Kolejna fala pozwów od pożyczkobiorców wdziera się z impetem do sądów. Nie są to już sprawy związane z kredytami we frankach, lecz z sankcją kredytu darmowego. Może to być skutek wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z kwietnia. Z tego powodu, jak dowiedział się Business Insider Polska, resort Waldemara Żurka pracuje nad kolejną specustawą, mającą chronić system sądowniczy przed nagłym napływem spraw. Jednakże może to zająć trochę czasu.
W oficjalnych komunikatach przedstawiciele instytucji finansowych zapewniają, że po orzeczeniu TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego (SKD) z 23 kwietnia bieżącego roku, nic się nie zmieniło i konsumenci nadal w przeważającej części przegrywają sprawy.
Prawnicy reprezentujący konsumentów twierdzą, że TSUE zmienił sytuację, a kierunek linii orzeczniczej zaczął ulegać modyfikacji.
Waldemar Żurek, otwierając Okrągły Stół ds. Ryzyk Prawnych Rynku Finansowego podczas tegorocznego Europejskiego Kongresu Finansowego, zasugerował, że sądy mogą zostać zalane przez kolejną falę pozwów. Nie miał na myśli sporów frankowych. Według informacji uzyskanych przez Business Insider Polska, Ministerstwo Sprawiedliwości zamierza tym razem zabezpieczyć sądy przed wzrostem liczby spraw.
Warto przeczytać:
- TSUE zmienia postrzeganie sądów. Klienci mają większe szanse na uzyskanie darmowych kredytów
- Spór dotyczący darmowego kredytu nabiera tempa. Sąd potwierdza nowe uprawnienia konsumentów
- Wyrok TSUE nie zmienił reguł gry. Kredytobiorcy nie otrzymają “dodatków” od banków
Żurek: wdzierają się do sądów z impetem
Waldemar Żurek jako pierwszy zabrał głos podczas okrągłego stołu, stwierdzając, że zanim przejdziemy do dyskusji o ryzykach prawnych rynku finansowego, należy najpierw wyeliminować ryzyko podstawowe. Tym ryzykiem jest niepewność dotycząca prawidłowego składu orzekającego.
— Jednym z moich podstawowych zadań jest odbudowanie fundamentów, abyśmy mieli pewność, że organy są prawidłowo powołane i nie będziemy stale napotykać na zarzuty, że nie stanowią one sądu — podkreślił minister. Dodał, że jest to niezwykle ważne również dla rynku finansowego, ponieważ istnieje wiele sporów na linii konsument-bank, konsument-korporacje, gdzie ostatecznie skład orzekający nie stanowi sądu. — Musimy najpierw wyeliminować to fundamentalne ryzyko — zaznaczył. Wspomniał również, że jest to istotne w kontekście setek tysięcy spraw frankowiczów, ale nie tylko.
— Obecnie obserwujemy z impetem wdzierającą się do sądów sankcję kredytu darmowego oraz ogromne ryzyka. Moim zdaniem są to ryzyka wzajemne, ponieważ nie dotyczą one wyłącznie instytucji finansowych. Są to również ryzyka dla konsumentów, gdyż upadek systemu bankowego wpłynie na gospodarkę i konsumentów. Musimy mieć tego świadomość — powiedział Waldemar Żurek. Dodał, że w celu ustabilizowania tej sytuacji, konieczne jest albo szybkie podjęcie działań legislacyjnych, albo zapewnienie pewności prawa, jeśli przygotowanie ustawy okaże się niemożliwe.
— Będziemy omawiać szczegóły dotyczące sposobu instytucjonalnego stworzenia poczucia bezpieczeństwa dla podmiotów rynku finansowego, konsumentów, przedsiębiorstw oraz potężnych instytucji ubezpieczeniowo-bankowych. Mam wrażenie, że obecnie, w wyniku zachwiania podstawowych instytucji, całkowicie brakuje nam pewności prawa, która jest fundamentem państwa prawnego — stwierdził Żurek.
Czy oznacza to, że Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad projektem nowej ustawy, podobnej do tej dotyczącej frankowiczów, uchwalonej niedawno przez Sejm?
Resort sprawiedliwości pracuje nad specjalnym rozwiązaniem
Według ustaleń Business Insider Polska, poczynionych w źródłach bliskich Ministerstwu Sprawiedliwości, Waldemar Żurek miał na myśli specjalną ustawę, odrębną od ustawy o kredycie konsumenckim, nad którą do niedawna pracował Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, kierowany przez Tomasza Chróstnego.
Niedawno, mimo ograniczonego czasu (ustawa ta, implementująca unijną dyrektywę CCD2, ma wejść w życie do 20 listopada bieżącego roku), rząd przejął od UOKiK prowadzenie prac. Należy zaznaczyć, że projekt procedowany dotychczas przez UOKiK miał m.in. uregulować SKD w przyszłości, a nie dotyczyć bieżących sporów.
Natomiast rozwiązanie rozważane przez MS ma być ustawą materialnoprawną, przypominającą specustawę dla frankowiczów. Resort nie przesądza jednak, że nowa ustawa szybko ujrzy światło dzienne.
— Na chwilę obecną monitorujemy rozwój sytuacji, obserwujemy liczbę spraw sądowych i ewolucję orzecznictwa. Pracujemy nad założeniami, ale nic nie zostało jeszcze ostatecznie postanowione — informuje nas osoba zbliżona do Ministerstwa Sprawiedliwości.
Kolejne wyzwanie prawne dla banków po sporach frankowych
SKD stanowi znaczący problem dla banków i potencjalnie dla systemu sądowniczego. Obecnie w sądach toczy się około 25 tys. spraw, ale liczba ta może szybko wzrosnąć.
Konsumenci złożyli już około 100 tys. reklamacji, a kolejne mogą się pojawić, gdyby statystyki orzecznicze zaczęły przechylać się na ich korzyść. Obecnie 80-90 proc. rozstrzygnięć jest korzystnych dla instytucji finansowych, jednak pierwsze wnioski z sądów po wyroku TSUE z 23 kwietnia (C-744/24) — choć na razie bardzo ostrożne ze względu na krótki upływ czasu — wskazują na wzrost liczby wyroków korzystnych dla kredytobiorców.
Kwestia SKD była najczęściej dyskutowanym tematem w kuluarach Europejskiego Kongresu Finansowego, który odbył się na początku czerwca. Przedstawiciele banków oraz prawnicy reprezentujący instytucje finansowe przyznawali w nieoficjalnych rozmowach, że wspomniany wyrok TSUE budzi niepokój.
Przypomnijmy, że zastrzeżenia do projektu ustawy o kredycie konsumenckim, przygotowanego przez UOKiK i dotyczącego także SKD, zgłaszały między innymi Ministerstwo Finansów, Komisja Nadzoru Finansowego oraz Ministerstwo Sprawiedliwości. Komitet Stabilności Finansowej dwukrotnie przedstawił negatywną opinię. Banki obawiały się, że rozwiązanie przygotowane przez UOKiK, które szczegółowo opisaliśmy w niniejszym artykule, jedynie pogłębi problem i doprowadzi do masowego kwestionowania umów, a niejednoznaczność niektórych zapisów spowoduje niespójne wyroki.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.