Startuje rekrutacja na szkolenia dla baców i juhasów w regionie Małopolski. Coraz więcej dam wyraża zainteresowanie tą tradycyjną profesją, która umożliwia zdobycie urzędowych uprawnień i praktycznych umiejętności w zakresie pasienia owiec oraz wytwarzania lokalnych serów.
Aktualnie w Polsce jest 12 baców z tytułem mistrzowskim, w tym dwie przedstawicielki płci żeńskiej, 163 baców czeladników, w tym siedem dam, jeden mistrz juhaski oraz 91 juhasów-czeladników, w tym 11 kobiet.
Aplikacje będą przyjmowane od 16 do 27 lutego. Kursy organizowane są przez Małopolskie Centrum Kształcenia Zawodowego przy Małopolskiej Szkole Gościnności w Myślenicach nieprzerwanie od 2017 r. Przygotowano 40 dostępnych miejsc, a przydział do poszczególnych stopni – bacy mistrza, bacy czeladnika i juhasa czeladnika – będzie uzależniony od ilości zgłoszeń.
– Zainteresowanie jest bardzo wysokie, dzwonią do nas osoby z całej Polski. Wśród nich są zarówno osoby kontynuujące rodzinne dziedzictwo, jak i ci spoza sektora, którzy chcieliby zamienić pracę biurową na górskie pastwiska – powiedziała dla PAP Sabina Cygan, koordynatorka projektu. – To jednak nie jest kurs dla początkujących, wymagane jest przynajmniej trzyletnie doświadczenie w profesji juhasa lub bacy. Szkolenia rozwijają kompetencje, a nie uczą wszystkiego od podstaw.
Zajęcia teoretyczne odbywać się będą w systemie weekendowym w Zespole Szkół Centrum Kształcenia Rolniczego w Nowym Targu. Kurs dla baców zawiera wykłady oraz praktyczne zajęcia w wybranej bacówce. Kandydaci na juhasów odbędą 150-godzinny staż w kilku bacówkach na obszarze Podhala i w jego okolicy od 1 czerwca do 31 sierpnia. Będą uczyć się między innymi dbałości o stado, pozyskiwania mleka od owiec oraz wytwarzania oscypków. – To wymagająca, fizyczna praca, a najtrudniejszym aspektem bywa wyczerpanie – zaznacza koordynatorka.
Przeważająca większość uczestników to mężczyźni, jednakże rok 2025 ukazał, iż kobiety coraz częściej przystępują do szkoleń. W minionym roku egzamin zdało siedem kobiet, w tym jedna uzyskała tytuł bacy mistrza.
Szkolenia są darmowe i finansowane z budżetu Województwa Małopolskiego. Zakończone są państwowym egzaminem, przeprowadzanym przez Izbę Rzemieślniczą w Katowicach. Egzaminy składają się z części praktycznej – samodzielnego wykonania zadań – a także teoretycznej – pisemnej i ustnej, zawierającej m.in. regulaminy BHP, kodeks pracy, księgowość zawodową, technologię, materiałoznawstwo i budowę maszyn.
Zawody bacy oraz juhasa zostały włączone na ministerialną listę zawodów w roku 2010. Bacowanie, inaczej praktyka kulturowego wypasu owiec, figuruje natomiast na Krajowej Liście Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego od roku 2022.(PAP)
szb/ malk/