W naszym kraju wprowadza się mniej nowych regulacji, lecz jakość procesu tworzenia prawa w dalszym ciągu wywołuje poważne obawy – tak wynika z aktualnej odsłony raportu “Barometr prawa”, opracowanego przez Grant Thornton we współpracy z UN Global Compact Network Poland.
W roku 2025 zatwierdzono ogółem 12 470 stronic nowych aktów prawnych najwyższej rangi, czyli ustaw, rozporządzeń oraz porozumień międzynarodowych. Oznacza to redukcję o 12 proc. w skali roku i zarazem najniższy pułap od roku 2006, co zaakcentowano w raporcie.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Ekonomista o ratingu Fitch: nie spojrzał na możliwy rozwój gospodarczy
Najmniej prawa od blisko dwóch dekad. Wciąż znaczne obciążenie dla firm
To zauważalna przemiana po latach ustawodawczego “przegrzania” – dla przykładu w przełomowym roku 2023 rozmiar kreacji prawa był aż o 64 proc. większy.
Pomimo poprawy w aspekcie ilości, zakres zmian nadal stanowi istotne wyzwanie dla przedsiębiorców.
Aby być na bieżąco z nowymi regulacjami, przedsiębiorstwo musiałoby poświęcać przeciętnie ponad godzinę dziennie jedynie na lekturę nowych przepisów. W rzeczywistości jednak ich zrozumienie wymaga o wiele więcej czasu – nierzadko dodatkowych godzin analizy interpretacji, orzecznictwa i zmian w dotychczasowych aktach prawnych.
Według Tomasza Wróblewskiego, prezesa zarządu Grant Thornton, poprawa ilościowa nie współgra z jakością:
“Liczba stron nowych regulacji zmalała, lecz tempo prac parlamentarnych wciąż jest bardzo wysokie, vacatio legis bywa zbyt krótkie, a konsultacje publiczne często przyjmują charakter wyłącznie formalny” – stwierdza.
Więcej regulacji korzystnych dla sektora biznesu
Raport zaznacza jednakże także modyfikacje sprzyjające biznesowi.
W roku 2025 aż 33 z 49 uchwalonych ustaw gospodarczych miało charakter pozytywny dla przedsiębiorców – to znaczący przyrost w porównaniu z rokiem poprzednim, kiedy to takich regulacji było zaledwie siedem.
To wynik poczynań deregulacyjnych, które zaczynają być widoczne w praktyce, akcentuje raport.
- Czytaj też: “Chcemy nagradzać uczciwość”. Polska 2050 chce ważnej zmiany w podatkach
System w dalszym ciągu się komplikuje
Jednocześnie system prawny pozostaje dalece skomplikowany, jak sygnalizuje raport.
Na każdą jedną uchyloną regulację przypadało w roku 2025 aż 25 nowych lub zmodyfikowanych przepisów, które wymagały od przedsiębiorstw adaptacji.
To ukazuje, iż pomimo ograniczenia “produkcji prawa”, jego faktyczna złożoność wciąż wzrasta.
Prawo w Polsce. Problemy z przejrzystością
Raport zwraca także uwagę na niedociągnięcia procesu legislacyjnego.
Chociaż liczba ustaw procedowanych tzw. “bajpasem poselskim” (czyli drogą poselską z pominięciem konsultacji) zmniejszyła się do 14 proc., to same konsultacje nierzadko są niedostateczne:
- dla 29 proc. projektów nie zanotowano żadnych konsultacji,
- w 46 proc. przypadków rząd nie ustosunkował się do wniesionych uwag.
Vacatio legis wciąż za krótkie
Kolejnym problemem pozostaje czas na implementację nowych regulacji.
Średnie vacatio legis dla ustaw gospodarczych wzrosło jedynie nieznacznie – z 37 do 38 dni. To wciąż odległe od rekomendowanego przez ekspertów standardu “pół roku dla biznesu”.
Co więcej, przeszło połowa nowych regulacji wchodzi w życie niemalże natychmiast – dotyczy to 58 proc. ustaw i 52 proc. rozporządzeń.
- Czytaj też: Karol Nawrocki zabrał głos w sprawie ustawy Polski 2050. “Popieram”
Jakość prawa — klucz do rozwoju gospodarczego
Jak podkreśla Kami Wyszkowski, dyrektor wykonawczy United Nations GCNP, jakość prawa posiada zasadnicze znaczenie dla progresu gospodarczego i realizacji celów ONZ.
“Stabilne oraz przewidywalne regulacje stanowią fundament dla strategii powiązanych m.in. z transformacją klimatyczną czy rozkwitem gospodarczym” – zaznacza.
Krzysztof Kwiatkowski, Senator RP, Przewodniczący Komisji Ustawodawczej Senatu akcentuje z kolei, że pomimo iż dostrzegalna jest poprawa w stosunku do wcześniejszych lat, to system wciąż wymaga dalszych zmian, zwłaszcza w aspekcie stabilności i przewidywalności prawa.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.