Rada Fiskalna, funkcjonująca od początku 2026 r. – instytucja publiczna, z definicji niezależna, apolityczna i ekspercka, której kluczowym celem jest wyrażanie opinii na temat zgodności projektu budżetu państwa z krajowymi i unijnymi zasadami fiskalnymi oraz prognozami makroekonomicznymi, na których opiera się ten budżet – wyłoniła wiceprzewodniczącego. Został nim rozpoznawalny ekonomista z SGH, dr hab. Andrzej Torój. Uchwalono także regulamin, a wkrótce powstanie m.in. zespół analityczny.
Andrzej Torój jest profesorem w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie i zastępcą dyrektora Instytutu Ekonometrii tejże uczelni, a także, między innymi, autorem opracowań i publikacji naukowych. “Wszyscy w Radzie uświadamiamy sobie, jak ważną strukturę tworzymy i jak wiele może i powinna ona wnieść do rzeczowej dyskusji o finansach publicznych” – oświadczył, cytowany w komunikacie, Torój.
Przewodniczący Rady Sławomir Dudek oznajmił, że na piątkowym zgromadzeniu ustalono również ramy organizacyjne Rady Fiskalnej, w tym jej regulamin wewnętrzny i statut wspomagającego ją Biura. “Równolegle do prac merytorycznych tworzymy od podstaw podstawy instytucjonalne i narzędziowe, aby zagwarantować stałą, niezależną i wysokiej jakości obsługę analityczną Rady” – zadeklarował Dudek. Jak dodał, w najbliższych tygodniach podejmowane będą dalsze działania organizacyjne i operacyjne, w tym opracowanie rocznego planu działania Rady, finalizacja budowy zespołów analitycznych, jak również wypracowanie modelu kooperacji z instytucjami gromadzącymi istotne dane i instytucjami biorącymi udział w procesie budżetowym.
Rada Fiskalna nabiera konkretnych kształtów
“Naszą funkcją będzie chociażby ocena tego, czy sposób budowania finansów publicznych sprzyja ich stabilności. Będziemy przyglądać się im w dłuższej perspektywie czasowej – wykraczającej poza jedną kadencję, a nawet poza jedną dekadę – ponieważ często pewne niebezpieczeństwa czy trudności w finansach publicznych nie są widoczne z roku na rok ani nawet w perspektywie dwóch czy trzech lat” – wyjaśnił przewodniczący Rady.
Dudek stwierdził, że zamierzeniem jest, aby Rada wypełniała swoje ustawowe obowiązki i jednocześnie “przekształciła się w instytucję cieszącą się wysokim poziomem zaufania społecznego oraz forum rozległej, otwartej dyskusji o finansach publicznych, z udziałem ekspertów i obywateli”. “Od samego początku przewidujemy aktywną współpracę z ekspertami spoza administracji publicznej, środowiskiem akademickim oraz organizacjami społecznymi, które od dawna rozwijają wiedzę i kompetencje w zakresie finansów publicznych” – zapewnił.
Zawiadomił także, że nawiązano kontakty z Komisją Europejską, która wspiera kooperację między radami fiskalnymi w krajach UE, oraz z Europejską Radą Budżetową, czyli kluczowymi z punktu widzenia funkcjonowania Rady instytucjami zagranicznymi.
9 grudnia bieżącego roku Senat wyraził zgodę na powołanie sześciu z siedmiu członków Rady Fiskalnej; negatywnie oceniono kandydaturę zgłoszonej przez prezydenta Barbary Brodowskiej-Mączki. Przewodniczącym Rady został Sławomir Dudek. Działalność Rady rozpoczęła się 1 stycznia 2026 r. Jej podstawowym zadaniem jest weryfikacja prognoz makroekonomicznych wykorzystywanych na potrzeby ustawy budżetowej oraz średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych, opiniowanie zgodności ustawy budżetowej z krajowymi i unijnymi regulacjami fiskalnymi, a także ocena spójności oraz efektywności krajowych ram budżetowych.
Zobacz też: Nowa instytucja będzie nadzorować rząd. Wiadomo, kto stanie na jej czele
Członkami Rady zostali: Wojciech Niemyski (nominowany przez prezesa NIK), Andrzej Torój (desygnowany przez Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich), Marcin Wroński (kandydat strony pracowniczej w Radzie Dialogu Społecznego), Jacek Tomkiewicz (kandydat strony pracodawców w RDS) oraz Michał Bitner (kandydat strony samorządowej w Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego).
Dr hab. Andrzej Torój jest profesorem w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie, gdzie pełni funkcję zastępcy dyrektora Instytutu Ekonometrii. Specjalizuje się w analizach ekonometrycznych makroekonomicznych szeregów czasowych oraz danych przestrzennych i panelowych, w tym z zakresu finansów publicznych i szarej strefy. W przeszłości związany zawodowo m.in. z Ministerstwem Finansów – pracował w Departamencie Polityki Finansowej, Analiz i Statystyki (obecnie Departament Polityki Makroekonomicznej) oraz w Narodowym Banku Polskim – w Biurze ds. Integracji ze Strefą Euro. Był także menadżerem w Zespole Analiz Ekonomicznych EY w Polsce. Autor opracowań i publikacji naukowych w renomowanych periodykach, m.in. w Economic Systems Research, Economic Modelling, International Tax and Public Finance. Współautor Nowego Ekonometrycznego Modelu Finansów Publicznych – nowego modelu prognostycznego Ministerstwa Finansów.
Co to jest Rada Fiskalna
Rada Fiskalna to nowy i niezależny podmiot, który jest powoływany w ramach implementacji w Polsce unijnej dyrektywy. Do obowiązków rady będzie należało m.in. szacowanie prognoz makroekonomicznych wykorzystywanych do tworzenia budżetu czy średniookresowych planów budżetowo-strukturalnych, które co roku przekazujemy do Brukseli. Dodatkowo rada będzie opiniowała zgodność ustawy budżetowej z krajowymi i unijnymi przepisami fiskalnymi. W uproszczeniu Rada Fiskalna będzie monitorować działania Ministerstwa Finansów i analizować politykę finansową państwa.
Poza ministrem finansów, który wskazuje kandydatów na przewodniczącego Rady Fiskalnej, a także prezydentem, w wybór recenzentów polityki budżetowej zaangażowane są również Najwyższa Izba Kontroli, środowiska naukowe, samorządowcy oraz partnerzy społeczni – pracownicy i pracodawcy.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.