Dlaczego śmigłowce szturmowe AH-1Z Viper i transportowe UH-1Y Venom od firmy Bell są interesujące dla Ukrainy i co ogólnie zrobiono w celu zakupu tych maszyn?
Amerykańska firma Bell Textron poinformowała 17 kwietnia w komunikacie prasowym o utworzeniu spółki zależnej na Ukrainie, Bell Textron Ukraine, która będzie wspierać planowane i przyszłe działania firmy Bell na Ukrainie, obejmujące zarówno konserwację i naprawę śmigłowców, jak i ich montaż – w dalszych planach firma zamierza otworzyć specjalistyczne biuro na Ukrainie oraz opracowuje długoterminowe podejście do współpracy przemysłowej.
Jak podkreślił Jeffrey Schloesser, starszy wiceprezes ds. projektów strategicznych, utworzenie spółki zależnej to ważny krok w kierunku praktycznej i korzystnej dla obu stron współpracy z ukraińskim kompleksem obronno-przemysłowym. „Firma Bell jest zdecydowana umocnić swoją obecność na Ukrainie, aby promować współpracę i długoterminowy wzrost” – zauważył Schloesser.
Firma Bell Textron podkreśla, że dostrzega w swoich śmigłowcach znaczny potencjał zarówno w zakresie wsparcia zdolności obronnych Ukrainy, jak i „tworzenia podstaw długoterminowego partnerstwa przemysłowego”. Firma podkreśla zalety modeli takich jak AH-1Z Viper i UH-1Y Venom, takie jak bardzo wysoki stopień unifikacji podzespołów (około 85% wspólnych części) i elastyczność operacyjna.
Na początek warto przypomnieć, że pół roku temu, w październiku 2025 r., Ukraina oficjalnie rozpoczęła proces zakupu śmigłowców szturmowych AH-1Z Viper i śmigłowców transportowych UH-1Y Venom, kiedy to podpisano list intencyjny pomiędzy firmą Bell a rządem Ukrainy w celu oceny współpracy przemysłowej i dalszej sprzedaży śmigłowców na potrzeby naszych Sił Obronnych w ramach programu Foreign Military Sale (FMS).
To rzeczywiście dość złożony i długotrwały proces, który polega na zawarciu umowy bezpośrednio z rządem USA, który następnie zamawia u firmy śmigłowce. Bell podkreślał wówczas, że nad tą inicjatywą pracowali już od jakiegoś czasu.
Kilka miesięcy po podpisaniu listu intencyjnego firma Bell podkreśliła, że będzie mogła dostarczyć swoje śmigłowce na Ukrainę bardzo szybko, ponieważ dysponuje wolnymi mocami produkcyjnymi i możliwością realizacji kilku kontraktów równolegle.
Warto jednak zrozumieć, że na dzień dzisiejszy wiele kwestii pozostaje nierozstrzygniętych, takich jak liczba śmigłowców, które Ukraina może łącznie zamówić, a co najważniejsze, źródło finansowania, skoro mówimy o potencjalnej transakcji, której wartość może sięgnąć miliarda dolarów lub więcej. Należy również uzyskać zgodę na sprzedaż od Stanów Zjednoczonych (gdzie generalnie nie powinno być żadnych przeszkód) i ostatecznie zawrzeć wiążącą umowę na dostawę śmigłowców.
A potem – produkcja samych maszyn, organizacja montażu i dalsza lokalizacja na Ukrainie, szkolenie załóg itp., na przykładzie Czech całkowity kurs nauki obsługi śmigłowców AH-1Z Viper i UH-1Y Venom wyniósł 7 miesięcy, jednak można założyć, że w nagłych przypadkach może on zostać skrócony co najmniej o kilka miesięcy.
Ale w każdym razie jest to projekt długoterminowy i nawet jeśli w krótkim czasie uda się zawrzeć wiążącą umowę, dostarczenie śmigłowców ukraińskiej armii i tak zajmie trochę czasu.
Jeśli chodzi o możliwości obu śmigłowców, to na przykład ten sam śmigłowiec szturmowy AH-1Z Viper dla Sił Zbrojnych Ukrainy może być rzeczywiście lepszy niż AH-64E Apache pod względem łatwości obsługi, także w trudnych warunkach, dostępności, w tym ceny itp.
Przypomnijmy, że ten śmigłowiec jest uzbrojony w działko M197 kal. 20 mm i ma sześć punktów mocowania pod skrzydłami, z możliwością przenoszenia uzbrojenia, takiego jak pociski APKWS II, łącznie 38 pocisków kierowanych, co czyni go optymalną bronią „antyszahidową”. W arsenale śmigłowca znajdują się również pociski powietrze-powietrze AIM-9 Sidewinder oraz pociski powietrze-ziemia AGM-114 Hellfire i ich następca AGM-179 JAGM.
Jeśli chodzi o śmigłowce UH-1Y Venom, warto zwrócić uwagę na realną potrzebę modernizacji śmigłowców transportowych na Ukrainie, a ten model firmy Bell powinien być doskonałym kandydatem. Przypomnijmy, że może on przewozić do 8 myśliwców, ma maksymalną masę startową 8,4 tony, jest wyposażony w dwa silniki T700-GE-401C i osiąga maksymalną prędkość lotu 315 km/h. Zasięg lotu wynosi 600 km, a promień bojowy 220 km.
Wcześniej Defense Express informował, że Czechy przekażą Polsce śmigłowce UH-1Y Venom, których zakup rozważa również Ukraina. Będą one wykorzystywać ukraińskie doświadczenia w zestrzeliwaniu dronów.