Nie będzie nowej daniny od posiadania pojazdu z silnikiem spalinowym ani opłaty rejestracyjnej. Istnieje już wiele obciążeń podatkowych związanych z posiadaniem aut. Rząd planuje od 2027 roku zwiększyć efektywność poboru podatków.
Udało się skutecznie wyeliminować trzy podatki dotyczące pojazdów osobowych, które były proponowane w ramach KPO. Obecnie jest już jasne, że nie zostanie wprowadzony podatek od posiadania pojazdów z silnikiem spalinowym, żadna opłata za rejestrację takiego pojazdu, ani dodatkowe obciążenia dla firm zarządzających flotą co najmniej dwóch aut.
Jednakże, podatnicy nadal są zobowiązani do płacenia i rozliczania różnorodnych podatków związanych z pojazdami, zarówno przy ich nabyciu, sprzedaży, jak i w trakcie ich eksploatacji, co szczegółowo przedstawiamy w przejrzystej tabeli.
Przypominamy również o planach Ministerstwa Finansów dotyczących opodatkowania pojazdów. Przewiduje się, że zmiany te wejdą w życie od 1 stycznia 2027 r.
Przeczytaj również: Jak sprzedać auto po leasingu bez podatku PIT. Wiele osób napotyka trudności na początkowym etapie
Jakie daniny przy prywatnym nabyciu pojazdów
Podatki od samochodów osobowych ponosimy już w momencie ich zakupu. W przypadku prywatnego zakupu używanego samochodu, kupujący jest zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych (2% PCC), a gdy zakup następuje w salonie od dealera (lub od przedsiębiorcy), cena zawiera VAT (naliczany według stawki 23%), który obciąża kupującego. Jeżeli pojazd jest nabywany z VAT, podatek PCC nie obowiązuje.
Jakie daniny przy prywatnej sprzedaży pojazdów
Jeżeli sprzedajemy samochód osobowy prywatnie, wymagane jest uiszczenie podatku PIT od sprzedaży, chyba że od momentu zakupu upłynęło ponad sześć miesięcy – wówczas podatek PIT nie jest naliczany.
Darowizna pojazdu może natomiast spowodować konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn. W przypadku przekazania pojazdu najbliższym członkom rodziny, istnieje możliwość skorzystania ze zwolnienia z podatku (zgodnie z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).
Jakie są daniny przy nabyciu pojazdu do działalności gospodarczej
Dla przedsiębiorców rozliczenia związane z samochodami są znacznie bardziej złożone. Wyjaśniamy zasady dotyczące zakupu i leasingu operacyjnego, w kontekście VAT i podatku dochodowego.
Gdy przedsiębiorca nabywa samochód osobowy do celów działalności, musi go ująć w ewidencji środków trwałych. Oznacza to możliwość amortyzacji, czyli wliczania odpisów amortyzacyjnych w koszty uzyskania przychodów (co miesiąc część kosztów można odliczyć od dochodów). Przedsiębiorcy mogą również odliczyć VAT zapłacony przy zakupie.
W przypadku:
— użytku mieszanego pojazdu (służbowego i prywatnego) – można odliczyć 50% VAT, a koszt zakupu można zaliczyć do wysokości 100 tys. zł (limit dotyczy pojazdów spalinowych i tradycyjnych hybryd),
— użytku pojazdu wyłącznie na potrzeby działalności (co wiąże się z koniecznością spełnienia rygorystycznych warunków, takich jak zgłoszenie VAT-26, prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu, regulamin użytkowania) – można odliczyć 100% VAT, a koszt zakupu można zaliczyć do wysokości 100 tys. zł (limit dotyczy pojazdów spalinowych i tradycyjnych hybryd).
Jeśli przedsiębiorca nabywa droższy pojazd, może uwzględnić w kosztach maksymalnie 100 tys. zł; nadwyżka nie podlega rozliczeniu.
Należy dodać, że osoby rozliczające się ryczałtem nie uwzględniają kosztów uzyskania przychodów, a tym samym nie amortyzują również pojazdów.
Jakie daniny przy leasingu pojazdu do działalności gospodarczej
Jeśli korzystamy z leasingu pojazdu o wartości do 100 tys. zł, całość opłaty wstępnej i rat leasingowych można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
W przypadku leasingu pojazdu o wartości przekraczającej 100 tys. zł, do kosztów można zaliczyć jedynie część wydatku (konieczne jest obliczenie proporcji zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 47a ustawy o PIT). Na przykład, jeśli pojazd ma wartość 200 tys. zł, do kosztów można zaliczyć 50% opłaty wstępnej i 50% rat leasingowych. Należy również pamiętać, że limit 100 tys. zł wymaga korekty o kwotę odliczenia VAT (zgodnie z art. 23 ust. 5a ustawy o PIT).
Limit 100 tys. zł dotyczy części kapitałowej raty leasingowej, natomiast część odsetkową można w całości zaliczyć do kosztów.
Przedsiębiorca ma również możliwość odliczenia 50% VAT, jeśli pojazd jest wykorzystywany zarówno do celów działalności, jak i prywatnych (użytek mieszany), lub 100% VAT, jeśli pojazd jest wykorzystywany wyłącznie do celów działalności i spełnione są odpowiednie warunki.
Jakie daniny od użytkowania pojazdu w działalności gospodarczej
Przedsiębiorcy mogą również dokonywać podatkowego rozliczenia wydatków eksploatacyjnych (paliwo, naprawy, wymiana opon, myjnia), w tym odliczać od nich VAT i zaliczać wydatki do kosztów w PIT/CIT. Istnieją jednak również w tym zakresie ograniczenia.
W kontekście VAT można:
— odliczać 50% wydatków z faktury w przypadku mieszanego użytkowania pojazdu,
— odliczać 100% VAT od wydatków z faktury w przypadku użytkowania pojazdu wyłącznie do celów działalności gospodarczej.
W kontekście kosztów w PIT/CIT można:
— zaliczać 75% wydatków do kosztów w przypadku użytku mieszanego lub
— zaliczać 100% do kosztów w przypadku użytkowania pojazdu wyłącznie na cele działalności.
Jeśli w firmie korzystasz z prywatnego pojazdu, który nie został wprowadzony do ewidencji środków trwałych, możesz odliczyć jedynie 20% wydatków eksploatacyjnych.
Jak rozliczać podatki przy sprzedaży pojazdu w działalności gospodarczej
W przypadku sprzedaży pojazdu wykorzystywanego w działalności gospodarczej, podatek należy zapłacić od przychodu/dochodu z działalności gospodarczej, w zależności od formy opodatkowania tej działalności (skala PIT, PIT liniowy, ryczałt).
Osoby rozliczające się ryczałtem płacą podatek od przychodu według stawki właściwej dla prowadzonej działalności. Jeśli sprzedaż pojazdu realizuje spółka, podlega ona podatkowi CIT (9% dla małych podatników, 19% dla pozostałych).
Dochodem zasadniczo jest cena sprzedaży pojazdu pomniejszona o niezamortyzowaną wartość początkową pojazdu (której nie udało się zamortyzować).
Jeżeli przedsiębiorca rozliczający PIT sprzeda pojazd po upływie sześciu lat od końca miesiąca, w którym nastąpił jego zakup, jest zwolniony z podatku PIT.
Należy również rozliczyć VAT. Zasadniczo sprzedaż pojazdu jest opodatkowana stawką VAT 23%, i taka stawka powinna znaleźć się na fakturze sprzedaży.
Jak rozliczyć podatki w związku z wykupem pojazdu z leasingu
W przypadku leasingu pojazdu, najpierw następuje jego wykup, a dopiero potem można go sprzedać (lub na przykład przekazać w darowiźnie żonie).
Leasingodawca wystawia fakturę na nabywcę (przedsiębiorcę, podatnika), a nabywca pojazdu decyduje o dalszych krokach:
— czy wprowadza pojazd do działalności, co oznacza, że faktura zakupu (wystawiona przez leasingodawcę) jest uwzględniana w rozliczeniach podatkowych prowadzonej działalności, pojazd zostaje wprowadzony do ewidencji środków trwałych, odlicza VAT wykazany na fakturze i ewentualnie rozlicza w kosztach uzyskania przychodów (jako jednorazową amortyzację, zgodnie z art. 22d ust. 1 ustawy o PIT, jeśli kwota na fakturze nie przekracza 10 tys. zł),
— czy nie wprowadza pojazdu do działalności, uznając wykup za prywatny, i w związku z tym pomija fakturę zakupu w rozliczeniach podatkowych – nie odlicza VAT ani nie zalicza wydatku do kosztów uzyskania przychodów.
— Jeśli podatnik VAT wprowadzi pojazd do działalności, a następnie dokona jego darowizny, będzie musiał rozliczyć VAT. Natomiast w przypadku wykupu prywatnego i darowizny z majątku prywatnego, nie ma konsekwencji w VAT – wyjaśnia Radosław Kowalski, doradca podatkowy prowadzący własną kancelarię podatkową.
Szczegółowe omówienie tej kwestii znajduje się w artykule: Tak sprzedasz auto po leasingu bez podatku PIT. Wielu ma problem przy pierwszym kroku
W artykule tym wyjaśniono również, jak przekazać pojazd w darowiźnie, aby uniknąć zakwestionowania przez urząd skarbowy.
Jakie zmiany rząd planuje w podatkach od samochodów od 2027 r.
Należy wspomnieć, że rząd planuje uszczelnić przepisy dotyczące darowizn pojazdów poleasingowych od 2027 r. Obecnie (do końca 2026 r.) istnieje możliwość darowania pojazdu żonie, która następnie może go sprzedać po pół roku od otrzymania darowizny. Projekt nowelizacji ustaw o PIT i CIT zakłada wydłużenie tego okresu do trzech lat.
Więcej informacji w artykule: Sprzedaż samochodu rodzinie bez podatku stanie się trudniejsza. Nie wszyscy odczują negatywne skutki zmian
| Jaki podatek | Kto płaci | Kiedy | Kwota podatku (stawki) | Ulgi, zwolnienia, wyłączenia, możliwość odliczenia kosztów |
|---|---|---|---|---|
| Akcyza | Kupujący | Przy nabyciu samochodu osobowego sprowadzonego z zagranicy | 3,1% – dla pojazdów z silnikiem o pojemności poniżej 2 litrów oraz 18,6% – dla pojazdów z silnikiem o pojemności od 2 litrów | |
| PCC | Kupujący | Przy nabyciu używanego samochodu osobowego | 2% od wartości rynkowej pojazdu | Brak PCC przy zakupie pojazdu od przedsiębiorcy z VAT. Brak PCC dla pojazdów o wartości poniżej 1 tys. zł. |
| VAT – osoby fizyczne | Sprzedawca odprowadza, nabywca ponosi koszt | Przy nabyciu samochodu osobowego od przedsiębiorcy (na fakturę) | 23% (bez możliwości odliczenia) | Brak. |
| VAT – przedsiębiorcy | Sprzedawca odprowadza, nabywca ponosi koszt | Przy nabyciu samochodu osobowego od przedsiębiorcy. Również przy leasingu pojazdu. | 23%, jednak przedsiębiorcy mogą odliczyć 50% lub 100% VAT | Możliwość odliczenia 50% (użytek mieszany) lub 100% (użytek wyłącznie do celów działalności gospodarczej) VAT. Dotyczy to także leasingu. |
| PIT/CIT – przedsiębiorcy (zakup, leasing) | Przedsiębiorca | W przypadku użytkowania samochodu osobowego zakupionego lub wziętego w leasing | Nie dotyczy. | Samochód osobowy wprowadzony do działalności gospodarczej podlega amortyzacji. Można zaliczyć wydatek do kosztów do kwoty 100 tys. zł (dotyczy pojazdów spalinowych i tradycyjnych hybryd). W przypadku pojazdów leasingowanych limit 100 tys. zł dotyczy części kapitałowej raty leasingowej, a część odsetkową można w całości zaliczyć do kosztów. |
| PIT/CIT – przedsiębiorcy (użytkowanie) | Przedsiębiorca | W przypadku użytkowania samochodu osobowego zakupionego lub wziętego w leasing | Nie dotyczy. | Możliwość zaliczenia 75% (użytek mieszany) lub 100% (użytek wyłącznie do celów działalności) wydatków eksploatacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. W przypadku korzystania z prywatnego pojazdu w firmie, nie wprowadzając go do środków trwałych, można odliczyć 20% wydatków eksploatacyjnych. |
| PIT – osoby fizyczne | Sprzedawca | Przy sprzedaży samochodu osobowego | Podatek od dochodu, według skali PIT – 12% lub 32%. | Sprzedaż pojazdu po upływie 6 miesięcy od końca miesiąca zakupu jest zwolniona z podatku PIT. |
| PIT – przedsiębiorcy | Sprzedawca | Przy sprzedaży samochodu osobowego | Podatek od przychodu/dochodu z działalności gospodarczej, zależnie od formy opodatkowania (skala PIT, PIT liniowy, ryczałt). | Sprzedaż pojazdu po upływie 6 lat od końca miesiąca zakupu jest zwolniona z podatku PIT. |
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.