Około 75% polskich warsztatów – to jest blisko 18 tysięcy placówek – bez powodzenia próbuje znaleźć wykwalifikowanych pracowników, a zasadniczą przeszkodą jest niewielka liczba młodych ludzi, którzy decydują się na karierę mechanika. Temu ma zaradzić konkurs dla uczniów szkół zawodowych o nazwie „Wyścig talentów”.
Według danych Związku Dystrybutorów i Producentów Części Motoryzacyjnych (SDCM) w ciągu ostatnich pięciu lat europejska branża motoryzacyjna zlikwidowała 118 tysięcy wakatów, tworząc jedynie 55 tysięcy nowych miejsc pracy. Zmniejszenie zatrudnienia w coraz większym stopniu oddziałuje również na firmy funkcjonujące w Polsce. Równocześnie 75% polskich warsztatów – to jest blisko 18 tysięcy firm – bez rezultatu wypatruje wykwalifikowanych specjalistów.
Cel: Zmienić postrzeganie pracy w warsztacie
– Powodem deficytu kompetentnych mechaników, mechatroników, elektryków oraz elektroników samochodowych jest niewielkie zainteresowanie młodych osób łączeniem przyszłości zawodowej z sektorem warsztatowym. Zawody „Wyścig talentów” dedykowany jest uczniom szkół technicznych i zawodowych, a jego nadrzędnym celem jest przełamanie negatywnego wizerunku profesji mechanika – ukazanie, że praca w warsztacie może dawać satysfakcję, rozwijać, zapewniać stabilność i być atrakcyjna pod względem finansowym – wspomniał dla PAP organizator konkursu Alfred Franke z firmy badawczej MotoFocus, honorowy prezes SDCM.
Patronat merytoryczny nad konkursem objęły krajowe uczelnie techniczne oraz przedsiębiorstwa motoryzacyjne, a partnerami strategicznymi są przedsiębiorstwa Petronas i Bridgestone.
– W konkursie uczestniczą zarówno pracownicy naukowi czołowych politechnik, jak i eksperci z firm motoryzacyjnych, którzy zapewniają najnowsze technologie dla branży. To gwarantuje wysoki poziom merytoryczny konkursu. Zadania opracowane dla uczestników – zarówno teoretyczne, jak i praktyczne – są ściśle powiązane z codzienną pracą w warsztatach samochodowych, które w coraz szerszym zakresie zajmują się zaawansowanymi układami mechatronicznymi i elektronicznymi. Ich obsługa wymaga nie tylko właściwego wyposażenia, lecz także wysokich kwalifikacji – podkreślił Franke.
Wsparcie politechnik i nowoczesna diagnostyka
Zdaniem wykładowców polskich politechnik zwiększenie napływu młodych ludzi do zawodu wymaga natychmiastowych działań edukacyjnych.
– Warsztaty zmagają się z potrzebą obsługi coraz bardziej skomplikowanych pod względem technicznym pojazdów. Również obecne oprzyrządowanie diagnostyczne jest coraz bardziej zaawansowane i oparte na informatyce, co jednak nie zwalnia młodych adeptów z obowiązku przyswojenia wiedzy dotyczącej także tradycyjnych aspektów budowy pojazdów, np. z obszaru elektrotechniki. Nawet najbardziej zaawansowane analizatory diagnostyczne są tylko narzędziami i aby efektywnie z nich korzystać, trzeba mieć wiedzę teoretyczną i praktyczną oraz doświadczenie w jej zastosowaniu. Same szkoły nie zagwarantują jednak swoim uczniom dostępu do najnowocześniejszego sprzętu serwisowego i wiedzy o procedurach, w których są wykorzystywane. Tu mogą pomóc firmy i tak właśnie się dzieje. Konkurs „Wyścig Talentów” dobrze wpisuje się w te działania – zaznaczył profesor Politechniki Poznańskiej dr hab. inż. Grzegorz Ślaski.
Kluczowe kompetencje interpersonalne
Ekspert zwrócił uwagę na to, że obok specjalistycznej wiedzy technicznej, w pracy w warsztacie ważne są również umiejętności interpersonalne. Pozwalają one sprawniej organizować pracę i efektywniej wykorzystywać czas, a w konsekwencji lepiej wykorzystywać potencjał warsztatu. Z kolei całościowe, profesjonalne podejście do obsługi klienta, w tym stosowna komunikacja, pomaga budować renomę firmy, co również ma wpływ na poziom jego przychodów.
Nie chodzi już tylko o naprawy mechaniczne, ale o wszechstronne podejście do obsługi klienta i rozszerzanie zakresu oferowanych usług – objaśnia prof. Politechniki Śląskiej dr hab. inż. Anna Timofiejczuk – Niezwykle ważna staje się zdolność komunikacji z klientem, zarządzanie czasem pracy, organizacja procesów. Połączenie kompetencji technicznych z umiejętnościami interpersonalnymi tworzy prawdziwie wartościowych specjalistów, dlatego podczas przygotowywania zadań konkursowych uwzględniliśmy również ten aspekt – dodała.
W pierwszej, ubiegłorocznej odsłonie konkursu „Wyścig Talentów" wzięło udział ponad 7500 uczniów, spośród których 160 najlepszych zakwalifikowało się do finału. Konkurs korzysta z platformy internetowej z bazą ponad 3,7 tys. pytań technicznych, przygotowanych przez 80 ekspertów, a także kompendium wiedzy, których pytania dotyczą.
– To wiedza techniczna, której nie można znaleźć w szkolnych podręcznikach. Postęp technologiczny jest tak szybki, że samo szkolnictwo nie jest w stanie za nim nadążyć, dlatego tak istotna jest współpraca szkół z sektorem motoryzacyjnym – stwierdził profesor Politechniki Lubelskiej dr hab. inż. Jacek Czarnigowski.
Wyzwania elektromobilności i nagrody
Dr inż. Maria Skrętowicz z Politechniki Wrocławskiej zwróciła z kolei uwagę na znaczenie edukacji warsztatowej w kontekście zmian technologicznych, związanych z elektryfikacją transportu samochodowego.
– Do niedawna pojazdy elektryczne trafiały do niezależnych warsztatów bardzo sporadycznie. To jednak będzie się zmieniać, gdyż rośnie sprzedaż tych pojazdów zarówno na rynku pierwotnym, jak i pojawia się prywatny import aut używanych. Obsługa tych samochodów wymaga właściwych uprawnień i wiedzy również ze względu na bezpieczeństwo – zaakcentowała.
Druga edycja konkursu „Wyścig Talentów" obejmuje cały rok szkolny 2025/2026. Eliminacje odbywają się online. Finał zostanie rozegrany stacjonarnie w największych miastach Polski w ostatnim tygodniu maja 2026 roku, a ukoronowaniem rywalizacji będzie uroczysta Gala Finałowa, która odbędzie się w czerwcu br.
Oprócz nagród indywidualnych dla najlepszych uczestników i ich nauczycieli, organizatorzy zaplanowali również nagrody dla szkół, których uczniowie najliczniej przejdą do finału. Placówki dostaną specjalne wózki narzędziowe z profesjonalnym wyposażeniem warsztatowym, które pomogą uczniom w praktycznej nauce zawodu. (PAP)
gkc/ malk/