Księgowi stają przed coraz większymi wyzwaniami. Dotyczy to nie tylko nowych obowiązków (JPK_CIT, KSeF) i znaczącego wzrostu pracochłonności, ale również problemów związanych ze sztuczną inteligencją oraz obsługą klientów. Skutkuje to pogarszającymi się nastrojami w tej grupie zawodowej.
Ponad 80 proc. księgowych uważa, że JPK_CIT i KSeF to dwie zmiany, które w najbliższym czasie wygenerują najwięcej pracy. Księgowi obawiają się nie tylko nowelizacji przepisów i związanej z tym pracy, ale także zmian na rynku zatrudnienia i wyzwań technologicznych. Negatywnie wpływa to na nastroje, co potwierdza badanie “Barometr nastrojów polskich księgowych 2026”, przeprowadzone przez fillup k24 we współpracy między innymi ze Stowarzyszeniem Księgowych w Polsce i Grant Thornton. W analizie wzięło udział blisko 600 specjalistów.
Dowiedz się więcej: Zablokowanie konta bankowego paraliżuje firmy. Niewielki błąd może okazać się kosztowny
Dlaczego nastroje księgowych ulegają pogorszeniu
Księgowi są obecnie nadmiernie obciążeni, co wpływa na pogorszenie ich samopoczucia zawodowego.
Przede wszystkim nadal obserwujemy liczne zmiany legislacyjne. Jak podkreśla Grzegorz Szysz, radca prawny, doradca podatkowy i partner w Grant Thornton, w 2025 roku uchwalono ponad 400 nowych regulacji gospodarczych, zmodyfikowano ponad 770, a jedynie kilkadziesiąt zostało unieważnionych. — To sprawia, że system prawny staje się coraz bardziej skomplikowany i trudniejszy w obsłudze, co przekłada się na obniżenie nastrojów w biurach rachunkowych — stwierdza Grzegorz Szysz. W praktyce przedsiębiorcy i księgowi muszą poświęcać nawet ponad godzinę dziennie na samo monitorowanie zmian w prawie, a krótkie okresy vacatio legis oznaczają bardzo ograniczony czas na wdrożenie nowych norm. Prowadzi to również do konieczności pracy poza standardowymi godzinami.
Według dr Małgorzaty Ilony Kamienieckiej, wiceprezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Księgowych w Polsce, obecny typowy dzień pracy w wielu biurach rachunkowych coraz rzadziej koncentruje się na tradycyjnej księgowości, a coraz częściej obejmuje: śledzenie zmian w przepisach i oficjalnych komunikatów, kontakt z dostawcami oprogramowania, testowanie integracji KSeF, tłumaczenie klientom nowych wymogów, korygowanie danych wejściowych od klientów oraz rozwiązywanie bieżących problemów technicznych.
— Dopiero na końcu pojawia się przestrzeń na księgowanie i analizę danych. To sprawia, że księgowy przestaje być tylko ekspertem od rachunkowości, a staje się także specjalistą ds. wdrożeń IT, obsługą wsparcia klienta i operatorem systemów, co wymusza pracę po godzinach. W takich okolicznościach naturalnie pojawia się uczucie chaosu i chroniczny stres, co stanowi prostą drogę do obniżenia satysfakcji zawodowej — wyjaśnia Małgorzata Ilona Kamieniecka.
Autorzy opracowania wskazują, że branża jest obecnie systemowo przeciążona. Obserwuje się również tzw. syndrom “help desku”. Eksperci zauważają, że księgowy, pod presją zmian, stał się bezpłatnym specjalistą ds. wdrożeń IT dla swoich klientów.
Jednocześnie sam musi stawić czoła wyzwaniom związanym ze sztuczną inteligencją.
Jak księgowi wykorzystują SI
Technologia staje się warunkiem przetrwania — przyznają autorzy raportu. Niemal co piąty ankietowany (19 proc. wskazań) korzysta na co dzień ze sztucznej inteligencji, a aż 67,5 proc. biur określa integrację systemów jako absolutny priorytet inwestycyjny.
Jak twierdzi Zuzanna Kwiatkowska, ekspertka księgowo-podatkowa i ambasadorka fillup k24, różnica między “pracą ręczną” a funkcjonowaniem w zintegrowanym ekosystemie jest fundamentalna. — Moje doświadczenie w tradycyjnym modelu — z dokumentami papierowymi, wiadomościami e-mail i zdjęciami przesyłanymi różnymi kanałami — ukazało skalę problemu. W takim środowisku znaczna część pracy księgowego nie dotyczy samej rachunkowości, lecz organizacji przepływu informacji: kompletowania dokumentów, weryfikowania ich spójności oraz uzgadniania ustaleń z klientem. Efekt? Wraz ze wzrostem liczby klientów drastycznie wzrasta złożoność operacyjna. Księgowy staje się koordynatorem procesu, zamiast skupiać się na merytoryce — przyznaje ekspertka.
Jakie są problemy kadrowe na rynku księgowych
Badanie wskazuje również, że branża doświadcza silnej presji operacyjnej. Obowiązków przybywa, ale w większości wynagrodzenia pozostają na tym samym poziomie. Na podwyżki może jednak liczyć prawie 30 proc. pracowników. 40 proc. nie ma takich szans.
Rynek pracy wyraźnie się usztywnia, a do pracy w biurach księgowych potrzebne są osoby o coraz wyższych kompetencjach technologicznych. Problem polega na tym, że takie osoby są trudne do znalezienia. Jak zaznaczają autorzy opracowania, dziś sama wiedza z zakresu przepisów podatkowych to niewystarczająca kwalifikacja. Pracodawcy poszukują u kandydatów przede wszystkim biegłości w obsłudze oprogramowania, niezależności oraz logicznego, analitycznego myślenia.
— Biura rachunkowe funkcjonują obecnie pod silną presją, a wyzwaniem staje się nie tylko pozyskanie pracownika, ale także jego utrzymanie — mówi dr Agnieszka Kulej, ekspertka ds. HRM. Dodaje, że obecnie obserwujemy trwałe przesunięcie profilu zawodowego. — Księgowy nie jest już tylko ekspertem podatkowym, ale użytkownikiem systemów i uczestnikiem automatyzacji. Międzynarodowe organizacje, takie jak IFAC czy ACCA, wyraźnie wskazują, że do standardów kompetencji weszły już obszary takie jak AI, analiza danych czy chmura obliczeniowa — wskazuje Agnieszka Kulej. Jej zdaniem oznacza to bardzo konkretną konsekwencję: procesy rekrutacyjne i onboardingowe muszą być projektowane zupełnie inaczej niż jeszcze kilka lat temu.
Z opracowania wynika, że idealny kandydat to specjalista potrafiący połączyć trzy kluczowe elementy: solidną wiedzę merytoryczną, zaawansowane kompetencje cyfrowe oraz rozwinięte umiejętności interpersonalne.
Jak stwierdza Wojciech Jagodziński, ekspert ds. badań e-file, rozwój technologii i sztucznej inteligencji znacząco redefiniuje profil nowoczesnego pracownika w sektorze finansowo-księgowym. — Dane z badania “Nastroje polskich księgowych” ukazują wyraźne przesunięcie ciężaru z prostej ewidencji danych w kierunku zaawansowanej analizy i biegłości cyfrowej. Technologia przekształca rolę księgowego z wykonawcy powtarzalnych czynności w proaktywnego analityka i doradcę, który potrafi wykorzystać zaawansowane narzędzia cyfrowe, aby faktycznie usprawnić procesy u swojego klienta — mówi Wojciech Jagodziński.
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.