W jakich okolicznościach Republika Południowej Afryki mogła nabyć te czołgi, jakie parametry modernizacji zostały przeprowadzone i jak projekt ten wpłynął później na południowoafrykańskie czołgi podstawowe Olifant?
Wśród krajów, które miały własne projekty modernizacji radzieckich czołgów T-54/55, znalazła się nawet Republika Południowej Afryki (RPA). W ogólnodostępnym serwisie można znaleźć zdjęcie odpowiednio zmodernizowanego czołgu, nad którym prace prowadziła południowoafrykańska firma zbrojeniowa Armscor.
Tę południowoafrykańską modernizację czołgu T-54/55 można nazwać tajemniczą, zwłaszcza ze względu na brak niezbędnych danych. A jeśli podsumujemy wszystkie publicznie dostępne dane na ten temat, otrzymamy następujący obraz.
Republika Południowej Afryki miała do dyspozycji zaledwie kilkanaście czołgów T-54/55, które zostały zdobyte na statku przewożącym broń z Libii do Angoli w 1977 roku.
Większość tych pojazdów została przekazana przez Republikę Południowej Afryki Rodezji do walki z Angolą. Sądząc po zdjęciach w internecie, w tych czołgach nie wprowadzono żadnych zmian konstrukcyjnych.
Jednocześnie dwa zdobyte czołgi T-54/55 przekazano wspomnianej firmie Armscor, która była autorem projektu modernizacji. Jak podano, czołgi te przeszły wymianę uzbrojenia, montując armatę L7 kal. 105 mm, dla której przebudowano wieżę.
W 1977 roku Republika Południowej Afryki przechwyciła u wybrzeży Angoli libijski statek „Astiz”, który przewoził 10 radzieckich czołgów T-54/T-55 przeznaczonych dla Ludowego Ruchu Wyzwolenia Angoli (MPLA) w wojnie domowej w Angoli. Siły południowoafrykańskie przejęły czołgi, a następnie przekazały je Rodezji (współczesnej… pic.twitter.com/eF6Tqsgk91— EurAsian Times (@THEEURASIATIMES) 27 lutego 2025
Do modernizacji podwozia rzekomo wykorzystano skrzynie biegów z amerykańskich czołgów M60 Patton. Podobno wymieniono również silnik na silniki wysokoprężne Continental, a pancerz czołgu został wzmocniony.
Inne ważne szczegóły tego projektu nie są znane, w tym okres realizacji oraz to, czy zmodernizowane czołgi T-54/55 były używane w południowoafrykańskich walkach z Angolą. Twierdzi się jednak, że doświadczenia zdobyte podczas pracy nad tym projektem miały wpływ na rozwój południowoafrykańskiego projektu czołgu podstawowego Olifant, opartego na brytyjskim czołgu Centurion z lat 50. XX wieku.
Wcześniej Defense Express pisał również, że w 2015 roku Serbowie chcieli czołgu M-20UP1 jako odpowiednika T-90S i T-14 Armata, co ostatecznie się spełniło. Wcześniej informowaliśmy również o francuskim projekcie T59, mającym na celu modernizację T-55, którego jednak nikt nie kupił.
Iwan Kyryczewski, żołnierz 413. Pułku SBS „Reid”, ekspert Defense Express