Zakończenie pracy w dniach upałów – resort rodziny i pracy wraca do projektu regulacji chroniących bezpieczeństwo zatrudnionych. Zgodnie z nim, wprowadzona ma zostać granica temperatur, po przekroczeniu której praca będzie musiała być zawieszona lub ograniczona. Pilną sprawą zajmie się dziś podczas dodatkowego, nadzwyczajnego posiedzenia Stały Komitet Rady Ministrów. Kiedy nowe zasady mogą zacząć obowiązywać?
Fala upałów spowodowała, że rząd wznowił prace nad projektem rozporządzenia przygotowanym przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, dotyczącym ochrony zatrudnionych w warunkach podwyższonej temperatury. Projekt przewiduje wprowadzenie regulacji, zgodnie z którymi pracodawcy będą zobligowani do ochrony pracowników przed gorącem poprzez obniżanie temperatury lub zaprzestawanie pracy przy nadmiernie wysokich temperaturach.
Przepisy te zostały odłożone na bok rok temu, jednak obecnie resort rodziny i pracy zabiega o przyspieszenie prac nad nimi. Szefowa resortu, Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, zwróciła się do przewodniczącego Stałego Komitetu Rady Ministrów Macieja Berka z prośbą o jak najszybsze przetworzenie projektu. Stały Komitet zdecydował się zająć propozycją nowych regulacji już dzisiaj.
– Ustawodawstwo musi nadążać za zachodzącymi zmianami, w tym klimatycznymi. Dotyczy to również regulacji dotyczących miejsc pracy. Potrzebujemy przepisów, które kompleksowo zabezpieczą pracowników przed negatywnymi skutkami wysokich temperatur. Praca musi być bezpieczna, a zdrowie i życie zatrudnionych chronione – podkreśliła Dziemianowicz-Bąk.
Ustalona zostanie maksymalna temperatura pracy
Projekt rozporządzenia zakłada między innymi wprowadzenie maksymalnych limitów temperatury, przy których wykonywanie pewnych rodzajów prac będzie czasowo wstrzymywane. Pracodawca będzie zobowiązany do tymczasowego zaprzestania wykonywania pracy w zakładzie, jeśli temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35 stopni Celsjusza, a w przypadku pracy na otwartej przestrzeni – 32 stopnie Celsjusza.
W przypadku gdy obniżenie temperatury w miejscu pracy okaże się niemożliwe, pracodawca we współpracy z organizacjami pracowniczymi ustali środki zaradcze ograniczające nadmierne obciążenie cieplne pracownika.
Natomiast jeśli temperatura wzrośnie powyżej 28 stopni Celsjusza w pomieszczeniach (lub 25 stopni Celsjusza na zewnątrz przy wysiłku fizycznym), pracodawca będzie musiał zapewnić ochłodę, instalując na przykład klimatyzację lub żaluzje. Co w sytuacji, gdy będzie to niewykonalne? Wtedy powinien wprowadzić dodatkowe przerwy, a nawet skrócić czas pracy.
Jakie obowiązki spoczywają obecnie na pracodawcach?
Należy przypomnieć, że obecnie w prawie nie zdefiniowano maksymalnej temperatury pracy. Zgodnie z obowiązującymi przepisami kodeksu pracy, w sytuacji gdy warunki pracy nie są zgodne z normami bezpieczeństwa i higieny pracy i stanowią bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym osobom, pracownik ma prawo wstrzymać się od wykonywania pracy, natychmiast informując o tym przełożonego.
Niekorzystny wpływ pracy związanej z upałami jest obecnie łagodzony między innymi poprzez zapewnienie odpowiedniej wentylacji i klimatyzacji pomieszczeń. Jeśli pracodawca stosuje te rozwiązania, jest zwolniony z obowiązku zapewnienia napojów pracownikom wykonującym pracę w zamkniętych pomieszczeniach – pod warunkiem, że temperatura w takich pomieszczeniach nie przekracza 28 stopni Celsjusza.
Kiedy istnieje obowiązek dostarczenia napojów?
W przypadku gdy w pomieszczeniu panuje wyższa temperatura, pracodawca jest zobowiązany do zapewnienia pracownikom napojów. Nie ma w tym przypadku znaczenia, czy stanowisko pracy jest wyposażone w klimatyzację, czy też nie.
Pracownikom, którzy wykonują swoje obowiązki na otwartej przestrzeni, pracodawca musi zapewnić napoje, gdy temperatura przekracza 25 stopni Celsjusza. Zarówno w przypadku pracy w pomieszczeniu, jak i na otwartej przestrzeni, napoje powinny być dostępne dla pracowników przez cały okres zmiany roboczej.
Kiedy nowe regulacje mogą wejść w życie?
Zgodnie z ostatnią wersją rozporządzenia, nowe przepisy zaczną obowiązywać 1 stycznia 2027 roku.
Przypomnijmy, że szefowa MRPiPS zwróciła się do Głównego Inspektora Pracy z prośbą o zintensyfikowanie kontroli w okresie upałów. Ich celem jest weryfikacja, czy pracodawcy wywiązują się z obowiązków związanych z ochroną pracowników przed skutkami wysokich temperatur. Państwowa Inspekcja Pracy uruchomiła dedykowaną infolinię. Pod numerem +22 626-43-67 od poniedziałku do piątku w godzinach 9:00-15:00 można zgłaszać przypadki występowania nadmiernych temperatur w miejscu pracy.