We wtorek Gabinet Ministrów zaakceptował projekt ustawy, który fundamentalnie przemodeluje reguły pobytu i zatrudnienia obywateli ukraińskich w Polsce. Z jednej strony dotyczy to niemal miliona osób, a z drugiej tysięcy przedsiębiorstw, w których są zatrudnieni. Projekt ustawy redukującej niektóre rozwiązania pomocowe wprowadzone po rozpoczęciu wojny na Ukrainie jest procedowany w trybie pilnym, gdyż ma zacząć obowiązywać 5 marca bieżącego roku. Pierwsza debata w Sejmie przewidziana jest już na piątek 23 stycznia.
Te regulacje już raz wywołały spore poruszenie. Obecnie znowu stają się aktualne. Mowa o ustawie specjalnej dotyczącej wsparcia dla obywateli Ukrainy, która jest ważna tylko do 5 marca br. Rząd właśnie zatwierdził projekt ustawy wygaszający niektóre z tych przepisów. Zmiany dotyczą m.in. obecności i pracy w Polsce blisko miliona Ukraińców. Na korzyść pracodawców, rząd zrezygnował z niektórych budzących sprzeciw rozwiązań.
Zobacz też: Ile czasu masz na przygotowanie się do KSeF? Do 1 lutego, czy innego terminu
Dalsza część artykułu pod nagraniem wideo
Imigracja – jak pogodzić bezpieczeństwo z demografią? Prof. Paweł Kaczmarczyk w Onet Rano Finansowo
Rząd ogranicza obowiązywanie niektórych uprawnień
Idzie o projekt ustawy o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego kraju oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr UD345).
x.com
Projekt przewiduje stopniową likwidację niektórych zapisów tzw. specustawy ukraińskiej, które po roku 2022 miały charakter wyjątkowy. Jednocześnie zasady normujące możliwość powierzenia pracy obywatelom Ukrainy podlegającym ochronie tymczasowej zostały uściślone oraz przeniesione do ustawy o warunkach legalności powierzania pracy cudzoziemcom na obszarze RP.
To właśnie pomysł ograniczenia uproszczonej procedury powierzania pracy obywatelom Ukrainy wywoływał najwięcej sporów podczas prac w rządzie.
Czytaj też: Patowa sytuacja po spotkaniu Czarzastego z Tuskiem. Co z reformą PIP? Kłopot sprawia jedno słowo
Jak zmienią się zasady zatrudniania ukraińskich obywateli?
W wersji projektu skierowanej do rządu uwzględniono jednak oczekiwania pracodawców. Po pierwsze, wprowadzono przepisy przejściowe, które mają na celu ustabilizowanie sytuacji na rynku pracy.
Nadia Winiarska, specjalistka ds. zatrudnienia Konfederacji Lewiatan, tłumaczy, że projekt doprecyzowuje, jakie dane musi zawierać zawiadomienie o powierzeniu pracy obywatelowi Ukrainy oraz w jakich okolicznościach konieczne będzie złożenie nowego zawiadomienia.
Nowe zawiadomienie będzie wymagane w konkretnie określonych sytuacjach, w tym m.in. w przypadku:
- zmiany rodzaju umowy pomiędzy pracodawcą a pracownikiem,
- zmiany stanowiska lub rodzaju wykonywanej pracy,
- zmniejszenia etatu lub liczby godzin,
- obniżenia miesięcznej lub godzinowej stawki wynagrodzenia wskazanej w zawiadomieniu.
Jednocześnie projekt wprowadza zasadniczą zmianę w porównaniu z dotychczasowymi przepisami: brak zawiadomienia nie będzie powodował nielegalności powierzenia pracy. Obywatele Ukrainy objęci ochroną tymczasową utrzymają swobodny dostęp do rynku pracy, a pracodawcy nadal będą mogli ich zatrudniać bez potrzeby uzyskania zezwolenia na pracę (z wyjątkiem posad zarezerwowanych dla obywateli polskich).
Nadia Winiarska dodaje, że niedopełnienie obowiązku zawiadomienia będzie natomiast obarczone karą pieniężną w wysokości od tysiąca do trzech tysięcy złotych.
Przepisy przejściowe istotne dla rynku pracy
W zatwierdzonym projekcie uwzględniono również regulacje przejściowe, które — w opinii pracodawców — mają istotne znaczenie dla stabilności rynku pracy. Zgodnie z nimi:
- zawiadomienia o powierzeniu pracy dokonane przed wejściem w życie nowych regulacji zachowają skutki prawne i umożliwią legalne kontynuowanie pracy,
- w trzyletnim okresie przejściowym zawiadomienia będą mogły odnosić się również do obywateli Ukrainy przebywających legalnie w Polsce, a nie tylko tych objętych ochroną tymczasową.
— To rozwiązania zgodne z postulatami, które od początku zgłaszaliśmy w trakcie prac nad projektem — podkreśla Nadia Winiarska, ekspertka ds. zatrudnienia Konfederacji Lewiatan. Zapowiada jednak dalszą walkę o interesy przedsiębiorstw.
Na liście priorytetów pracodawców pozostaje rezygnacja z zawieszenia biegu terminów w sprawach prowadzonych przez urzędy wojewódzkie oraz utrzymanie ochrony czasowej w przypadku wyjazdu z Polski obywateli Ukrainy skierowanych do wykonywania pracy lub świadczenia usług na okres dłuższy niż 30 dni.
Najważniejsze rozwiązania w zarysie
Rozwiązania z ustawy specjalnej, które zostaną włączone do systemowej ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony:
- potwierdzanie legalnego pobytu za pomocą numeru PESEL z adekwatnym statusem;
- elektroniczne potwierdzenie tożsamości zamiast dokumentacji papierowej;
- możliwość korzystania z aplikacji mObywatel;
- uproszczone zasady dostępu do pracy i prowadzenia działalności gospodarczej.
- Projekt porządkuje zasady dostępu do:
- publicznej opieki medycznej,
- świadczeń socjalnych,
- pomocy żywnościowej i zakwaterowania – zwłaszcza dla osób w trudnej sytuacji, np. osób starszych lub z niepełnosprawnościami.
Przepisy przejściowe obejmą:
- zakończenie wypłat świadczeń rodzinnych w trwającym okresie;
- rozliczenie środków przekazanych samorządom na zadania zlecone;
- utrzymanie ważności wiz oraz dokumentów pobytowych do 4 marca 2027 r.;
- zachowanie uprawnień zawodowych, edukacyjnych i gospodarczych nabytych na podstawie specustawy;
- rozliczenie Funduszu Pomocy.
Do końca roku szkolnego 2025/2026 zachowane zostaną m.in.:
- dodatkowe lekcje języka polskiego;
- oddziały przygotowawcze w szkołach;
- uproszczone zasady zatrudniania nauczycieli i asystentów międzykulturowych.
- Utrzymany zostanie rejestr wjazdów i wyjazdów prowadzony przez Straż Graniczną.
- Pozwoli to weryfikować, czy dana osoba faktycznie znajduje się w Polsce i jak długo.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.