Budynek mieszkalny zlokalizowany przy ulicy Chmielnej 130 został ujęty w ewidencji dóbr kultury. Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków, Marcin Dawidowicz, zaakcentował, że ten obiekt jest istotną pozostałością historycznej architektury zachodniej części ul. Chmielnej.
Kamienica Naftalego i Frajdy Nisenszalów przy ul. Chmielnej 130 została wybudowana pod koniec XIX wieku jako budowla z jednym dziedzińcem, z zamysłem udostępniania na wynajem lokali mieszkalnych o rozmaitym standardzie oraz przestrzeni komercyjnych. Obiekt ten wielokrotnie zmieniał właścicieli.
„Kamienica ilustruje prężny rozwój budownictwa mieszkaniowego w obszarze Woli na przełomie wieków XIX i XX, w tym przedsięwzięć budowlanych społeczności żydowskiej, która dominowała w tej części miasta” – wspomniał konserwator.
Podkreślił on, że o wartości historycznej tego obiektu świadczą również jego losy podczas II wojny światowej, gdy kamienica znajdowała się w strefie intensywnych starć o Dworzec Główny i Pocztowy, zarówno w czasie kampanii wrześniowej w 1939 roku, jak i w trakcie Powstania Warszawskiego.
Na początku sierpnia i września 1944 roku w okolicy kamienicy mieściła się placówka żołnierzy Powstania Warszawskiego, w tym oddziału „Chrobry II”, walczących o zajęcie i utrzymanie Dworca Pocztowego. Po roku 1945, mimo zamierzeń dotyczących rozbiórki, fragment północnej linii zabudowy zachodniej części ul. Chmielnej został zachowany.
„Kamienica znajdująca się przy ul. Chmielnej 130, wraz z sąsiadującymi budynkami o numerach 128 i 126, jest odzwierciedleniem historycznej architektury z przełomu XIX i XX wieku, ukazuje pierwotny charakter zabudowy ulicy, będąc tym samym ważnym świadectwem historycznego rozwoju przestrzennego Woli. Ze względu na relatywnie ograniczoną liczbę zachowanych przykładów XIX-wiecznej zabudowy mieszkalnej na obszarze dzielnicy Wola, kamienica przy ul. Chmielnej 130 stanowi cenny dokument historii i kultury materialnej tego okresu” – dodał Dawidowicz.
W postanowieniu MWKZ podkreślono także wysoką wartość artystyczną budynku, który pomimo dokonanych zmian, w tym usunięcia tynków z oryginalnymi dekoracjami elewacji oraz likwidacji oficyny poprzecznej, zachowuje czytelny układ z jednym dziedzińcem, formę, opracowanie i koncepcję architektoniczną. Kamienica przy ul. Chmielnej 130 została wzniesiona dla przedstawicieli zamożnej burżuazji.
Wpisana do rejestru kamienica została wzniesiona w stylu secesyjnym. Posiadała imponującą fasadę z bogactwem zdobień, z których po okresie PRL pozostała jedynie surowa ściana. Obecnie kamienica jest opuszczona i oczekuje na renowację. (PAP)
mas/ dki/