Posłowie na ostatnim posiedzeniu zatwierdzili blisko dwadzieścia ustaw. Przygotowaliśmy dla naszych czytelników zestawienie kluczowych informacji z minionych dni przy ulicy Wiejskiej. Skupiamy się nie tylko na najbardziej omawianej ustawie dotyczącej statusu osoby najbliższej, która w istocie dotyczy związków partnerskich. Nasz autorski przegląd skierowany jest również do posiadaczy kredytów frankowych, właścicieli psów i kotów, turystów, uczniów oraz podatników.
Przez ostatnie trzy dni w Sejmie działo się wiele interesujących rzeczy. Pomimo nieobecności posła PiS i byłego ministra sprawiedliwości Zbigniewa Ziobry w Polsce, jego osoba była szeroko omawiana w parlamencie. Posłowie ponownie zdecydowali o uchyleniu jego immunitetu. Tym razem sprawa dotyczy prywatnego aktu oskarżenia złożonego przez Dorotę Wysocką-Schnepf, dziennikarkę, która pozwała byłego ministra sprawiedliwości między innymi za jego wypowiedź: „media są teraz z panią Schnepf jeszcze gorsze, niż były wcześniej”. Wcześniej marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty zlecił kontrolę w biurach poselskich Ziobry, który obecnie przebywa w Stanach Zjednoczonych.
Dodatkowo, w czwartek, na wniosek stołecznej policji, sejmowa Komisja Regulaminowa zarekomendowała uchylenie immunitetu posłowi Konfederacji Sławomirowi Mentzenowi w związku z użyciem przez niego materiałów pirotechnicznych podczas ubiegłorocznego Marszu Niepodległości w Warszawie.
Tymczasem w mediach społecznościowych pojawiło się nagranie, na którym widać premiera Donalda Tuska niechętnie przyjmującego od Marceliny Zawiszy, posłanki partii Razem, prawie 6 tysięcy podpisów zebranych przez mieszkańców w obronie szpitala w Lesku.
x.com
Te wydarzenia to sfera polityki. Ponadto Sejm podjął kilkanaście istotnych decyzji, które wpłyną na realną sytuację wielu Polaków. Oto najważniejsze z nich.
Vouchery za odwołane wyjazdy wakacyjne
Sejm zatwierdził nowelizację ustawy o imprezach turystycznych oraz powiązanych usługach turystycznych. Ustawa ta wprowadza możliwość przyznawania klientom biur podróży voucherów w zamian za odwołane wycieczki. Voucher będzie ważny przez dwa lata, a jego wartość nie może być niższa niż kwota wpłacona przez klienta za wycieczkę. Akceptacja vouchera nie skutkuje rozwiązaniem umowy z organizatorem turystyki, co oznacza, że środki wpłacone przez klientów będą chronione przed niewypłacalnością organizatora.
Wycieczka musi spełniać definicję imprezy turystycznej, czyli obejmować połączenie co najmniej dwóch różnych rodzajów usług turystycznych na potrzeby tej samej podróży lub wakacji, na przykład przelot i nocleg.
Teraz projekt ustawy trafi do Senatu.
Dowiedz się więcej: Odwołane loty na Bliskim Wschodzie. Czy odzyskasz pieniądze za wakacje?
Status osoby najbliższej w kontekście związków partnerskich
Koalicja 15 października, po ponad dwóch latach sprawowania władzy, w końcu uchwaliła ustawę o istotnym znaczeniu dla osób żyjących w związkach partnerskich. Formalnie jest to ustawa o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu, ponieważ związki partnerskie nie uzyskały poparcia PSL. Nie ma jednak wątpliwości, że są to pierwsze polskie przepisy pozwalające na formalizację związków jednopłciowych. Ustawa przewiduje, że dwie pełnoletnie osoby będą mogły zawrzeć umowę u notariusza, co będzie kosztować 100 zł. Następnie notariusz przekaże umowę do Urzędu Stanu Cywilnego.
W ramach umowy partnerzy mogą ustalić wspólność majątkową, określić prawo do korzystania ze wspólnego mieszkania, zawrzeć klauzulę o obowiązku alimentacyjnym oraz udzielić pełnomocnictwa do działania w codziennych sprawach. Do umowy można również dołączyć testament. Rozwiązanie umowy będzie wymagało ponownego wspólnego stawiennictwa partnerów u notariusza. Nowe przepisy nie przyznają prawa do adopcji dzieci, ale oferują wiele innych korzyści. Pary, które zawrą umowę, uzyskają: możliwość wspólnego rozliczenia podatkowego przy wyborze wspólności majątkowej, zwolnienie z podatku od spadków i darowizn, dostęp do ubezpieczenia zdrowotnego, renty rodzinnej, ochronę mieszkania, prawo do informacji i dokumentacji medycznej, prawo do decydowania o pochówku, prawo do działania w imieniu osoby najbliższej przed urzędami i sądami oraz prawo do dziedziczenia testamentowego. Te zasady są zawarte w ustawie wprowadzającej przepisy o statusie osoby najbliższej.
Problem polega na tym, że Pałac Prezydencki od początku obrad Sejmu informował o braku zgody na legalizację związków partnerskich. PiS natomiast stwierdza wprost: — W ustawie o statusie osoby najbliższej ukryto związki partnerskie. Kluczową kwestią jest na przykład możliwość wspólnego rozliczania się. Krótko mówiąc, Koalicja 15 października osiągnęła porozumienie w sprawie związków partnerskich, ale na przeszkodzie wejściu w życie przepisów prawdopodobnie stanie Karol Nawrocki.
x.com
Psy bez smyczy i w kojcach
Pomimo podziałów politycznych, udało się uchwalić nowelizację ustawy o ochronie zwierząt, która zakazuje trzymania psów i kotów na uwięzi. Jest to wynik połączenia dwóch projektów: prezydenckiego i poselskiego, za którym zagłosowało 381 posłów spośród 414, w tym Jarosław Kaczyński. Przeciwko byli wszyscy głosujący posłowie Konfederacji (12). Wszystko wskazuje na to, że prezydent podpisze ustawę, która szczegółowo określa wymagania dla kojców.
Zgodnie z nowymi przepisami, kojec będzie musiał zapewniać psu wystarczającą przestrzeń do swobodnego poruszania się i zaspokojenia naturalnych potrzeb, posiadać trwałą i stabilną konstrukcję, a co najmniej dwa jego boki muszą być wyposażone w prześwity umożliwiające dostęp światła i swobodny przepływ powietrza. Właściciel psa trzymanego w kojcu będzie zobowiązany do zapewnienia mu codziennego ruchu poza kojcem. Jeśli kojec znajduje się w nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni, właściciel psa będzie musiał zapewnić mu budę wykonaną z drewna lub materiałów drewnopochodnych, stanowiącą barierę termiczną z izolacją cieplną, chroniącą przed czynnikami atmosferycznymi i o odpowiedniej wielkości dla psa.
Ustawa wejdzie w życie po upływie 12 miesięcy od daty jej ogłoszenia. Następnie trafi do Senatu.
Ułatwienia dla sądów i posiadaczy kredytów frankowych
Po ośmiu miesiącach prac, posłom w końcu udało się uchwalić tak zwaną ustawę frankową. Jej pełna nazwa to ustawa o szczególnych rozwiązaniach w zakresie rozpoznawania spraw dotyczących zawartych z konsumentami umów kredytu denominowanego lub indeksowanego do franka szwajcarskiego.
Jest to przykład projektu, który po przyjęciu przez rząd przeszedł szereg modyfikacji, głównie pod wpływem konsumentów. Radca prawny Wojciech Bochenek podkreśla, że społeczny nadzór i wywierana presja miały ogromne znaczenie. — Ostatecznie usunięto z projektu ustawy zapisy dotyczące potrąceń. To wielki sukces konsumentów, ponieważ ich przyjęcie mogło negatywnie wpłynąć na sytuację procesową frankowiczów — zaznacza mec. Bochenek.
Zgodnie z uchwaloną ustawą, strony będą mogły skorzystać z wydłużonego terminu na wytoczenie powództwa wzajemnego w celu wzajemnego rozliczenia umowy kredytowej w ramach jednego postępowania. Konsumenci uzyskali automatyzm w zakresie zabezpieczenia powództwa poprzez wstrzymanie spłaty rat kredytu na czas trwania sporu. — Ta regulacja przyniesie korzyści również sądom, które nie będą musiały rozpatrywać wniosków o zabezpieczenie i związanych z nimi zażaleń — wyjaśnia Wojciech Bochenek.
Obecnie ustawa przekazana została do Senatu.
Czytaj również: Ważna zmiana dla posiadaczy kredytów frankowych. Sejm przyjął ustawę
Nowe prawa i obowiązki dla uczniów
Sejm uchwalił również ustawę o prawach i obowiązkach ucznia, przygotowaną przez Ministerstwo Edukacji Narodowej. Prawo i Sprawiedliwość postulowało odrzucenie ustawy, argumentując, że jest to „zamach na polską szkołę”. W związku z tym nie ma pewności co do decyzji prezydenta.
Tymczasem przepisy gwarantują uczniom prawo do kształtowania własnego stylu ubioru i wyglądu. Dodatkowo, obowiązek przestrzegania zasad dotyczących stroju i wyglądu określonych w statucie szkoły, na przykład podczas zajęć wychowania fizycznego oraz lekcji w warsztatach, laboratoriach i pracowniach szkolnych.
Ustawa przewiduje ponadto utworzenie systemu organów ochrony praw uczniowskich: Krajowego Rzecznika Praw Uczniowskich, 16 rzeczników praw uczniowskich w województwach (działających przy kuratorach oświaty), rzeczników praw uczniowskich na szczeblu gminnym (miejskim) i powiatowym (ich funkcjonowanie będzie opcjonalne) oraz rzeczników praw uczniowskich w szkołach. Rzecznicy szkolni mają zostać powołani od 1 września 2028 roku.
Sejm uchwalił także senacką nowelizację prawa oświatowego, która umożliwi tworzenie spółdzielni uczniowskich w szkołach. Spółdzielnia będzie mogła realizować działalność usługową, handlową, produkcyjną, społeczno-kulturalną, promocyjną i edukacyjną na rzecz szkoły oraz społeczności lokalnej. Celem jest pomoc uczniom w zdobywaniu pierwszych doświadczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nowelizacja ma wejść w życie 1 września 2026 roku.
Obie ustawy trafią teraz do Senatu.
Laweta i przyczepa bez opłat drogowych
W piątek Sejm zatwierdził nowelizację ustawy o drogach publicznych. Przede wszystkim zwalnia ona z opłat za przejazd po drogach krajowych między innymi samochody osobowe ciągnące przyczepy kempingowe oraz lawety używane do celów prywatnych, w przypadku gdy dopuszczalna masa całkowita takiego zestawu przekracza 3,5 tony.
Obecnie o obowiązku uiszczenia opłaty decyduje łączna masa całego zespołu pojazdów – jeśli przekracza 3,5 tony, kierowca musi płacić. Po wprowadzonych zmianach decydująca będzie masa samego pojazdu silnikowego.
Nowelizacja umożliwi również Branżowym Centrom Umiejętności prowadzenie szkoleń dla kierowców zawodowych oraz kandydatów na prawo jazdy. Ustawa została przekazana do Senatu.
Deregulacja w sektorze energetycznym
Sejm dokonał również nowelizacji niektórych ustaw w celu deregulacji w obszarze energetyki. Jest to konsekwencja weta prezydenta z sierpnia wobec podobnej ustawy.
Jednym z głównych celów uchwalonej ustawy jest uproszczenie rachunków za energię elektryczną dla odbiorców domowych. Informacje o kluczowych składnikach rachunku oraz całkowitej kwocie do zapłaty mają być przejrzyste i dostępne na pierwszej stronie. Dla klientów prawdopodobnie najistotniejszy jest inny przepis. Ustawa zakłada, że przedsiębiorstwo energetyczne będzie komunikować się z klientami drogą elektroniczną. Tradycyjna korespondencja pocztowa będzie wysyłana wyłącznie na życzenie odbiorcy.
Ustawa została przekazana do Senatu.
Zmiany podatkowe trafiające do podpisu prezydenta
W piątek posłowie uwzględnili poprawkę Senatu do rządowej nowelizacji Ordynacji podatkowej (druki 2352, 2586). Poprawki mają charakter porządkowy. Nowelizacja wprowadza obowiązek publikowania indywidualnych interpretacji w sprawach między innymi podatku od nieruchomości, wydawanych przez wójtów, burmistrzów i prezydentów miast, w jednej wspólnej bazie interpretacji EUREKA. W tej samej bazie gromadzone są również interpretacje dotyczące innych podatków, takich jak PIT, CIT i VAT.
Zmiana ta ułatwi życie podatnikom, umożliwiając im łatwe porównanie stanowisk różnych gmin i miast w odniesieniu do poszczególnych spornych kwestii związanych z podatkiem od nieruchomości, na przykład czy dany obiekt budowlany jest klasyfikowany jako budynek czy budowla. Obecnie podatnicy mają z tym problem, ponieważ interpretacje są publikowane na stronach internetowych poszczególnych gmin i miast (jest ich blisko 2,5 tysiąca).
Ustawa ma wejść w życie po upływie trzech miesięcy od dnia jej ogłoszenia.
Posłowie uwzględnili także dwie poprawki Senatu zgłoszone do kolejnej rządowej nowelizacji Ordynacji podatkowej (druki 2287 i 2587). Przewiduje ona uproszczenia dotyczące raportowania schematów podatkowych (MDR). Ustawa zakłada między innymi:
— wprowadzenie uproszczeń w zakresie schematów podatkowych (MDR), w tym likwidację obowiązku raportowania krajowych schematów,
— doprecyzowanie, że w sprawach MDR nie można składać wniosków o interpretację indywidualną (obecnie NSA orzeka, że Dyrektor KIS ma obowiązek interpretować przepisy dotyczące MDR);
— ułatwienia dotyczące płatności podatków – będzie można zapłacić podatek za inną osobę, jeśli kwota podatku nie przekroczy 5 tys. zł (obecnie limit wynosi 1 tys. zł);
— zmniejszenie niektórych formalności, na przykład jeśli nadpłata podatku wynika z korekty deklaracji i nie przekracza 10 tys. zł, podatnik nie będzie musiał składać wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Urząd sam rozliczy taką nadpłatę. Jeśli jednak przekroczy ona 10 tys. zł, podatnik będzie musiał obowiązkowo wyjaśnić powody złożenia korekty deklaracji;
— urząd skarbowy będzie mógł skorygować drobne błędy w deklaracji podatkowej do kwoty 10 tys. zł (obecnie do 5 tys. zł) bez zbędnej korespondencji z podatnikiem.
Ustawa wejdzie w życie 1 października 2026 roku.
Jarosław Neneman podczas prac w Senacie wyjaśnił między innymi, że zmiany przyniosą korzyści podatnikom, zmniejszając ich obowiązki raportowe, co oznacza między innymi brak konieczności ponoszenia kosztów związanych z płaceniem doradcom podatkowym za przygotowanie informacji o schematach (MDR).
Nad jakimi zmianami w podatkach Sejm będzie dalej pracował
Sejm podjął wczoraj decyzję o skierowaniu prac nad podwyżką akcyzy na alkohol do komisji finansów publicznych. Projekt nowelizacji ustawy o podatku akcyzowym (druk nr 2396), złożony przez Polskę 2050, zakłada podniesienie stawek na alkohol etylowy, piwo, wino, napoje fermentowane, cydr i perry oraz wyroby pośrednie o 15 proc. w 2026 roku (w stosunku do 2025 roku) i o kolejne 10 proc. w 2027 roku.
Zmiany w zakresie wynagrodzenia minimalnego
Sejm rozpoczął również prace nad projektem ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę zgłoszonym przez posłów Lewicy, chociaż nad identycznym projektem od 2024 roku pracuje resort pracy pod kierownictwem Agnieszki Dziemianowicz-Bąk. W obu projektach chodzi o to, aby do płacy minimalnej nie były wliczane różnego rodzaju dodatki, takie jak dodatek funkcyjny, a także premie i nagrody.
Dowiedz się więcej: Lewica omija spór w rządzie? Rewolucyjne zmiany w płacy minimalnej już w Sejmie
Skierowanie poselskiego projektu do pierwszego czytania spowodowało przyspieszenie prac nad projektem ministerialnym. W czwartek 3 czerwca projekt ten ma rozpatrzyć Stały Komitet Rady Ministrów. Oznacza to, że z koalicji płynie sygnał o rychłym uchwaleniu zmian.
Autorzy: Jolanta Ojczyk, szefowa działu Prawo i Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.