Polskie przedsiębiorstwa doświadczają nagłego przyrostu absencji chorobowej związanej z kondycją psychiczną oraz nasilającego się zjawiska dystansowania się od obowiązków zawodowych, donosi Radio Zet. Najnowsze opracowanie Antal oraz dane z ZUS ukazują, że syndrom wypalenia zawodowego urasta do rangi jednego z kluczowych problemów na rynku pracy, a zatrudnieni często nie odnotowują polepszenia nawet po zmianie posady.
Permanentny stres, wyczerpanie oraz brak motywacji do pracy coraz silniej oddziałują na formę psychiczną pracowników. Z analizy Antal, na którą odwołuje się Radio Zet, wynika, że aż 43 proc. ekspertów i kadry kierowniczej odczuło w minionym roku pogorszenie stanu umysłu, a jedynie 18 proc. ankietowanych zauważyło poprawę.
Wśród powszechnych przyczyn wyczerpania zawodowego przeważają symptomy powiązane z obciążeniem i uczuciami. Zatrudnieni najczęściej wskazują permanentne znużenie i brak sił (59 proc.), emocjonalną rezerwę wobec pracy (49 proc.) oraz negatywne odczucia (46 proc.). Każdy z tych aspektów wpływa na codzienne funkcjonowanie i może skutkować długotrwałymi absencjami w pracy, a jak przedstawiają dane, problem nie dotyczy przypadków jednostkowych, lecz liczniejszej grupy zatrudnionych.
Dane statystyczne ZUS potwierdzają rozmiar zjawiska
Z informacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że w 2025 roku wystawiono aż 1,8 mln zaświadczeń lekarskich związanych z problemami ze zdrowiem psychicznym. Implikuje to wzrost o ponad 51 proc. w porównaniu do 2019 roku, co obrazuje, jak gwałtownie wzrasta skala zjawiska. Równocześnie liczba dni absencji w pracy zwiększyła się o blisko 69 proc., osiągając poziom 34,1 mln dni.
Najczęstsze powody absencji chorobowej powiązanej ze zdrowiem psychicznym zawierają dotkliwy stres i zaburzenia adaptacyjne (37 proc.), zaburzenia lękowe (19 proc.) oraz stany depresyjne (17 proc.). Wzrost tyczy się także absencji wynikających z wyczerpania zawodowego i trudności osobistych – 39 proc., wyższa jest również liczba dokumentów wystawianych z tych przyczyn. Specjaliści zwracają uwagę, że jedną z oznak permanentnego stresu są problemy ze snem, które manifestują się coraz częściej.
Kryzysy psychiczne przestają być tematem wstydliwym
Zdaniem ekspertki Antal Karoliny Korzeniowskiej wzrastająca ilość zwolnień lekarskich wynika z większej świadomości pracowników. Coraz więcej osób korzysta ze wsparcia i inwestuje w swoje dobre samopoczucie, co rzutuje na gotowość do raportowania problemów. Kondycja psychiczna przestaje być tematem tabu, a pracownicy częściej sięgają po pomoc specjalistów, co wpływa na ilość diagnoz oraz wydawanych zaświadczeń.
Raport Antal obrazuje również silny związek pomiędzy kondycją psychiczną a oceną sytuacji zawodowej. Osoby w dobrym stanie umysłu częściej pozytywnie oceniają swoją pracę (54 proc.), podczas gdy pracownicy w gorszej kondycji psychicznej częściej wyrażają się o niej negatywnie (62 proc.). Czynniki emocjonalne coraz częściej przesądzają o zmianie zatrudnienia, co potwierdzają deklaracje respondentów. Wśród motywów rezygnacji z pracy najczęściej wskazywano niewłaściwe zarządzanie (42 proc.), złą atmosferę (39 proc.) oraz stres i bariery komunikacyjne (30 proc.).
Ciche odchodzenie z pracy nasila się
Antal podkreśla, że narasta fenomen cichego odchodzenia z pracy, innymi słowy emocjonalnego wycofywania się z obowiązków zawodowych przy formalnym pozostawaniu w strukturach organizacji. Pracownik realizuje zadania, lecz nie angażuje się w dodatkowe przedsięwzięcia ani rozwój, co stanowi reakcję na obciążenie widoczną w wielu przedsiębiorstwach. Zmiana pracy może poprawić samopoczucie, co potwierdza 42 proc. ankietowanych, jednak 23 proc. pracowników nie dostrzega poprawy nawet po zmianie pracodawcy.
Eksperci dowodzą, że pracodawcy mają realny wpływ na zdrowie psychiczne pracowników. Wprowadzenie przewidywalności zatrudnienia oraz przejrzystych ścieżek rozwoju może polepszyć poczucie stabilności, istotne są także mechanizmy wspomagające radzenie sobie ze stresem oraz oprawa komunikacji i jakość kierowania.
Oprac. AD