20% kobiet oznajmiło, iż spotkała je dyskryminacja w pracy ze względu na płeć; 47% nie odnotowało takich przypadków – wynika z analizy PIE.
Większość respondentek (66%), uważa, że kobiety są traktowane mniej sprawiedliwie na rynku pracy od mężczyzn, w sprawach dotyczących zatrudnienia, płac lub progresu zawodowego – wynika ze studium PIE. Jednocześnie 14% badanych uznało, że panuje równe traktowanie, a 4% – że to mężczyźni podlegają systemowej dyskryminacji.
Wśród panów najczęstszą opinią było przeświadczenie, że kobiety i mężczyźni są traktowani na równi (35%). Z kolei 24% respondentów uważa, że kobiety są systemowo dyskryminowane. Zaś 16% mężczyzn jest zdania, że to mężczyźni są traktowani mniej sprawiedliwie.
Incydenty dyskryminacyjne zgłosiło 20% kobiet, a odczucie niesprawiedliwego traktowania w pracy miało 38% pań. Natomiast 47% zadeklarowało brak takich incydentów. Z badania wynika, że u matek odczucie niesprawiedliwości w pracy jest silniejsze. 47% kobiet z dziećmi oświadczyło, że doświadczyło niesprawiedliwego traktowania, podczas gdy 37% stwierdziło, że nie spotkało się z takim zjawiskiem.
PIE
Zgodnie z danymi PIE, 75% mężczyzn oraz 66% kobiet twierdzi, że koledzy i koleżanki na zbliżonych stanowiskach zarabiają identycznie. Równocześnie 21% mężczyzn i 33% kobiet uważa, że na tych samych posadach więcej zarabiają mężczyźni.
Z badania wynika, że kobiety częściej przypuszczają, że dyskryminacja jest powodem rozbieżności w zarobkach, podczas gdy mężczyźni odnoszą się do aspektów powiązanych ze specyfiką i efektywnością pracy.
Wśród pracownic, które oświadczyły, że w ich zakładach mężczyźni zarabiają więcej na tych samych posadach, 43% wskazało na uprzedzenia kulturowe oraz stereotypy dotyczące funkcji płciowych. W podobnej grupie mężczyzn z tym objaśnieniem zgodziło się 21% respondentów. Mężczyźni częściej wskazywali różnice w wydajności (39% vs. 10% wśród kobiet) oraz w typie zlecanych zadań i projektów (35% vs. 25%).
Zarówno kobiety, jak i mężczyźni w większości przyznali, że wysokość ich wynagrodzeń jest uczciwie ustanowiona. W skali od 0 do 10 wartości powyżej 5 zaznaczyło 60% mężczyzn oraz 55% kobiet. Podobny odsetek deklaruje satysfakcję z poziomu zarobków – odpowiednio 61% panów i 57% pań.
„Nierówności na rynku pracy mogą mieć charakter pośredni lub strukturalny, skutkiem czego nie zawsze są jednoznacznie identyfikowane jako indywidualne doświadczenia dyskryminacyjne” – ocenili twórcy badania. Zauważyli, że odbiór nierówności może ograniczać brak dostępu do pełnych informacji o uposażeniach w firmach. Rozszerzona transparentność płac, gwarantowana przez prawo unijne, może wpłynąć na sposób postrzegania indywidualnej sytuacji oraz rozpiętości nierówności w miejscu pracy – zaakcentowali eksperci PIE.
Badanie zrealizowano metodą CAWI, przez firmę PBS Spółka z o.o. na zlecenie PIE, w październiku i listopadzie 2025 roku, na próbie 3 tys. 109 zatrudnionych.
Polski Instytut Ekonomiczny stanowi państwowy think tank ekonomiczny; tworzy raporty, analizy oraz rekomendacje, dotyczące ważnych obszarów gospodarki i życia społecznego. (PAP)
mbl/ mrr/