Kontrowersje pomiędzy Polską a Pfizerem wkraczają w następną, coraz bardziej zaostrzoną fazę. Po orzeczeniu w sprawie umowy dotyczącej preparatów szczepionkowych przeciw COVID-19 rząd zapowiada analizę wszystkich ewentualnych wariantów — w tym przeglądów — a opinie polityków unaoczniają, że sprawa wywołuje ogromne poruszenie.
Po werdykcie w sprawie przedstawiciele władz zaznaczają, że niezbędna jest nie tylko ekspertyza prawna, ale także skrupulatne zbadanie okoliczności zawarcia porozumienia.
Dalsza część tekstu znajduje się pod materiałem wideo
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Nie uciekniemy od wyższej składki zdrowotnej bądź wyższych podatków – Łukasz Kozłowski w Onet Rano Finansowo
Rząd analizuje warianty i zapowiada przeglądy
W tym kontekście pojawiają się deklaracje przeglądów odnośnie do kontraktów szczepionkowych — zarówno w aspekcie ich struktury, jak i decyzji podejmowanych na stadium negocjacji.
Zamierzeniem ma być stwierdzenie, czy interes państwa był należycie zabezpieczony oraz czy istnieją przesłanki do dalszych kroków prawnych lub renegocjacji ustaleń.
“KAS prowadzi audyt w Ministerstwie Zdrowia. Z zawiadomienia KAS prokuratura wszczęła śledztwo w sprawie niedopełnienia obowiązków. Dotyczy ono nierzetelnej analizy zapotrzebowania na szczepionki oraz decyzji o przystąpieniu do umowy z 20 maja 2021 r.” — przekazała Krajowa Administracja Skarbowa w poście na platformie X.
Do tematu odniósł się również Zbigniew Stawicki z Ministerstwa Finansów, akcentując, że działania kontrolne mają o wiele szerszy zasięg i nie ograniczają się tylko do Ministerstwa Zdrowia. Jak wspomniał, prowadzone przez Krajową Administrację Skarbową przeglądy obejmują aktualnie aż 166 jednostek, w tym 17 ministerstw. Na tym etapie weryfikacji odkryte nieprawidłowości wynoszą już łącznie 119 mld zł, co — jak informują przedstawiciele rządu — obrazuje skalę problemu i uzasadnia konieczność drobiazgowego rozliczenia wydatków publicznych z minionych lat.
Minister nie gryzie się w język. “Mnie po ludzku krew zalewa”
Sprawa rodzi silne odczucia wśród przedstawicieli rządu.
“Mnie po ludzku krew zalewa, ponieważ wciąż poszukujemy nowych funduszy na zdrowie. Aż nagle z powodu fuszerki lub złej woli (poprzedniego rządu — przyp. red.) mamy do uregulowania 6 mld zł”— oznajmił podczas konferencji prasowej minister finansów Andrzej Domański, nawiązując do konsekwencji umów zawieranych w czasie pandemii.
- Czytaj także: Ogromna kara dla Polski. Spór o szczepionki trwa i wywołuje emocje
Politycy rządu: należy chronić interesy Polski
Podczas konferencji prasowej oraz w mediach społecznościowych politycy rządu komentowali sprawę otwarcie, wskazując na potrzebę stanowczej reakcji państwa.
Rząd komunikował analizę możliwych rozwiązań i zapowiedział “ochronę interesów Polski”.
“Od dnia wczorajszego nie możemy się pogodzić z tym, na co zostaną przeznaczone te środki. 6 mld zł oznacza 64 miliony dawek preparatów szczepionkowych, które będą musiały być odebrane i zutylizowane. Jest to dla nas tym bardziej oburzające, że od dawna spotykamy się z MF, NFZ i innymi przedstawicielami systemu, aby dyskutować o tym, jak optymalizować wydatki. 6 mld to roczny koszt kształcenia rezydentów czy roczny koszt leków dla pacjentów onkologicznych. Roczne utrzymanie ratownictwa medycznego to 5 mld zł. Dla mnie to nie są tylko liczby, ale konkretne świadczenia” — mówiła na konferencji prasowej minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda.
- Czytaj także: Pfizer będzie oferować tańsze leki za pośrednictwem strony internetowej Trumpa
Z kolei dyrektor generalny w ministerstwie zdrowia Konrad Korbiński zaznaczał, że umowa, której tyczy się orzeczenie sądu w Brukseli, nie była — jak argumentował — zawierana na początku pandemii, gdy ciężko było dokładnie przewidzieć zapotrzebowanie na szczepionki przeciwko COVID-19, tylko później.
“Nie mówimy o umowie zawartej w 2020 roku, gdy Europa i Polska były pogrążone w niepewności w związku z pandemią COVID-19. Mówmy o umowie z 2021 r., gdy Polska miała już zakontraktowane 109 mln dawek szczepionki, a w magazynach mieliśmy 30 mln niewykorzystanych dawek. W tym momencie poprzedni rząd podjął decyzję o przystąpieniu do kolejnego zamówienia o olbrzymiej wielkości, ponieważ opiewał na blisko 89 mln dawek łącznie na lata 2022-2024″ — stwierdził.
Podkreślił, że Polska nie była zmuszona do przystąpienia do tej umowy i miała możliwość wycofania się z niej, jednak Ministerstwo Zdrowia z tej możliwości nie skorzystało. Dopiero po minięciu 11 dni od terminu, w którym można było zrezygnować z kontraktu, resort zwrócił się do Komisji Europejskiej z wnioskiem o zredukowanie zamówionego wolumenu.
“Wszelkie okoliczności wskazywały wówczas, że wolumen tego zamówienia nie odpowiadał rzeczywistym potrzebom zdrowotnym Polaków i jest zawyżony. Będzie się zatem wiązało z koniecznością utylizacji szczepionek” — uzupełnił Korbiński.
“Nie może być tak, że ktoś podejmuje decyzje za miliardy, a dziś nikt nie ponosi za to odpowiedzialności” — jednogłośnie wydawali się mówić przedstawiciele rządu na konferencji.
Tło kontrowersji: pandemia i nadmiar zamówień
Konflikt ma swój początek w umowach zawieranych w czasie pandemii COVID-19, gdy państwa — w tym Polska — zamawiały ogromne ilości preparatów szczepionkowych w warunkach znacznej niepewności.
Wraz z ustępowaniem pandemii zapotrzebowanie na preparaty znacząco zmalało, co wywołało napięcia pomiędzy rządami a producentami. W rezultacie część krajów zaczęła podważać warunki umów lub zmierzać do ich modyfikacji. Rumunia, przykładowo, jest w identycznej sytuacji jak Polska.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.