Granty z budżetu państwa na budowę lokali socjalnych będą przekazywane bezpośrednio inwestorom, bez udziału samorządów, a podmioty realizujące inwestycje uzyskają dostęp do preferencyjnych pożyczek oferowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) – wynika z założeń projektu ustawy opublikowanych we wtorek w wykazie prac legislacyjnych rządu.
Projekt ustawy dotyczącej społecznych zasobów mieszkaniowych oraz wsparcia dla inwestycji w budownictwo mieszkaniowe ma na celu usprawnienie zaspokajania potrzeb lokalowych gospodarstw domowych o niskich i średnich dochodach. Jak podaje Ministerstwo Rozwoju i Technologii, inicjator projektu, proponowane zmiany mają na celu zwiększenie spójności i efektywności prawnych oraz finansowych narzędzi wsparcia, przede wszystkim poprzez rozwój spółdzielni mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego (TBS) oraz społecznych inicjatyw mieszkaniowych (SIM).
„Niedobór przystępnych cenowo lokali mieszkalnych stanowi problem, szczególnie dla młodych ludzi w Polsce. Pragniemy ostatecznie zdefiniować warunki, które ułatwią im dostęp do najmu lokalu socjalnego. W tym celu, między innymi, dostosowujemy system finansowania budownictwa społecznego i komunalnego, włączając do niego spółdzielnie mieszkaniowe, oraz upraszczamy procedury dofinansowania ze środków publicznych. Dzięki tym posunięciom, system wsparcia mieszkalnictwa społecznego stanie się bardziej zintegrowany, sprawiedliwy i efektywny” – zaznaczył cytowany w komunikacie MRiT wiceminister Tomasz Lewandowski.
Ministerstwo szacuje, że proponowana w projekcie zmiana modelu finansowania inwestycji w sektorze budownictwa społecznego pozwoli na osiągnięcie wartości inwestycji mieszkaniowych przekraczającej 200 mld zł w ciągu najbliższych dziesięciu lat.
Projekt zakłada, że środki publiczne przeznaczone na budowę mieszkań społecznych będą kierowane do spółek TBS/SIM oraz do spółdzielni mieszkaniowych bezpośrednio, pomijając pośrednictwo gmin, co ma usprawnić proces ich dystrybucji. Dotacje na inwestycje mieszkaniowe będą mogły być uzupełnione preferencyjnymi pożyczkami z BGK. Oprocentowanie tych pożyczek będzie stałe i wyniesie 1 lub 2 procent, w zależności od charakteru inwestycji. Kredytobiorca będzie mógł zaciągnąć pożyczkę na 50 lat, w przeciwieństwie do obecnych 30 lat. Pożyczki i dotacje będą przyznawane na podstawie jednego wniosku, zamiast obecnych dwóch odrębnych dokumentów.
„Nowy model umożliwi utrzymanie dotychczasowej skali wsparcia przy jednoczesnym zwiększeniu jego skuteczności. Dzięki proponowanym zmianom, przeznaczona na dany rok kwota środków budżetu państwa pozwoli na sfinansowanie dwukrotnie większej liczby inwestycji” – poinformowało MRiT.
Jednocześnie utrzymane zostanie wsparcie dla samorządów w zakresie tworzenia lokali komunalnych. Jego wysokość będzie jednak uzależniona od kondycji finansowej jednostki samorządu terytorialnego oraz jej zaangażowania w prowadzenie lokalnej polityki mieszkaniowej. Dofinansowanie otrzymają również, podobnie jak dotychczas, uczelnie publiczne angażujące się w budowę i modernizację akademików.
Projekt przewiduje wzmocnienie roli samorządów w nadzorze nad podmiotami zarządzającymi zasobami mieszkaniowymi o charakterze społecznym. Gminy uzyskają nowe uprawnienia do zawierania i kontrolowania umów z inwestorami społecznymi. Będą również uprawnione do stosowania środków nadzorczych w przypadku stwierdzenia niewywiązywania się przez te podmioty z obowiązków wobec najemców.
Proponowane zmiany wprowadzają możliwość powoływania rad najemców w społecznych zasobach czynszowych, które będą reprezentować interesy lokatorów, w tym wyrażać opinię w sprawach zmian wysokości stawek czynszów, a także planów remontowych i inwestycyjnych. Przedstawiciele tych rad będą mogli również uczestniczyć w posiedzeniach rad nadzorczych, bez prawa głosu.
„Wprowadzony ma zostać również system weryfikacji dochodowej najemców społecznych zasobów czynszowych. Projekt zakłada, że osoby o wyższych dochodach będą ponosić koszty najmu w sposób proporcjonalnie wyższy niż osoby spełniające kryteria dochodowe. Jednocześnie najemcy, których dochody po osiągnięciu wieku emerytalnego spadną, będą mogli liczyć na znaczące ulgi” – przekazał resort.
Zmniejszona zostanie także wpłata początkowa wnoszona przez najemców lokali społecznych (tzw. partycypacja), która obecnie może wynosić do 30% kosztów budowy najmowanego lokalu. Projekt zakłada, że nie przekroczy ona 10% kosztów. Ponadto, projekt przewiduje wydzielenie puli lokali przeznaczonych dla osób poniżej 35. roku życia, dla których taka wpłata nie będzie w ogóle wymagana. (PAP)
gkc/ mrr/