Telefon Zaufania dla Nauczycieli, mimo dodatkowej sesji dyżuru, nieustannie otrzymuje połączenia. Dostępny jest przez dwa dni w tygodniu, podczas gdy rzeczywista potrzeba wskazuje na pięć – poinformowała Fundacja Twarze Depresji. Związek Nauczycielstwa Polskiego przeprowadził analizę skali wypalenia. Wyniki zostaną przedstawione w poniedziałek.
W bieżącym roku, w marcu, Fundacja Twarze Depresji zainicjowała dodatkowy, wtorkowy dyżur dla Telefonu Zaufania dla Nauczycieli. Jest on dostępny pod numerem: +48 510 338 182 i obecnie funkcjonuje w godzinach 13:00-17:00 w poniedziałki i wtorki.
Prezes Zarządu Fundacji Twarze Depresji, Anna Morawska-Borowiec, wyjaśniła wówczas powody uruchomienia dodatkowego dyżuru – fundacja nie była w stanie obsłużyć wszystkich zgłaszających się osób potrzebujących wsparcia. – Nauczycielstwo to profesja obarczona znacznym zaangażowaniem emocjonalnym. To czyni osoby wykonujące ten zawód szczególnie podatnymi na wypalenie zawodowe, depresję i zaburzenia lękowe. Stanowią zatem grupę podwyższonego ryzyka zachorowania, a w tej branży depresja nadal pozostaje tematem nieomal tabu – stwierdziła. – W naszej pomocy psychologicznej obserwowaliśmy wielu nauczycieli zmagających się z depresją – dodała wówczas.
Po upływie trzech miesięcy, Morawska-Borowiec przyznała, że nauczyciele nadal zgłaszają się z problemami, zwłaszcza że zbliżający się koniec roku szkolnego “nie pozwala im na chwilę wytchnienia”.
Podkreśliła, że w obsłudze Telefonu Zaufania pracuje jeden psycholog. – Podczas jednego dyżuru udziela pomocy od czterech do jedenastu nauczycielom. Jedna sesja konsultacyjna z psychologiem może trwać maksymalnie 50 minut – przekazała PAP.
Poinformowała, że od momentu uruchomienia Telefonu, czyli od listopada 2025 r., pomoc została udzielona ponad 200 nauczycielom.
– To niezwykle istotne, że nauczyciele do nas telefonują, że otwieramy dyskusję na temat ich zdrowia psychicznego. Zaniechanie działań w przypadku wypalenia zawodowego lub problemów związanych z depresją, brak pomocy terapeutycznej i profesjonalnej opieki, będzie prowadzić do dalszych komplikacji w pracy nauczycieli – zaznaczyła prezeska.
Zaznaczyła, że w ramach telefonu zaufania nauczyciele mogą uzyskać „szybką, nie wymagającą czekania w kolejce pomoc – bez poczucia stygmatyzacji – stanowiącą pierwszą, pilną interwencję”. – W tej profesji wciąż obecny jest lęk, ale także poczucie wstydu, że jeśli zgłoszą się do psychologa czy psychiatry, mogą stracić możliwość dalszej pracy w szkole z dziećmi, że będą postrzegani jako niegodni zaufania – dodała Morawska-Borowiec.
Wyraziła nadzieję na dalszy rozwój działalności Telefonu przez fundację. – Nieustannie poszukujemy partnerów, którzy umożliwią nam jego kontynuację – docelowo chcielibyśmy działać przez pięć dni w tygodniu, ponieważ taka jest faktyczna potrzeba – stwierdziła.
W najbliższy poniedziałek Związek Nauczycielstwa Polskiego zaprezentuje wyniki oraz raport z ogólnokrajowego badania dotyczącego ryzyka psychologicznego i stresu w zawodzie nauczyciela. W badaniu, zrealizowanym przez zespół badawczy Uniwersytetu Warszawskiego, poruszono kwestie czynników obciążających w obszarach takich jak: organizacja pracy, dynamika klasowa, relacje z rodzicami.
„Jest to unikalne dotychczasowe badanie przeprowadzone na reprezentatywnej grupie nauczycieli, ukazujące warunki, w jakich nauczyciele realizują proces edukacyjny, jakie psychofizyczne koszty generuje ich codzienne funkcjonowanie oraz zakres ich odpowiedzialności” – podkreślił związek.
W marcu rzeczniczka prasowa ZNP, Magdalena Kaszulanis, poinformowała PAP, że związek coraz częściej odbiera od nauczycieli sygnały dotyczące depresji. – Otrzymujemy również prośby o wsparcie finansowe leczenia, które jest zazwyczaj prywatne, kosztowne i obejmuje także terapię. Jako organizacja związkowa mamy możliwość udzielenia takiego wsparcia naszym członkom – zaznaczyła.
Wcześniej ZNP przeprowadził badanie pilotażowe, które wykazało „wysoki odsetek odpowiedzi wskazujących na zmęczenie i wyczerpanie emocjonalne (ponad 70–80 proc. respondentów zgadza się z twierdzeniami dotyczącymi zmęczenia przed pracą, po pracy oraz wyczerpania emocjonalnego)”. Jednocześnie badanie wykazało „znaczący odsetek odpowiedzi potwierdzających obecność pozytywnych aspektów pracy (większość badanych zgadza się, że odnajduje w pracy nowe, interesujące aspekty i stawia czoła pozytywnym wyzwaniom)”.
ZNP ocenił, że „sugeruje to współwystępowanie elementów zaangażowania i wyczerpania, co jest zgodne z dwuwymiarową koncepcją wypalenia”. Związek dodał, że „wypalenie nauczycieli nie jest jedynie indywidualnym problemem pracowników oświaty. Jest to sygnał, że system edukacji nadmiernie obciąża osoby, od których zależy przyszłość uczniów”.
Jeszcze w marcu PAP zwróciła się do ministerstwa edukacji z zapytaniem, czy otrzymuje sygnały ze środowiska szkolnego dotyczące depresji wśród nauczycieli, jakie działania podejmuje w celu ich wsparcia w tym obszarze oraz czy pracuje nad systemowymi rozwiązaniami.
Rzeczniczka prasowa MEN, Ewelina Gorczyca, odpowiedziała wówczas między innymi, że w ostatnich latach do MEN wpłynęły wyniki badań przeprowadzonych przez m.in. Uniwersytet SWPS (na grupie 7 tys. nauczycieli) oraz Centralny Instytut Ochrony Pracy – Państwowy Instytut Badawczy (na grupie 500 nauczycieli). Resort monitoruje również literaturę branżową i naukową dotyczącą dobrostanu nauczycieli.
„Na podstawie wszystkich tych opracowań eksperckich tworzone są wewnętrzne rekomendacje mające na celu wzmocnienie nauczycieli w ich pracy zawodowej” – przekazała Gorczyca. Efektem tych działań jest m.in. przygotowanie nowelizacji ustawy Karta Nauczyciela oraz niektórych innych ustaw, wprowadzających „szereg korzystnych zmian w warunkach pracy i ochronie nauczycieli”.
Przypomniała, że w MEN funkcjonuje Zespół ds. pragmatyki zawodowej nauczycieli, którego jednym z zadań jest „przygotowanie propozycji rozwiązań w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego nauczycieli, w tym w zakresie ich dobrostanu”. Dodała, że przedstawiciele MEN regularnie uczestniczą w wydarzeniach poświęconych problematyce dobrostanu nauczycieli.
Osoby potrzebujące wsparcia mogą przez siedem dni w tygodniu skorzystać z całodobowego telefonu 800-70-22-22 w Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym. Podobnie działa Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka – całodobowo, przez siedem dni w tygodniu, pod numerem 800-12-12-12. W przypadku informacji dotyczących zagrożenia życia lub zdrowia, można również skontaktować się z numerem alarmowym 112.
Paulina Kurek (PAP)
pak/ kcz/