Sesje Elixir. Kiedy otrzymam przelew?

Jako że pieniądze wysyłane z naszych rachunków bankowych docierają do odbiorcy raz tego samego dnia, a innym razem trwa to znacznie dłużej, warto zaznajomić się z przyczynami takich opóźnień w transferach. Aby ich unikać, należy wiedzieć, kiedy w naszym banku zamykane są sesje Elixir oraz z jakim marginesem czasowym bank odbiorcy księguje otrzymane przelewy.

Przeczytaj także

Święta w finansach. Kiedy zlecić przelew, żeby dotarł na czas?

Elixir – pod tą tajemniczą nazwą kryje się system służący do obsługi detalicznych rozliczeń międzybankowych w Polsce. Jest on nieprzerwanie od 1994 roku utrzymywany przez Krajową Izbę Rozliczeniową S.A. Jednakże banki nie muszą stosować się ściśle do harmonogramu ustalonego przez izbę rozliczeniową. Mają one możliwość samodzielnego ustalania godzin przyjmowania zleceń płatniczych, a także modyfikowania terminów księgowania wpływających płatności.

Kiedy nastąpi mój przelew? Bankowe sesje Elixir

Tylko nieliczne banki ściśle przestrzegają harmonogramu Krajowej Izby Rozliczeniowej. W większości przypadków czas na złożenie zlecenia jest krótszy (wejście jest zamykane wcześniej niż w KIR), a sesja Elixir przychodząca jest księgowana z pewnym opóźnieniem. Jednym z powodów takiego stanu rzeczy jest prawdopodobnie cennik systemu Elixir – banki płacą mniej za zlecenia złożone wcześniej niż za te składane tuż przed sesją. Wcześniejsze zamknięcie okna przyjmowania zleceń pozwala również na lepsze zarządzanie płynnością finansową banku i przygotowanie się do konieczności zapewnienia środków na realizację płatności.

Zobacz także

Obligacje Skarbowe zamiast lokaty? Przeczytaj jak zrobić pierwszy krok w bezpiecznych inwestycjach

Sesje Elixir „od kuchni”

System rozliczeń międzybankowych działa na podobnej zasadzie co internet, jednak jest dostępny wyłącznie dla wybranych uczestników. Za jego pośrednictwem banki wymieniają się elektronicznymi komunikatami, które zawierają między innymi dane dotyczące zleceń przelewu, zleceń zapłaty oraz płatności na rzecz urzędów skarbowych. Jednak w przeciwieństwie do np. e-maili, gdzie przedmiotem wymiany jest wyłącznie informacja, tutaj musi również przemieszczać się pieniądz.

Trzykrotnie w ciągu doby, w dni robocze, izba rozliczeniowa podsumowuje płatności przychodzące i wychodzące z każdego z banków oraz ustala tak zwaną pozycję netto każdego z uczestników. Jest to kwota, którą bank powinien przekazać (jeśli suma płatności wychodzących przewyższa przychodzące) lub otrzymać (w sytuacji odwrotnej) od pozostałych banków.

Kolejnym etapem jest rozrachunek. Banki wzajemnie przekazują sobie środki pieniężne, korzystając z rachunków prowadzonych w Narodowym Banku Polskim. Sesja rozliczeniowa stanowi fundament funkcjonowania systemów rozliczeń międzybankowych, które wykorzystują schemat wielostronnej kompensaty zobowiązań (czyli wyliczania pozycji netto). Dzięki takiemu podejściu do rozliczeń banki nie potrzebują utrzymywać dużych rezerw płynności, a sam proces rozrachunku jest znacznie uproszczony w porównaniu do sytuacji, gdyby każdy bank musiał rozliczać się indywidualnie z każdym innym bankiem.

Trzy razy na dobę – sesje Elixir

Dla klientów indywidualnych zarządzanie płynnością bankową nie jest kwestią priorytetową. Jednak fakt, że system nie działa w czasie rzeczywistym, a opiera się na sesjach rozliczeniowych, powoduje spowolnienie transferu środków pieniężnych. Bankowy „krwiobieg” zamiera również w weekendy oraz dni ustawowo wolne od pracy, co szczególnie dotkliwie odczuwa na przykład handel elektroniczny, który funkcjonuje non-stop, bez ograniczeń czasowych. Krajowa Izba Rozliczeniowa ustaliła sztywny harmonogram trzech sesji – wyjątek stanowi ostatni dzień roboczy w roku, kiedy sesja wieczorna nie odbywa się.

Gdyby banki, przetwarzając zlecenia klientów dotyczące przelewów, kierowały się powyższym harmonogramem, przewidzenie momentu zaksięgowania pieniędzy na koncie odbiorcy nie stanowiłoby problemu. Załóżmy, że o godzinie 10:15 zlecamy w swoim banku przelew. Zostanie on obsłużony w ramach drugiej sesji Elixir, o godzinie 13:30. Do banku odbiorcy trafi o 15:00. Wszystkie zlecenia złożone do godziny 16:00 byłyby realizowane w tym samym dniu, a środki trafiałyby do adresata najpóźniej o 17:30. Po godzinie 16:00 zlecony przelew czekałby na kolejny dzień roboczy, a na koncie adresata znalazłby się o godzinie 11:00.

Nie spóźnij się z płatnościami

Różnice w podejściu do terminów realizacji zleconych przelewów mogą okazać się kłopotliwe, gdy w ostatniej chwili opłacamy rachunek lub ratę kredytu. Analiza terminów sesji rozliczeniowych pomoże nam oszacować, czy pieniądze dotrą do odbiorcy na czas. Czasem jednak zegar jest nieubłagany – jest już za późno, a system Elixir zakończył swoją pracę. Na szczęście na polskim rynku istnieją alternatywne rozwiązania, takie jak BlueCash, Express Elixir czy SORBNET.