Rząd zamierza w trzecim kwartale 2026 roku uchwalić projekt mający na celu podniesienie jakości usług oferowanych przez pośredników nieruchomości, wzmocnienie ochrony osób korzystających z tych usług oraz zwiększenie przejrzystości na rynku nieruchomości – poinformowano w wykazie prac Rady Ministrów.
Dotyczy to projektu ustawy nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami.
„Obserwowana praktyka na rynku nieruchomości ujawnia wiele niepożądanych działań w obszarze usług pośrednictwa, które skutkują obniżeniem jakości tych usług oraz redukcją przejrzystości rynkowej. Nierzadko spotykane są umowy o pośrednictwo, gdzie zakres obowiązków pośrednika nie jest jasno zdefiniowany lub jest sformułowany bardzo ogólnikowo, powtarzając jedynie definicję ustawową. Może to prowadzić do sytuacji, w której pośrednik pobiera wynagrodzenie, mimo niewykonywania faktycznych działań w interesie klienta” – podkreślono.
Koniec z agencjami powielającymi cudze ogłoszenia
Zdaniem inicjatorów projektu, negatywne odczucia społeczne i wątpliwości dotyczące bezstronności pośrednika budzi również pobieranie wynagrodzenia od obu stron tej samej transakcji.
Projekt ma na celu również rozwiązanie problemu uzależniania możliwości zaprezentowania nieruchomości od uprzedniego zawarcia umowy pośrednictwa, a także nielegalnego wykorzystywania przez pośredników ogłoszeń publikowanych przez właścicieli nieruchomości.
„W konsekwencji dochodzi do powielania ofert bez uzyskania zgody właściciela oraz do modyfikowania ich treści, szczególnie poprzez dodawanie wynagrodzenia pośrednika do ceny wywoławczej. (…) Skutkuje to wprowadzaniem potencjalnych kupujących w błąd i przekazywaniem sprzecznych informacji o tej samej nieruchomości, co podważa zaufanie do faktycznego oferenta. Co więcej, w publikowanych ogłoszeniach często brakuje jasnej informacji, że pochodzą one od pośrednika, co wprowadza w błąd osoby potencjalnie zainteresowane co do faktycznej roli podmiotu publikującego ogłoszenie” – wskazano.
Najważniejsze proponowane rozwiązania:
1. Uszczegółowienie obowiązków pośrednika w obrocie nieruchomościami.
Proponuje się ustalenie na poziomie ustawowym wykazu czynności, za których wykonanie pośrednik w obrocie nieruchomościami ponosi odpowiedzialność i które powinien zrealizować w każdej sytuacji, niezależnie od treści umowy pośrednictwa.
„To rozwiązanie ma zapewnić użytkownikom usług pośrednictwa minimalny standard wykonywanych usług i zwiększyć przejrzystość relacji między pośrednikiem a klientem. W rezultacie klient otrzyma jasną i precyzyjną informację o zakresie działań, których może oczekiwać od pośrednika, a także realną możliwość sprawdzenia, czy umowa została wykonana prawidłowo” – zaznaczono w wykazie prac.
2. Wprowadzenie zakazu pobierania wynagrodzenia od obu stron transakcji.
Przepisy te wprowadzają zasadę, zgodnie z którą pośrednik w obrocie nieruchomościami nie może jednocześnie pobierać wynagrodzenia od obu stron tej samej transakcji.
Celem tego działania jest ograniczenie potencjalnego ryzyka konfliktu interesów oraz wzmocnienie roli pośrednika jako podmiotu działającego w interesie strony, z którą zawarł umowę, co powinno przełożyć się na podniesienie jakości świadczonych usług.
„Proponowane rozwiązanie może również przyczynić się do wzrostu przejrzystości relacji między pośrednikiem a klientem, a także ograniczyć niepożądane praktyki polegające na »wymuszaniu« zawierania umów pośrednictwa z osobami, które nie są zainteresowane korzystaniem z usług” – wskazano.
Przewiduje się, że w wyniku wprowadzenia tego rozwiązania może nastąpić wzrost liczby osób poszukujących nieruchomości do nabycia/wynajmu, które zgłoszą się do pośrednika.
3. Uregulowanie zasad publikowania ofert nieruchomości przez pośrednika.
Proponuje się wprowadzenie zakazu publikowania ogłoszeń przez pośrednika w obrocie nieruchomościami bez wcześniejszego zawarcia umowy pośrednictwa z właścicielem nieruchomości, a także wymogu jednoznacznego wskazania, że ogłoszenie pochodzi od pośrednika.
Rozwiązania te mają na celu zwiększenie przejrzystości ofert na rynku nieruchomości oraz zagwarantowanie rzetelności informacji prezentowanych w ofertach. Ograniczy to ryzyko wprowadzania w błąd potencjalnych nabywców lub najemców co do statusu podmiotu publikującego ogłoszenie oraz stanu prawnego i faktycznego nieruchomości (co zwiększy poczucie bezpieczeństwa uczestników rynku).
4. Wzmocnienie kompetencji kontrolnych Inspekcji Handlowej wobec pośredników w obrocie nieruchomościami.
Projekt zakłada wyposażenie Inspekcji Handlowej w odpowiednie narzędzia umożliwiające efektywne monitorowanie i nadzorowanie działalności pośredników nieruchomości, a także egzekwowanie przestrzegania przepisów.
Celem proponowanej zmiany jest wzmocnienie nadzoru nad rynkiem pośrednictwa nieruchomości, zwiększenie ochrony klientów oraz podniesienie standardów świadczonych usług, przy jednoczesnym ograniczeniu nieuczciwych praktyk pośredników.
Inspekcja Handlowa będzie upoważniona w szczególności do oceny, czy pośrednik w obrocie nieruchomościami (przedsiębiorca), w trakcie prowadzonej działalności, postępuje zgodnie z prawem, a w szczególności czy:
- rzetelnie informuje klientów o zakresie świadczonych usług i warunkach zawieranej umowy pośrednictwa,
- zapewnia przejrzystość i kompletność treści umów pośrednictwa,
- realizuje minimalny zakres czynności określony w ustawie,
- nie pobiera wynagrodzenia od obu stron tej samej transakcji,
- nie uzależnia prezentacji nieruchomości od wcześniejszego podpisania umowy pośrednictwa,
- przy publikacji oferty nieruchomości wyraźnie oznacza, że ogłoszenie pochodzi od pośrednika,
- nie publikuje ogłoszeń bez uprzedniego zawarcia umowy pośrednictwa z właścicielem nieruchomości.
„W celu zapewnienia skuteczności projektowanych przepisów przewiduje się wprowadzenie odpowiednich środków sankcyjnych, obejmujących w szczególności możliwość nakładania adekwatnych kar finansowych za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z umów pośrednictwa lub przepisów prawa oraz nakaz zaprzestania praktyk naruszających przepisy ustawy pod rygorem zakazu wykonywania działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami” – podano. (PAP Biznes)
tus/ gor/