Lawina krytyki spadła na notariusza, który był obecny podczas sejmowej przysięgi sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Samorząd Notarialny oficjalnie wziął go w obronę.
W czwartek, 9 kwietnia, w parlamencie, w obecności m.in. notariusza, odbyła się ceremonia zaprzysiężenia szóstki arbitrów TK wybranych 13 marca przez Izbę Poselską. Informacje o prawniku nie były oficjalnie publikowane, ale dotarł do nich serwis “Do Rzeczy”.
W komunikacie dla serwisu uwagi co do roli notariusza w sejmowym zaprzysiężeniu wyraził prof. Paweł Czubik, sędzia Sądu Najwyższego i były notariusz. “Albo w Sejmie miała miejsce czynność prywatna bez konsekwencji prawnych, albo notariusz złamał prawo” — stwierdził Czubik w rozmowie z serwisem “Do Rzeczy”.
W konsekwencji na notariusza spadła lawina nieprzychylnych komentarzy. W sieci pojawił się adres jego biura, zrzuty ekranu z jego osobistej aktywności w mediach społecznościowych, oskarżenia o dopuszczenie się przestępstwa. Rada Izby Notarialnej nie zgadza się z tymi uwagami i w poniedziałek wieczorem, 13 kwietnia, oficjalnie podjęła uchwałę w tej sprawie.
Zobacz też: RPO prezentuje nieznany scenariusz dla TK. Jeden werdykt może położyć kres chaosowi
Notariusze stają w obronie kolegi i zawodu
Wyraża w niej “kategoryczny sprzeciw wobec przejawów nienawiści, agresji werbalnej i publicznego napiętnowania, które kierowane są do notariuszy w mediach i na platformach społecznościowych, w tym w wypowiedziach osób publicznych.”
W pierwszej kolejności wyjaśnia kluczowe zasady, którymi kieruje się zawód notariusza.
“Notariusz działa obiektywnie, a czynności, które wykonuje, mają charakter formalny i urzędowy. Ponadto należy podkreślić, że notariusza obowiązuje tajemnica zawodowa, która obejmuje wszystkie informacje związane z przeprowadzanymi czynnościami notarialnymi” — podkreślono w uchwale.
“Czynności poświadczające oraz tworzenie szeroko pojętych protokołów służą formalnemu potwierdzeniu konkretnych faktów i okoliczności. Sednem tych działań nie jest interpretowanie wydarzeń ani formułowanie opinii, lecz wierne, wiarygodne i bezstronne udokumentowanie tego, co faktycznie się wydarzyło. Protokół z przebiegu zdarzenia to czynność notarialna, w ramach której notariusz opisuje przebieg danej sytuacji jako jej obiektywny obserwator, w konkretnym miejscu i czasie” — czytamy w uchwale.
Następnie Rada zaznacza, że rolą notariusza nie jest ocenianie uczestników zdarzenia, komentowanie jego znaczenia ani sympatyzowanie z którąkolwiek ze stron.
Zobacz też: Apelują o pomieszczenia. Prezentujemy pismo nowych sędziów do prezesa Trybunału Konstytucyjnego
Notariusz nie prezentuje przekonań, a sporządza zapis
“Notariusz nie wyraża własnych opinii w treści dokonywanych czynności i nie interpretuje faktów ani zdarzeń, lecz tworzy ich dokładny zapis, niezależnie od skutków, jakie te fakty lub zdarzenia mogą wywoływać. W rezultacie obecność notariusza podczas czynności o charakterze publicznym nie powinna być utożsamiana z poparciem dla określonego stanowiska, akceptacją dla przebiegu wydarzenia ani zaangażowaniem w sporze politycznym” — argumentuje Rada.
I podkreśla, że przypisywanie notariuszom pobudek innych niż te wynikające z ich obowiązków zawodowych, a także formułowanie wobec nich oskarżeń tylko z powodu wykonywania czynności notarialnych, uderza nie tylko w dobre imię konkretnych osób, ale także w całą instytucję notariatu.
“W demokratycznym państwie prawa notariusz nie jest stroną w sporze publicznym ani politycznym, lecz gwarantem formalnej prawidłowości i bezpieczeństwa czynności, które prawo powierza jego kompetencjom” — czytamy w uchwale.
Apel o reagowanie na hejt
Z tego powodu wszelkie przejawy języka nienawiści, próby wywierania presji lub publicznego podważania kompetencji notariuszy tylko dlatego, że realizują oni swoje obowiązki, powinny być oceniane jako zjawisko niepokojące i destrukcyjne.
Dlatego Rada apeluje o powstrzymanie się od krytyki, o szacunek dla ustrojowej roli notariusza jako organu ochrony prawnej, realizującego obowiązki zawodowe, a także o stanowcze reagowanie na wszelkie przypadki naruszeń dobrego imienia notariuszy.
Przysięga w Sejmie
W czwartek, 9 kwietnia, w Sejmie, w obecności m.in. notariusza, miała miejsce uroczystość zaprzysiężenia sześciu sędziów TK wybranych 13 marca przez Sejm. Dwoje sędziów: Magdalena Bentkowska i Dariusz Szostek złożyło ślubowanie po raz wtóry. Bowiem zgodnie z ustawą 1 kwietnia br. odebrał od nich przysięgę prezydent.
Czwórka: Krystian Markiewicz, Marcin Dziurda, Maciej Taborowski oraz sędzia Anna Korwin‑Piotrowska — ślubowała po raz pierwszy. Prezydent Karol Nawrocki jak dotąd nie zaprosił ich na ślubowanie do Pałacu Prezydenckiego i nie pojawił się w Sejmie mimo zaproszenia.
Z tego względu w ceremonii uczestniczył notariusz. Z informacji Business Insidera i pism skierowanych przez sędziów do prezesa TK wynika, że notariusz protokołował złożenie ślubowania, a także uwierzytelnił podpisanie aktów ślubowania, które zostały przekazane prezydentowi i znajdują się w Kancelarii Prezydenta.