Serbia prowadzi dywersyfikację źródeł zaopatrzenia w energię, starając się zredukować import z Rosji, i rozpoczęła już negocjacje dotyczące nabycia gazu ziemnego za pośrednictwem unijnego instrumentu – oznajmił serbski prezydent Aleksandar Vuczić w rozmowie z agencją Reutera.
„W dalszym ciągu będziemy pozyskiwać znaczące ilości rosyjskiego gazu, lecz w coraz większym stopniu będziemy go kupować od podmiotów europejskich” – oznajmił Vuczić. Dodał także, iż Serbia zamierza zagwarantować sobie 500 milionów metrów sześciennych gazu rocznie, co stanowi około jednej piątej jej całkowitego popytu, w ramach wspólnej inicjatywy unijnej dotyczącej nabywania gazu, do której przystąpiła w ubiegłym roku.
Serbia już w obecnej chwili nabywa gaz z Azerbejdżanu poprzez terytorium Bułgarii, a budowa rurociągu gazowego do Macedonii Północnej, który umożliwiłby państwu dostęp do skroplonego gazu ziemnego z Grecji, ma rozpocząć się w bieżącym roku – podkreślił serbski przywódca.
Oczekuje się, iż rurociąg naftowy łączący Serbię z sąsiednią Rumunią zostanie sfinalizowany w roku 2027.
„To gruntowna dywersyfikacja” – skonkludował Vuczić.
Serbia jest jednym z nielicznych europejskich odbiorców rosyjskiego gazu ziemnego. Ponad 80% dostaw tego surowca pochodzi właśnie z Rosji. Belgradowi nie udało się w minionym roku podpisać nowego długoterminowego kontraktu z rosyjskim Gazpromem, a krótkoterminowa umowa zawarta w grudniu traci ważność 31 marca.
W styczniu 2025 roku USA umieściły serbski koncern energetyczny NIS na listę objętą sankcjami, w celu – jak ogłoszono – zapobieżenia finansowaniu wojny w Ukrainie środkami pochodzącymi od rosyjskich korporacji naftowych i gazowych. Większościowy pakiet akcji w NIS należy do Rosji, co spowodowało, iż koncern znalazł się na liście sankcyjnej USA. Administracja USA domaga się wycofania rosyjskich jednostek z NIS.
W styczniu bieżącego roku węgierski koncern MOL oraz rosyjski Gazprom Nieft uzgodniły bazowe warunki umowy sprzedaży NIS.
Od 2008 roku większościowymi akcjonariuszami w NIS są Gazprom i Gazprom Nieft, naftowa firma Gazpromu, który posiada około 96% jej akcji. Gazprom Nieft posiadał wówczas 50% udziałów w NIS, państwo serbskie – 29,87%, a Gazprom – 6,15%. Pozostałe udziały należały do obywateli, obecnych i byłych pracowników oraz innych mniejszościowych akcjonariuszy.
Pomimo, że struktura własnościowa NIS była w ostatnim okresie parokrotnie modyfikowana, koncern w dalszym ciągu pozostaje w przeważającej mierze w posiadaniu rosyjskich przedsiębiorstw. Gazprom wycofał się z NIS we wrześniu 2025 r., a jego akcje przejęła inna zarządzana przez niego firma: spółka Intelligence z Petersburga – wynika z danych Giełdy Papierów Wartościowych w Belgradzie.
Jakub Bawołek (PAP)
jbw/ sp/