W sądach tysiące spraw dotyczących kredytów frankowych kończy się unieważnieniem umowy. W konsekwencji osoby, które zaciągnęły takie zobowiązania, otrzymują zwrot wpłaconych środków wraz z odsetkami. Pojawia się pytanie, czy od otrzymanych kwot należy uiścić podatek. Odpowiedź na to zagadnienie można znaleźć w wydanych przez organy skarbowe interpretacjach.
Unieważnienie umowy kredytu hipotecznego często wiąże się z uzyskaniem znaczących środków przez kredytobiorcę. Przykładem może być sytuacja kobiety, której dotyczy jedna z niedawnych indywidualnych interpretacji podatkowych. W 2007 roku kobieta wraz z mężem zaciągnęła dwa kredyty mieszkaniowe denominowane we franku szwajcarskim. Łączna kwota pożyczki wyniosła blisko 145 tysięcy franków, przeznaczona na zakup działki i budowę domu. Kredyty były spłacane do 2021 roku. W tym samym roku małżonkowie wystąpili na drogę sądową z żądaniem zwrotu 665 tysięcy złotych oraz należnych odsetek. W 2025 roku sąd okręgowy uznał umowy kredytowe za nieważne. Zasądził zwrot dochodzonej kwoty (665 tys. zł) oraz odsetek (277 tys. zł). Następnie doszło do wzajemnych rozliczeń między bankiem a kredytobiorcami (tzw. potrącenie wierzytelności, a następnie umorzenie wzajemnych zobowiązań). W efekcie bank zwrócił małżonkom ponad 582 tysiące złotych.
Małżonkowie mieli jednak wątpliwości dotyczące obowiązku zapłaty podatku dochodowego od otrzymanych kwot. W związku z tym złożyli wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej. Warto zaznaczyć, że w podobnych sprawach organy skarbowe w 2026 roku wydały już wiele interpretacji. Analiza tych dokumentów pozwala wyciągnąć określone wnioski.
Przeczytaj również: Jak sprzedać samochód po leasingu, unikając podatku PIT. Wielu napotyka trudności na początkowym etapie
Szczegóły wyroku sądu okręgowego i stanowisko podatników
W wyroku dotyczącym nieważności kredytu małżonków, sąd okręgowy stwierdził nieważność umów, nakazał zwrot kapitału kredytu wraz z odsetkami oraz obciążył bank kosztami postępowania. Następnie bank zawarł z małżonkami tzw. porozumienie kompensacyjne, co w uproszczeniu oznaczało zwrot dokonanych spłat. Bank był zobowiązany do oddania zasądzonych kwot kredytobiorcom wraz z odsetkami za zwłokę, a małżonkowie do zwrotu pożyczonych pieniędzy. W rezultacie bank musiał zwrócić małżonkom wspomnianą kwotę 582 tys. zł.
Według małżonków, stwierdzenie nieważności umowy przez sąd oznacza, że umowa kredytu od momentu jej zawarcia nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Jest to równoznaczne z brakiem jej zawarcia. W związku z tym wyrok sądu okręgowego oznacza zwrot nienależnie pobranych świadczeń, a co za tym idzie, zdaniem małżonków, zwrot ten nie stanowi dla nich przychodu. Wypłacone od tego zwrotu odsetki ustawowe za opóźnienie są natomiast zwolnione z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Zwrot kosztów procesu stanowi jedynie rekompensatę za poniesione przez małżonków wydatki, w związku z czym ta kwota również nie podlega opodatkowaniu.
Stanowisko organów skarbowych w sprawie zwrotu środków po unieważnieniu kredytu hipotecznego
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przychylił się do stanowiska podatników. W interpretacji z dnia 2 czerwca 2026 r. (sygn. 0115-KDST2-1.4011.245.2026.1.AP) wyjaśnił, że na skutek potrącenia wierzytelności każda ze stron zostaje zwolniona z długu, co można uznać za spłacenie ich zobowiązań. Kwota otrzymana przez małżonków w związku z unieważnieniem przez sąd obu umów kredytowych stanowi zwrot wcześniej wpłaconych bankowi kwot (po dokonaniu stosownego potrącenia na podstawie porozumienia kompensacyjnego). „Zatem w związku z otrzymaniem tej kwoty nie uzyskali Państwo faktycznie korzyści majątkowej, która mogłaby zostać potraktowana jako trwałe przysporzenie w Państwa majątku, spełniając w ten sposób definicję przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych”. W konsekwencji dyrektor KIS stwierdził, że u małżonków nie powstał przychód. Otrzymana kwota jest neutralna podatkowo, co oznacza brak obowiązku zapłaty podatku.
Organ potwierdził również, że zwrócone koszty procesu nie stanowią przysporzenia majątkowego. Małżonkowie otrzymali bowiem jedynie zwrot poniesionych wydatków.
Według dyrektora KIS, przychodem małżonków są jednak zasądzone odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności, niemniej jednak są one zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o PIT.
Zgodnie z tym przepisem, zwolnienie obejmuje odsetki spełniające jednocześnie dwa warunki:
1) są naliczane z powodu nieterminowej wypłaty należności,
2) świadczenia, od których są naliczane, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym, są zwolnione z niego lub na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano od nich poboru podatku.
Oba warunki zostały spełnione. „Tym samym w związku z otrzymaniem odsetek ustawowych za opóźnienie nie wystąpił obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu” — orzekł dyrektor KIS.
Zobacz również: Wakacje i wypoczynek staną się nieco droższe. Takie będą konsekwencje projektu ustawy
Wcześniejsze stanowisko Dyrektora KIS w sprawach dotyczących skutków unieważnienia kredytu hipotecznego
Dyrektor KIS zajął identyczne stanowisko we wszystkich interpretacjach indywidualnych wydanych w 2026 roku, które dotyczyły skutków podatkowych unieważnienia kredytu hipotecznego (frankowego).
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione przez dyrektora KIS w interpretacjach:
— z dnia 8 stycznia 2026 r. (sygn. 0115-KDWT.4011.236.2025.2.JŁR),
— z dnia 20 marca 2026 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.56.2026.3.MJ),
— z dnia 1 kwietnia 2026 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.128.2026.2.MN),
— z dnia 1 kwietnia 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.103.2026.2.KP) — organ podatkowy uznał stanowisko podatnika za nieprawidłowe, jednakże w uzasadnieniu potwierdził, że zwrot kapitału nie stanowi przychodu dla podatnika, a wypłata odsetek, mimo że jest przychodem, jest zwolniona z podatku,
— z dnia 8 kwietnia 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.155.2026.1.KP),
— z dnia 24 kwietnia 2026 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.282.2026.2.MG) — organ podatkowy zaznaczył w tej interpretacji, że w przypadku wypłaty odsetek nie ma zastosowania rozporządzenie ministra finansów dotyczące zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe; odsetki są bowiem przychodem, ale podlegają zwolnieniu podatkowemu (tak jak wskazano w pozostałych interpretacjach dyrektora KIS),
— z dnia 18 maja 2026 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.202.2026.1.DB),
— z dnia 20 maja 2026 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.271.2026.2.MK),
— z dnia 20 maja 2026 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.234.2026.2.DJ).
Autor: Łukasz Zalewski, dziennikarz działu Prawo, Business Insider Polska
Dziękujemy za przeczytanie naszego artykułu do końca. Pozostań na bieżąco! Obserwuj nas w Google.