłatnego przekazania Gminie Jasienica zabudowanej osadnikiem działki nr 83/70 w Grodźcu (pierwsza propozycja miała miejsce w 1997 r., ostatnia w 2025 r.). Propozycja ta została także skierowana do Wspólnoty Mieszkaniowej „Nowa” w Grodźcu.
Ostatecznie zarówno Gmina Jasienica, jak i Wspólnota Mieszkaniowa “Nowa” odmawiały bezpłatnego przejęcia działki nr 87/70. Konieczne jest także zaznaczenie faktu, że Instytut nie jest przedsiębiorcą, który prowadzi działalność w zakresie zbiorowego odprowadzania ścieków.
Stanowisko Instytutu wobec komunikatu Gminy Jasienica opublikowanego 18 marca 2026 r.
Nie jest zgodna z prawdą informacja zamieszczona na stronie internetowej Gminy Jasienica1
1 https://jasienica.pl/pl/page/komunikaty/details/1/4206 wskazująca na to, że na Instytucie spoczywa umowny obowiązek dbałości o prawidłową gospodarkę nieczystościami płynnymi w stosunku do właścicieli lokali w Grodźcu. Umowy kupna mieszkań nie zawierały postanowień dotyczących gospodarki wodno-ściekowej. Nigdy nie doszło również do zawarcia umowy dotyczącej odbioru ścieków pomiędzy lokatorami a Instytutem.
Już ponad 25 lat temu, pismem z 6 marca 2001 r., ówczesny Dyrektor Zakładu Doświadczalnego w Grodźcu złożył obecnemu Wójtowi Gminy Jasienica, Panu Januszowi Pierzynie, propozycję bezpłatnego przekazania terenu osadnika na rzecz Gminy Jasienica. Oferta tej darowizny nie została jednakże przyjęta.
Instytut nadal podtrzymuje propozycję bezpłatnego przekazania Gminie Jasienica działki nr 83/70 w Grodźcu.
Z wyrazami szacunku,
dr inż. Tomasz Jacek, dyrektor Instytutu Zootechniki Państwowego Instytutu Badawczego”.
Ujrzałeś coś istotnego? Prześlij fotografię, nagranie lub napisz, co się zdarzyło. Wykorzystaj naszą Wrzutnię
WIDEO: Zandberg ostrzega przed niebezpieczeństwem. Skrytykował poczynania rządu
mb/polsatnews.pl/"Interwencja"