Setki organizacji związkowych i ich członków. Prezentujemy, jakie kwoty Jastrzębska Spółka Węglowa przeznacza na działalność organizacji związkowych, a także jakie gratyfikacje przysługują jej pracownikom przy odejściu.
JSW boryka się z trudną sytuacją finansową. W końcu kwietnia ostrzegała, że od sierpnia może stracić zdolność do regulowania zobowiązań. Stąd poszukiwanie wszelkich możliwych sposobów na zmniejszenie wydatków.
W związku z sytuacją finansową JSW w lutym osiągnięto porozumienie z organizacjami związkowymi w sprawie redukcji wynagrodzeń w spółce. W rezultacie przewidywane na 2026 r. wynagrodzenie wynosi około 13,7 tys. zł. Dla porównania, średnie wynagrodzenie w spółce za 2025 r., uwzględniając nagrodę barbórkową wypłaconą w wysokości 30 proc. i brak 14. pensji za 2025 r., wyniosło około 14,5 tys. zł. Podsumowując, lutowe porozumienie ma przynieść firmie oszczędności rzędu 1,2 mld zł.
W tej sytuacji uwagę zwraca skala aktywności związków zawodowych w firmie.
Jak informowaliśmy w marcu, na dzień 31 grudnia 2025 r. w JSW SA działały 82 zakładowe organizacje związkowe. Stopień uzwiązkowienia osiągnął 182,5 proc., co oznacza, że statystycznie jeden pracownik należał do prawie dwóch związków. Ponadto, 112 pracowników firmy było zwolnionych z obowiązku pracy z powodu pełnienia funkcji związkowej w pełnym wymiarze czasowym (tzw. delegacje). Należy dodać, że pensje działaczy związkowych w JSW na czas delegowania są zgodne z ich umowami o pracę.
Tyle JSW płaci na związki zawodowe
Wtedy jednak nie uzyskaliśmy informacji, ile firma wydaje na funkcjonowanie związków zawodowych.
Obecnie, po przeprowadzeniu stosownych kalkulacji, biuro prasowe JSW udostępniło nam te dane.
x.com
“Koszty delegowania do spraw związkowych w latach 2015-2024 wyniosły 191,6 mln zł, czyli średnio około 19 mln zł rocznie. Wydatki związane z działalnością związków zawodowych w JSW SA w 2025 r. osiągnęły wartość około 34,3 mln zł” — informuje biuro prasowe firmy w odpowiedzi dla Business Insider Polska.
Dowiedzieliśmy się także, ilu obecnie w firmie jest pełnoetatowych związkowców, którzy otrzymują wynagrodzenie za działalność związkową.
Według informacji przekazanych przez firmę, na koniec marca 2026 r. 107 pracowników było zwolnionych z obowiązku pracy z powodu pełnienia funkcji związkowej w pełnym wymiarze godzin, a 15 osób korzysta z delegacji w ograniczonym wymiarze godzin.
W firmie startuje program jednorazowych świadczeń
W celu ratowania firmy, wprowadzono program dobrowolnych odejść z odprawą. W związku z tymi planami w ubiegły piątek JSW podpisała umowę o dotację z Ministerstwem Energii. Na jej podstawie — jak zapowiada firma — już w najbliższych dniach pracownicy JSW będą mogli zacząć korzystać z jednorazowych świadczeń pieniężnych przewidzianych w zaktualizowanej ustawie o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.
Zgodnie z tą nowelizacją z programu jednorazowych świadczeń pieniężnych (JOP) będą mogły skorzystać osoby, które przepracowały co najmniej trzy lata i zdecydują się na trwałe opuszczenie sektora górnictwa węgla kamiennego.
W JSW — jak informuje nas firma — do uczestnictwa w programie będzie uprawnionych 1156 pracowników, a kwota odpraw została ustalona na poziomie 170 tys. zł.
Program osłonowy, obejmujący zarówno jednorazowe świadczenia pieniężne, jak i urlopy górnicze, stanowi element procesu transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego zaplanowanego na lata 2026-2031.
Jak podkreśla firma, “umożliwia on realizację procesu transformacji w sposób odpowiedzialny społecznie, uwzględniając wyzwania, przed którymi stoi obecnie polski sektor górnictwa węgla kamiennego”.
Rozwiązania zawarte w programie są finansowane z budżetu państwa. Program (JOP-y i urlopy górnicze) obejmie łącznie 4248 pracowników, a jego szacunkowy koszt wyniesie około 500 mln zł.
JSW nadal znajduje się w kryzysie
W minionym tygodniu JSW poinformowała, że w I kwartale 2026 r. odnotowała 615,9 mln zł skonsolidowanej straty netto i 238,6 mln zł straty EBITDA. Rok wcześniej firma wykazała 1,36 mld zł straty netto i 1,23 mld zł straty EBITDA. Strata EBITDA bez uwzględnienia zdarzeń jednorazowych wyniosła 192,4 mln zł w porównaniu do 551,8 mln zł straty rok wcześniej.
Na koniec 2025 r. stan środków pieniężnych JSW wynosił blisko 800 mln zł, a na koniec marca tego roku zmniejszył się do około 230 mln zł. Odkąd JSW od trzeciego kwartału 2023 r. zaczęła notować straty, skumulowana strata przekroczyła już 15,2 mld zł.
Na kryzys w firmie złożyło się wiele czynników. Przede wszystkim rejestrowane od 2023 r. niskie ceny węgla koksowego i koksu na globalnych rynkach, przy jednoczesnym wzroście wartości złotego w stosunku do dolara. Warto dodać, że JSW odpowiada za około 2 proc. światowej produkcji.
W 2022 r. cena węgla koksowego wynosiła 1510 zł za tonę, w 2024 r. — 899 zł za tonę, a w pierwszej połowie 2025 r. jeszcze mniej — 693,53 zł za tonę.
Kolejnym powodem jest stopniowy wzrost kosztów pracy w firmie. W 2019 r. wyniosły one 3,7 mld zł, a w 2024 r. już 5,8 mld zł. Wzrastało także zatrudnienie. W 2019 r. sięgało 29 440 osób, a w 2024 r. już 32 222 osoby, co oznacza wzrost o ponad 9 proc.
Ponadto, w 2021 r. ówczesny zarząd JSW zawarł porozumienie z reprezentatywnymi organizacjami związkowymi, które przedłużyło o kolejne 10 lat gwarancje zatrudnienia z 2011 r. To ograniczyło firmie możliwości działania — gdy rozpoczął się kryzys, nie mogła przeprowadzać zwolnień, aby ograniczyć wydatki.
Dodatkowym obciążeniem dla JSW było to, że za rządów PiS, jako jedyny podmiot w Polsce, musiała uiścić składkę solidarnościową za 2022 r. Spowodowało to podwójne obciążenie jej przychodów za 2022 r. — 19-proc. podatkiem CIT i 25-proc. składką solidarnościową.
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.