Jakie jest obecne tempo produkcji polskich dział samobieżnych AHS Krab kal. 155 mm i jaka jest przyczyna, dla której nie są one już produkowane?
Wiceprzewodniczący Komisji Bezpieczeństwa i Obrony RP Michał Dworczyk w swoim wpisie na portalu społecznościowym X (dawniej Twitter) skarżył się na niską produkcję polskich samobieżnych dział artyleryjskich AHS Krab kalibru 155 mm, podając jako przykład produkcję ukraińskich samobieżnych dział artyleryjskich 2S22 „Bogdan” kalibru 155 mm.
„Kiedy słyszę [podaję dane z PolsatNewsPL jako źródła – przyp. DE], że naszym sukcesem jest produkcja 36 dział samobieżnych Krab do 2025 roku (w tym czasie Ukraina wyprodukowała ponad 400 dział samobieżnych Bogdan kal. 155 mm, których zawieszenie produkuje polska firma prywatna) i plan produkcji 20 bojowych wozów piechoty Borsuk w tym roku, jestem załamany i rozczarowany” – zauważył.
Dvorczak podkreśla, że nie jest to wina pojedynczych osobowości, ani nawet procesów ostatniej dekady – problemy przypisuje „skutkom patologii, które od początku lat 90. niszczą państwowy przemysł zbrojeniowy” i zaznacza, że rozwiązaniem może być „rozsądna rewolucja” nie tylko w kierunku gospodarki, ale także w systemie zaopatrzenia.
Serwis Defense Express zauważa, że liczba 36 dział samobieżnych Krab rocznie (trzy pojazdy miesięcznie) może być nieprecyzyjna – przynajmniej na ten temat można się powołać na dane wiceprezesa PGZ Arkadiusza Bąka, który pod koniec ubiegłego roku zauważył, że produkcja dział samobieżnych Krab przekroczyła 50 sztuk rocznie, a w razie potrzeby w zakładach HSW (Huta Stalowa Wola) może być produkowana więcej.
Jest to jednak wciąż nie więcej niż 4-5 pojazdów miesięcznie i prawie 10 razy mniej w porównaniu z tą samą „Bogdaną” – w ubiegłym roku produkcja ukraińskich dział samobieżnych osiągnęła około 40 jednostek artylerii miesięcznie.
Właściwie w całej tej historii warto zauważyć, że gdy Polska podpisała w 2023 roku umowę na dostawę południowokoreańskich dział samobieżnych K9A1/K9PL w ilości ponad półtora setki sztuk, w kraju toczyły się spory, dlaczego nie zamawiamy własnych dział samobieżnych Krab – argumentem za tą decyzją było twierdzenie, że Huta Stalowa Wola rzekomo nie dysponuje wystarczającymi mocami produkcyjnymi, by zaspokoić potrzeby.
Oczywiście, HSW aktywnie odrzuciła te zarzuty. Warto również zrozumieć, że Polska aktywnie dostarczała działa samobieżne Krab Siłom Zbrojnym Ukrainy, co jest naprawdę ważną pomocą w 2022 roku. Zatem przed pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę, Polska miała 78 dział samobieżnych Krab, a 54 z nich wysłano na Ukrainę.
Dodatkowo Polacy przesunęli na lata 2025–2027 kontrakt na 48 pojazdów, który został zawarty we wrześniu 2022 roku. I generalnie rzecz biorąc, okazało się, że w ubiegłym roku, po raz pierwszy od 2021 roku, armaty samobieżne Krab zostały dostarczone nie dla Ukrainy, a na potrzeby polskiej armii.
Okazuje się więc, że z jednej strony Polska priorytetowo traktowała dostawy na Ukrainę, ale z drugiej strony, na dzień dzisiejszy, a szczególnie w perspektywie lat 2022-2023, tempo produkcji dział samobieżnych Krab wydaje się nie do końca odpowiadać potrzebom Wojska Polskiego, co było powodem zakupu zagranicznych dział samobieżnych.
Jednocześnie aktywna eksploatacja dział samobieżnych Krab na polu walki przez armię ukraińską stała się impulsem do stworzenia nowej wersji tego działa artyleryjskiego pod oznaczeniem Krab 2 – zmodernizowana maszyna miała otrzymać co najmniej automat ładowania i nową lufę.