Starania Zbigniewa Ziobry o anulowanie węgierskich dokumentów nie mają już praktycznego znaczenia, chociaż bez nich będzie “uwięziony” w Stanach Zjednoczonych. Jeśli były minister sprawiedliwości nie planuje opuszczać USA, to te dokumenty nie są mu już potrzebne. Obecnie kluczowy jest dla niego status uchodźcy.
Sprawa Zbigniewa Ziobry ponownie budzi zainteresowanie opinii publicznej, gdyż prokuratura zamierza mu postawić 26 zarzutów związanych z nieprawidłowościami w Funduszu Sprawiedliwości. Mimo to, egzekwowanie tych zarzutów pozostaje wyzwaniem. Polska musi teraz współpracować w tej kwestii nie z Węgrami, lecz ze Stanami Zjednoczonymi, co zostało już szczegółowo wyjaśnione na łamach Business Insider Polska.
Więcej na ten temat: Czy Zbigniew Ziobro powróci do Polski? Mimo pobytu w USA, prawo wciąż go chroni. I to nie węgierskie
Z analizy prawnej wynika, że optymalnym rozwiązaniem dla Zbigniewa Ziobry byłoby zainicjowanie procedury azylowej w USA. Dopóki postępowanie to trwa, a administracja amerykańska okaże mu przychylność, ryzyko deportacji jest minimalne. Oto powody tej sytuacji.
Oficjalne informacje o statusie prawnym Zbigniewa Ziobry
Przemysław Nowak, rzecznik Prokuratury Krajowej, potwierdził, że Zbigniew Ziobro opuścił Mediolan 9 maja, udając się do Nowego Jorku. Jego podróż umożliwiły dwa dokumenty: węgierski paszport genewski oraz amerykańska wiza. Agencja Reutera podała, że w ułatwieniu wyjazdu Zbigniewa Ziobry z Węgier do Stanów Zjednoczonych pomagał zastępca sekretarza stanu USA, Christopher Landau.
Nowak podkreślił, że gdyby podejrzany był objęty Europejskim Nakazem Aresztowania (ENA), o co śledczy wnioskują od 10 lutego, jego wyjazd byłby niemożliwy.
Jednakże sąd do tej pory nie wydał decyzji o ENA, który pozwoliłby na poszukiwanie Zbigniewa Ziobry, ale wyłącznie na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej. Przewiduje się, że taka decyzja nie zapadnie szybko, nie tylko z powodu braku prawomocnego orzeczenia w sprawie aresztowania. Według doniesień “Rzeczpospolitej”, sędziowie rozpatrujący wniosek prokuratury o wydanie ENA za Zbigniewem Ziobrą będą na urlopie aż do końca sierpnia. W tym czasie Ziobro może korzystać z wolności, ale poza granicami Polski, gdzie jest ścigany.
Jednocześnie na Węgrzech może rozpocząć się procedura odebrania Ziobrze statusu azylanta i tym samym unieważnienia paszportu genewskiego, który umożliwił mu podróż do USA.
Minister spraw zagranicznych, Radosław Sikorski, poinformował, że Polska wystąpiła do Węgier z prośbą o anulowanie dokumentów wydanych Ziobrze.
Niemniej jednak, z analizy prawnej wynika, że węgierskie dokumenty straciły na znaczeniu dla Zbigniewa Ziobry, o ile nie zamierza on w najbliższym czasie opuszczać Stanów Zjednoczonych. Kluczowe dla niego jest teraz uzyskanie statusu uchodźcy w USA.
Czy Zbigniew Ziobro potrzebuje paszportu w USA?
Adwokat Jarosław Kurpiejewski wyjaśnia, że wygaśnięcie paszportu Zbigniewa Ziobry nie wpłynie na jego możliwość ubiegania się o azyl ani na kontynuowanie procedury azylowej.
— Nie ma wymogu, aby osoba ubiegająca się o azyl posiadała ważny paszport przez cały okres postępowania. Wielu wnioskodawców nie ma ważnych paszportów, a kwalifikacja do uzyskania azylu nie jest uzależniona od ważności dokumentu podróży — tłumaczy Jarosław Kurpiejewski, partner w kancelarii KBiW i adwokat z Nowego Jorku.
Dodaje, że samo złożenie wniosku o azyl nie zapewnia automatycznie ochrony przed deportacją.
— Jednakże, rząd USA zazwyczaj nie może odesłać osoby ubiegającej się o azyl do kraju pochodzenia, dopóki jej wniosek nie zostanie rozpatrzony. Prawo wymaga, aby każdy, kto złoży wiarygodny wniosek o azyl, otrzymał sprawiedliwe przesłuchanie sądowe przed podjęciem decyzji o ewentualnej deportacji — dodaje adwokat.
Zgodnie z amerykańskim prawem imigracyjnym, zazwyczaj nie można wydalić osoby z USA bez wydania ostatecznego nakazu deportacji (final order of removal). Zasada ta wynika z konstytucyjnego prawa do rzetelnego procesu (due process) i dotyczy wszystkich osób przebywających na terytorium Stanów Zjednoczonych, niezależnie od ich statusu imigracyjnego.
W określonych okolicznościach Ziobro mógłby zostać umieszczony w ośrodku dla cudzoziemców (ośrodku detencyjnym), ponieważ samo złożenie wniosku o azyl nie chroni przed takim środkiem zapobiegawczym. Na obecną chwilę taki scenariusz wydaje się jednak mało prawdopodobny.
Bez paszportu Ziobro będzie “uwięziony” w USA
Istotne jest, że legalność pobytu w USA jest określana na podstawie dozwolonego okresu pobytu, a nie ważności paszportu po wjeździe. Każda osoba wjeżdżająca do USA wypełnia formularz I-94, czyli cyfrową kartę wjazdu i wyjazdu (Arrival/Departure Record). Dokument ten określa maksymalny dopuszczalny czas pobytu w Stanach Zjednoczonych.
Jak zaznacza mec. Kurpiejewski, wygaśnięcie ważności paszportu po legalnym wjeździe nie powoduje automatycznego zakończenia okresu legalnego pobytu przyznanego na podstawie wizy i formularza I-94. Brak dokumentów podróży utrudniłby wyjazd i ponowny wjazd do USA, ale nie sam pobyt. Bez ważnego paszportu, czy to polskiego, czy genewskiego, Ziobro będzie niejako “uwięziony” w Stanach Zjednoczonych, ale nie będzie zagrożony deportacją z powodu nielegalnego pobytu.
— Kluczowym czynnikiem jest to, czy dana osoba przekroczyła dozwolony okres pobytu określony w formularzu I-94, czy naruszyła warunki swojej wizy. Nawet jeśli wiza pana Zbigniewa Ziobry wygaśnie, a jego sprawa o azyl będzie aktywnie rozpatrywana, to liczba dni jego nielegalnej obecności nie powinna narastać. Będzie to tzw. autoryzowany czas pobytu w USA na okres rozpatrywania wniosku o azyl — wyjaśnia Jarosław Kurpiejewski.
Zgodnie z zasadą, państwa będące stronami Konwencji genewskiej nie wydalą uchodźcy legalnie przebywającego na ich terytorium z powodów innych niż bezpieczeństwo państwowe lub porządek publiczny. Wydalenie takiego uchodźcy może nastąpić wyłącznie na podstawie decyzji podjętej zgodnie z przewidzianą prawem procedurą. Ponadto, Konwencja przyznaje takiemu uchodźcy rozsądny okres na ubieganie się o legalne przyjęcie w innym państwie.
Sytuacja może być inna w przypadku osoby prawomocnie skazanej, a Ziobro nie usłyszał jeszcze zarzutów.
Jeśli Zbigniew Ziobro uzyska azyl, może również otrzymać od USA nowy Genewski Dokument Podróży. Trudności i ograniczenia pojawią się natomiast, gdy polskie sądy zdecydują o jego aresztowaniu i wydaniu ENA.
Azyl jest przyznawany najczęściej, gdy jest to konieczne dla zapewnienia ochrony, a także gdy przemawia za tym ważny interes państwa przyjmującego (w tym przypadku interes USA).
Radosław Sikorski nie jest pewien, w jaki sposób Ziobro spełnia te kryteria. Jego zdaniem, prędzej czy później były polski minister sprawiedliwości stanie się źródłem wielkiego zawstydzenia dla amerykańskiej administracji. Na chwilę obecną Stany Zjednoczone udzielają mu schronienia.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Pozostań na bieżąco! Obserwuj nas w Google.