Od początku stycznia 2025 roku do 9 kwietnia 2026 roku, Inspekcja Pracy zrealizowała 1364 inspekcje w strukturach handlowych. Nieprawidłowości stwierdzono w 1189 spośród nich – oznajmiła w środę w parlamencie Ewa Skierska z PIP. Dodała, iż inspektorzy pracy zidentyfikowali 182 przewinienia wbrew prawom pracowniczym.
Podkomisja stała ds. rynku pracy zebrała się w środę, aby zaznajomić się z informacjami Głównego Inspektora Pracy na temat rezultatów kontroli przestrzegania praw pracowniczych w ogólnopolskich strukturach handlowych.
„W tej prezentacji przedstawiamy efekty nadzoru konkretnych sieci handlowych, które prowadzą sprzedaż asortymentu mieszanego, o najdłuższym stażu na polskim rynku oraz najczęściej wybieranych sklepach dyskontowych i bazujących na polskim kapitale” – powiedziała szefowa działu prawnego w Głównym Inspektoracie Pracy, Ewa Skierska.
Oświadczyła, że od początku stycznia 2025 r. do 9 kwietnia 2026 r. kontrolerzy pracy zrealizowali 1364 inspekcje. Uchybienia zaistniały w 1189 z nich. Zostało wydanych przeszło 5570 decyzji tyczących się bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym 85 decyzji ustnych. Dodatkowo skierowano 73 wnioski oraz wydano 48 nakazów w sprawie wyeliminowania niedociągnięć.
Oznajmiła również, iż kontrolerzy pracy odkryli podczas kontroli 182 naruszenia w stosunku do praw pracownika. Na 26 osób nałożono kary grzywny w formie mandatów karnych na łączną sumę 31 tys. zł. Przekazano też 8 wniosków do sądu o ukaranie. W stosunku do 13 osób ograniczono się do zastosowania środków o charakterze edukacyjnym.
Skierska zaakcentowała, że ujawnione podczas audytu nieprawidłowości odnosiły się w głównej mierze do technicznego bezpieczeństwa pracy. Najwięcej wśród nich, magazynowania i składowania towarów zebranych w sklepach, jak również niezabezpieczenia przejezdnych, o szerokości zgodnej z regulacjami przejść do stanowisk pracy, dróg komunikacyjnych i ewakuacyjnych na obszarze hali sprzedaży, strefy magazynowej i socjalnej. Zostały udokumentowane m.in. przypadki przechowywania towarów w miejscach do tego nieprzeznaczonych, bezpośrednio na paletach postawionych na hali sprzedażowej, poza przestrzenią magazynową. Występowały one zwykle w mniejszych sklepach.
Zasygnalizowała również, że sporadycznie stwierdzano naruszenia regulacji prawnej ochrony pracy. Nieprawidłowość w aspekcie sporządzania harmonogramów czasu pracy lub przekazywania ich pracownikom z uprzedzeniem krótszym niż tygodniowy, została wykryta w 2,7 proc. audytów. Zaś niepoprawne prowadzenie rejestru czasu pracy, odnotowano w 2,3 proc. audytów. Nieudzielenie urlopu wypoczynkowego w roku, w którym pracownik nabył do niego uprawnienie, wykazano z kolei w 1,5 proc. audytów.
W zakresie naruszeń dotyczących pracy w niedziele i święta oraz niektóre inne dni, skontrolowano 673 sklepy, a nieprawidłowości zidentyfikowano w 1,3 proc.
Kontrolerzy pracy poddali również kontroli 99 obcokrajowców, w odniesieniu do legalności zatrudnienia, nie rejestrując przypadków nielegalnego powierzenia pracy.
Przedstawicielka PIP zakomunikowała również, iż w omawianym okresie zaewidencjonowano 705 skarg na ogólnopolskie sieci handlowe. Dotyczyły one zarówno BHP, jak i prawnej ochrony pracy. Ponad 48 proc. spośród nich oceniono jako nieuzasadnione, a 1/4 jako zasadne. W pozostałych sytuacjach, powiedziała, że dowody nie pozwoliły na dokonanie oceny słuszności zgłoszonych problemów. Zaakcentowała również, iż spośród przekazanych zażaleń, 30 dotyczyło nazbyt niskich temperatur w sklepach jednej sieci, z czego w 11 wypadkach zasadność zażaleń została potwierdzona.
Skierska zakomunikowała także, iż w 2025 r. i na początku 2026 r. realizowano działania kontrolne ukierunkowane na konkretne sieci handlowe, przede wszystkim w zakresie organizacji czasu pracy, magazynowania i składowania oraz temperatur panujących w sklepach.
– W ramach akcji przeprowadzonej w sieci, której dotyczyły zgłoszone skargi na zbyt niskie temperatury, zrealizowano 461 kontroli. W efekcie kontroli, prócz decyzji regulującej inne zagadnienia, wydano 136 decyzji dotyczących zbyt niskiej temperatury w pomieszczeniach pracy, 24 decyzje dotyczące niezabezpieczenia stanowisk pracy kasowych przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz, 7 decyzji dotyczących niezapewnienia ogrzewania w pomieszczeniach higieniczno-sanitarnych, 6 decyzji dotyczących niezapewnienia pracownikom odzieży zabezpieczającej przed chłodem – oznajmiła.
Przewodnicząca „Solidarności” w jednej z sieci handlowych, Gabriela Kaim, podczas konwersacji podkreśliła, że mandaty nakładane na pracodawców sieci handlowych są bardzo niewielkie. – Pracodawcy szydzą z nas – powiedziała.
Zaś Karol Tyszka z Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji zaznaczył, że wszystkie nieprawidłowości powinny być tępione i karane. – Jednakże należy także zachować proporcje i nazywać rzeczy po imieniu, identyfikować tych, którzy tych zasad nie przestrzegają, tych, którzy narażają zdrowie, np. pracowników indywidualnie, a nie wrzucać tego do jednego worka – podkreślił.
Z dniem 8 lipca wejdzie w życie nowelizacja Państwowej Inspekcji Pracy, a wraz z nią m.in. przepisy przyznające inspekcji prawo do przekształcenia pozornych umów cywilnoprawnych i B2B w umowy o pracę. Podwyższona zostanie także najwyższa kwota grzywny, jaką PIP ma prawo nałożyć w procesie mandatowym z 2 tys. do 5 tys. zł, a w przypadku kolejnego naruszenia z 5 tys. do 10 tys. zł. (PAP)
kblu/ kj/