Czy państwo może mieć rację i jednocześnie ponosić klęskę? W najnowszym epizodzie “Rzeczy o idei” Michał Płociński i Estera Flieger omawiają napięcia w stosunkach polsko-ukraińskich, wywołane decyzją prezydenta Wołodymyra Zełenskiego o nadaniu nazwy UPA elitarnemu oddziałowi wojskowemu.
Estera Flieger, Michał Płociński
Choć emocje są zrozumiałe, czy mogą zastąpić strategiczne myślenie? Estera Flieger podkreśla, że Polska od lat reaguje na podobne incydenty ad hoc, nie formułując kluczowego pytania: jaki jest cel prowadzenia polityki historycznej. – Odebranie Orderu Orła Białego nie jest rozwiązaniem problemu – stwierdza Flieger.
Reklama Reklama 
Publicystyka Budzisz, Żurawski vel Grajewski: Spór o UPA to tylko pretekst. Zełenski chce konfliktu z Polską
Dyskusja o bohaterach UPA stanowi jedynie przykrywkę. Konflikt z Polską jest Wołodymyrowi Zełenskiemu potrzebny do odwrócenia uwagi od zarzutów korupcyjnych, zbl…
Twórcy podcastu zastanawiają się nad przyczynami powracania kwestii Wołynia. Odpowiedź jest mniej polityczna, niż mogłoby się wydawać. Dotyczy fundamentalnej potrzeby upamiętnienia ofiar i zapewnienia im godnego pochówku. – Oczekujemy pochowania naszych zmarłych, naszych bliskich. To jest podstawa europejskiej cywilizacji – argumentuje Flieger.
Wbrew powszechnym przekonaniom, nie jest to temat, który dzieli Polaków. Według danych Centrum Mieroszewskiego przytoczonych w dyskusji, dla wyborców różnych opcji politycznych zmiana postawy Ukrainy wobec ludobójstwa na Wołyniu powinna być priorytetem polskiego państwa.
Publicystyka Marek A. Cichocki: Jeśli teraz nie jest dobry czas na swary z Ukrainą, to kiedy będzie?
Polityka Ukrainy opiera się na osłabianiu pozycji Polski w regionie Europy Środkowej. Oznacza to, że zamiast ograniczania się do gestów, już teraz należy…
Rozmowa Płocińskiego z Flieger stanowi również krytyczną analizę polskich elit i ich podejścia do samej historii oraz polityki historycznej. Zastanawiają się nad tym, czy politycy rzeczywiście pojmują wagę pamięci historycznej dla współczesnego społeczeństwa i czy dostrzegają, że zaniedbane uczucia powracają później z podwójną siłą. Zauważają przy tym, że charakterystyczne dla lat 90. zawstydzanie Polaków historią już nie funkcjonuje.
Płociński identyfikuje polski problem jako bezsilność. – Nie mamy strategii odpowiedzi na politykę historyczną Ukrainy. Co gorsza, ta bezradność dotyczy nie tylko kwestii historycznych, ale całego naszego podejścia do Ukrainy. Oparte na gestach czy emocjach – niezależnie od tego, czy wynikają one z nieograniczonej sympatii, czy niechęci – cierpi przede wszystkim na braku racjonalnego i pragmatycznego myślenia o konsekwencjach, jakie dla nas niosą wydarzenia przy naszej wschodniej granicy – stwierdza, odwołując się do artykułu prof. Marka Cichockiego opublikowanego w “Rzeczpospolitej”.
Polityka Estera Flieger: Czy Polska jest gotowa na ukraiński nacjonalizm
Polska musi przekonać międzynarodową opinię publiczną do swoich racji i wrażliwości. W tym celu służą dyplomacja, polityka historyczna oraz soft p…
Autorzy podcastu przyznają, że stosunek Donalda Tuska do polskiej historii może być szczery, jednak polityka historyczna – podobnie jak nauka i kultura – jest dla niego marginalna, a w jego otoczeniu znajdują się jej przeciwnicy. Płociński wskazuje również na niedostatki prawicy: – Czy politycy PiS potrafią dzisiaj tylko szczuć? Nie są w stanie wywrzeć nacisku w tak oczywistych sprawach, które byłyby dla nich korzystne? To zdumiewające, jak bardzo PiS stało się fasadą obyczajowo-gestykularną, a nie poważną partią, którą przecież nawet przed 2015 r. jako opozycja był, prawda?
W podsumowaniu pojawia się pytanie postawione na początku siódmego odcinka “Rzeczy o idei”: co można osiągnąć, mając rację, jeśli nie potrafi się jej uzasadnić przed innymi na arenie międzynarodowej?
Zapraszamy również do wysłuchania i obejrzenia pozostałych odcinków podcastu: