Fala gorąca, która przemierzyła Europę, okazała się znaczącym wyzwaniem dla sektora energetycznego. Zwiększone zapotrzebowanie na chłodzenie i związane z tym zużycie energii musiały być pokrywane przez instalacje fotowoltaiczne. W Polsce nadwyżka produkcji jest tak duża, że codziennie wprowadza się ograniczenia. Mimo to, padają kolejne rekordy.
Z powodu czerwcowej fali upałów, elektrownie wymagające wody do chłodzenia napotkały problemy operacyjne. We Francji ograniczono działanie elektrowni jądrowych ze względu na nadmierne przegrzanie wód rzecznych. Tymczasem francuskie elektrownie jądrowe wspierają, między innymi, Niemcy w okresach niedoborów energii, gdy źródła odnawialne nie generują wystarczającej mocy. Z podobnych przyczyn co we Francji, zmniejszono także produkcję elektrowni gazowych w Wielkiej Brytanii.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo Baltica 2 wchodzi w fazę budowy na morzu
W minionych latach również elektrownie wodne, stanowiące istotny element systemu energetycznego między innymi w Hiszpanii i Szwajcarii, musiały redukować swoją produkcję z powodu zbyt niskiego poziomu wód. A w Polsce? U nas problemy z energią elektryczną nie występują; wręcz przeciwnie, mamy jej nadmiar, który wymaga spowolnienia.
Nie ma dnia, aby Polskie Sieci Elektroenergetyczne nie wprowadziły ograniczeń dla farm fotowoltaicznych. 29 czerwca, moc została zredukowana w różnym stopniu, od 280 do 993,4 MW, między godziną 11:00 a 17:00. Dzień wcześniej fotowoltaika doświadczyła redukcji już od 8:00 do 19:00, a w szczytowym momencie, między 12:00 a 13:00, wynosiła ona 2475 MW. Mimo to, notujemy nowe rekordy.
Po raz pierwszy w historii, źródła fotowoltaiczne w Polsce wygenerowały w ciągu jednego miesiąca ponad 3 TWh energii elektrycznej. Dokładnie w czerwcu, panele wyprodukowały 3089 GWh, co stanowi wzrost o 19,9 proc. w porównaniu z rokiem poprzednim. To pokryło 24,2 proc. całkowitej produkcji krajowej energetyki, co również jest historycznym rekordem.
HtmlCode
W ciągu roku moc fotowoltaiczna w systemie wzrosła w Polsce o 19,1 proc. — jak wynika z danych ARE. Rekordy generowane przez panele wynikają więc nie tyle ze słonecznej pogody, co z rozbudowy mocy.
Uzasadnieniem dla tych zjawisk są jednak wspomniane wcześniej redukcje mocy wprowadzane przez zarządcę rynku. Największa redukcja miała miejsce 20 czerwca, kiedy to w godzinach 15:00-16:00 PSE doprowadziły do zablokowania 3,6 GW mocy słonecznych, jednak najdłuższa blokada trwała 28 czerwca — od 8:00 do 19:00.
Z tego powodu między innymi, w tym roku nie padł historyczny rekord dzienny, ponieważ fotowoltaika przekroczyła 30 proc. udziału w systemie energetycznym tylko w dwa dni, w tym 30,5 proc. 23 maja. W ubiegłym roku, 15 czerwca, energia słoneczna stanowiła 30,7 proc.
Udział fotowoltaiki w Europie
Podobne ograniczenia nie wystąpiły w innych krajach, co sugeruje, że fotowoltaika w Polsce jest nadmiernie rozwinięta i w celu uniknięcia marnotrawstwa wyprodukowanej energii potrzebne są magazyny energii, lub produkcja wodoru. Na Łotwie, źródła fotowoltaiczne w czerwcu dostarczyły aż 53,3 proc. energii elektrycznej, a w Estonii 45,8 proc. Około jednej trzeciej energii elektrycznej wygenerowano w: Hiszpanii, Niemczech, Grecji, na Słowacji i Węgrzech.
HtmlCode
Polska znajduje się w grupie krajów, które w porównaniu z majem odnotowały jedynie niewielki wzrost udziału fotowoltaiki w systemie, pomimo teoretycznie idealnych warunków pogodowych.
Intensywne upały negatywnie wpływają na efektywność ogniw fotowoltaicznych. Gdy temperatura panelu fotowoltaicznego przekracza 25 st. C, jego wydajność spada. Nadmiar ciepła obniża efektywność panelu słonecznego o 0,485 punktu procentowego na każdy stopień Celsjusza wzrostu temperatury powyżej 25 st. C — informuje CED Greentech. Innymi słowy, przy temperaturze otoczenia wynoszącej 45 st. C, panele wygenerują o 9,7 proc. mniej prądu niż przy temperaturze 25 st. C.
Drugą kwestią są ograniczenia systemu, w którym muszą funkcjonować źródła wytwarzające energię po zachodzie słońca. Na Łotwie przekroczenie 50 proc. udziału fotowoltaiki było możliwe dzięki elektrowniom wodnym, które ustąpiły jej miejsca, generując w czerwcu 34,2 proc. energii w systemie, w porównaniu do 41,4 proc. w maju i 60,8 proc. w kwietniu. Elektrownie gazowe są tam uruchamiane praktycznie wyłącznie zimą, a elektrownie węglowe ani jądrowe nie funkcjonują wcale.
Kto robi miejsce fotowoltaice?
W Estonii, przestrzeń w systemie dla energetyki słonecznej stworzyły w naturalny sposób turbiny wiatrowe, zmniejszając swój udział do 18,3 proc. w czerwcu z 22,1 proc. w maju, oraz w sposób nienaturalny — elektrownie na olej napędowy, których udział spadł do 6,2 proc. z 14,9 proc. w maju.
W Polsce, energetyka oparta na OZE jest obecnie nadmiernie rozwinięta i wymaga ręcznych interwencji operatora systemu (PSE) w celu ograniczenia jej mocy. Wynika to częściowo z niewystarczającej elastyczności niektórych starszych bloków węglowych.
Pod koniec czerwca wyłączono dwa bloki o mocy 200 MW w Elektrowni Rybnik (PGE), a do sierpnia przestaną funkcjonować dwa ostatnie bloki 200 MW w Elektrowni Dolna Odra (PGE). Na jej miejscu zbudowano największą elektrownię gazową w Polsce i planowane są kolejne bloki przez PGE. Energetyka gazowa charakteryzuje się większą elastycznością, jednak obecnie jest droższa od węglowej. Z uwagi na konieczność “robienia miejsca” dla OZE, elektrownie gazowe nie utrzymują się wyłącznie ze sprzedaży prądu, ale otrzymują wynagrodzenie z rynku mocy, czyli są opłacane za gotowość. Jest to jeden z dodatkowych kosztów systemu związanych ze znacznym udziałem odnawialnych źródeł energii.
Autor: Jacek Frączyk, redaktor Business Insider Polska
Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Bądź na bieżąco! Obserwuj nas w Google.