Przekazywanie środków pieniężnych w rodzinie jest powszechne. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku chociażby auta, mieszkania czy drogiego sprzętu elektronicznego. W pewnych okolicznościach takie uprzejmości mogą podlegać opodatkowaniu od darowizny. Wyjaśniamy, w jaki sposób uniknąć podatku od darowizny oraz jakie formalności są wymagane.
Czterokołowiec od wujka z okazji pierwszej komunii, ekskluzywny automat do parzenia kawy dla pary młodej, lub po prostu “dołożenie się” do lokum — tego typu gesty poza wdzięcznością obdarowanych osób czasami mogą również zainteresować urząd skarbowy. Podatek od darowizny to powinność, która obciąża osobę obdarowaną, co często umyka uwadze.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Poznaj najlepsze metody, żeby nie stracić pieniędzy! | Onet Rano
Niewłaściwe przekazanie darowizny lub brak zgłoszenia może prowadzić do konieczności uiszczenia podatku. Przepisy przewidują wyłączenie z opodatkowania dla darowizn od najbliższych krewnych, jednak tylko wtedy, gdy zostaną spełnione określone warunki.
Podatek od darowizny 2026. Kluczem są grupy podatkowe
Jak objaśnia portal Prawo.pl, od 2026 r. osoby obdarowane i spadkobiercy mogą łatwiej uniknąć obciążenia podatkowego od spadków i darowizn dzięki wyższym kwotom wolnym, obowiązującym już od połowy 2023 r. Największe korzyści odczują osoby otrzymujące majątek od bliższej i dalszej rodziny.
Wynika to z istotnego zwiększenia sum wolnych od podatku. Dodatkowo — jak informuje serwis Prawo.pl — na początku 2026 r. wchodzą w życie regulacje, które pozwolą na przywrócenie sześciomiesięcznego terminu zgłoszenia w sytuacjach niezawinionych przez podatnika.
Należy pamiętać, że podatek od darowizny jest zależny od stopnia pokrewieństwa (kategorii podatkowej) i wartości darowizny. W 2026 r. obowiązują następujące kategorie podatkowe:
- I kategoria podatkowa — małżonek/małżonka, zstępni, wstępni, pasierb/pasierbica, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha, teściowie;
- II kategoria podatkowa — zstępni rodzeństwa (np. siostrzeniec, bratanek), rodzeństwo rodziców (np. ciotka, wuj), zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków.
- III kategoria podatkowa — pozostałe osoby (niespokrewnione, znajomi, partnerzy/konkubenci).
Podatek od darowizny 2026. Kto należy do “zerowej grupy podatkowej”?
Warto podkreślić, że nierzadko można spotkać się również z terminem zerowej grupy podatkowej. Jak wyjaśnia serwis Optymalni.Legal, jest to sformułowanie potoczne, odnoszące się do zwolnienia z opodatkowania.
W istocie oznacza to, że — po spełnieniu konkretnych formalności — całkowicie zwolnione z podatku są osoby, które zaliczają się do tzw. najbliższej rodziny. Przepis obejmuje:
- małżonka/małżonkę,
- zstępnych,
- wstępnych,
- pasierba/pasierbicę,
- rodzeństwo,
- ojczyma i macochę
Wspomniane konkretne formalności, dzięki którym można bez podatku przyjąć darowiznę nawet o dużej wartości, to zgłoszenie podarunku do urzędu skarbowego w ciągu sześciu miesięcy od jego otrzymania, zaś w przypadku darowizny pieniężnej — wymogiem jest przekazanie środków w sposób udokumentowany.
Podatek od darowizny 2026. Kto jest zwolniony i jakie są limity?
Jak informuje serwis Prawo.pl, od 2026 r. podatku nie uiszczą:
- osoby z I kategorii podatkowej, jeśli wartość nabytego majątku nie przekroczy 36 tys. 120 zł,
- osoby z II kategorii, jeśli wartość nabytego majątku nie przekroczy 27 tys. 090 zł
- osoby z III kategorii, jeśli wartość nabytego majątku nie przekroczy 5733 zł.
Co szczególnie ważne, darowizny od jednej osoby należy zsumować z ostatnich pięciu lat. Jeśli suma nie przekroczy limitu, nie trzeba zgłaszać nabycia. Darowizny od różnych osób nie podlegają sumowaniu – jest to istotne np. przy zbiórkach internetowych.
Podatek od darowizny. Ile trzeba zapłacić?
Do obliczenia wysokości podatku stosuje się skalę podatkową, która została zawarta w ustawie o podatku od spadków i darowizn. Jak wyjaśnia serwis Prawo.pl, dla I kategorii podatkowej podatek wynosi 3 proc. do kwoty 11 tys. 833 zł. Jeżeli wartość spadku lub darowizny mieści się między 11 tys. 833 zł a 23 tys. 665 zł, podatek to 355 zł oraz 5 proc. od nadwyżki ponad 11 tys. 833 zł. Powyżej 23 tys. 665 zł podatek wynosi 946,60 zł plus 7 proc. od nadwyżki.
Dla II kategorii podatkowej podatek to 7 proc. do 11 tys. 833 zł. W przedziale 11 tys. 833 zł – 23 tys. 665 zł wynosi 828,40 zł plus 9 proc. od nadwyżki. Powyżej 23 tys. 665 zł – 1893,30 zł oraz 12 proc. od nadwyżki.
Sytuacja w III kategorii podatkowej wygląda tak, że podatek wynosi 12 proc. do 11 tys. 833 zł. Wartość od 11 tys. 833 zł do 23 tys. 665 zł oznacza podatek 1420 zł plus 16 proc. od nadwyżki. Powyżej 23 tys. 665 zł podatek to 3313,20 zł plus 20 proc. od nadwyżki.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.